“Туркиз Хилл Ресурс” компани “Саус Гоби Ресурс”-д эзэмшиж байсан 29.9 хувийн хувьцаагаа зарж овооттолгойгоос гарлаа. Ингэснээр Монголын уул уурхайн хамгийн том төсөл болох Оюутолгойд хөрөнгө оруулагчид нүүрсний салбараас албан ёсоор гарч байгаагаа дэлхий нийтэд зарлав. Энэ мессеж дэлхийд дахинд хэрхэн хүрэх вэ? Рио Тинто Монголд эргэлзэж эхэлсэн гэсэн мессеж хөрөнгө оруулагчдад юун түрүүнд хүрч эхлэв. Үлдэж байгаа алт, зэсийн Оюутолгой төсөл дээр Рио Тинто Монголын засгийн газартай хэрхэн тохиролцохоос ойрын арван жилийн гадны хөрөнгө оруулалтын ирээдүй хамаарах боллоо.

Саус Гоби Ресурсийг Хятадын компани худалдаж авчээ. Ийнхүү байнгын экспорт тасралтгүй хийж ирсэн гуравхан нүүрс олборлогчийн нэг маань өмнөд хөршийнхний мэдэлд очлоо. “Туркиз Хилл Ресурс” нүүрсний салбарыг орхихтой зэрэгцэн Саус Гобигийн хувьцаа 4.9 хувиар унажээ. Монголын хөрөнгө оруулалтын орчинд өгч байгаа гадныханы үнэлгээ сүүлийн хоёр жилд шаландээр хэвтэж байгаа. Энэ тийм ч цочирдом сонин мэдээ биш л дээ. Хөрөнгийн бирж дээр Монгол моднаас гараад удаж байна. Цаашид моданд орох ч найдвар бага. Хоёрхон жилийн өмнө мөнгөн тэмдэгт нь ам.долларын эсрэг хамгийн эрчимтэй чангарч байсан Монгол Улс өнөөдөр ханшийн уналтаараа ертөнцийг манлайлж байна.

Монголын хамгийн том хөрөнгө оруулагч Канадын компани нүүрсний салбарын орхиж гарснаар дэлхий нийтэд дахин хүлээлт бий боллоо. Урьд нь Монголд хөрөнгө оруулалт хийх тухай яригддаг байсан одоо энэ талаар судлах тухай дэлхий нийтэд яригдах болжээ.

Олон Улсын хөрөнгийн бирж дэрхи Монголын компаниудын хувьцаа сүүлийн жилүүдэд тасралтгүй унаж байна. Энэ нь компаниуд үйл ажиллагаа явуулж чадахгүй байсан гэхээсээ илүүтэй төр засгийн тогтворгүй бодлого үйл ажиллагаанаас шалтгаалж байна гэдгийг хөрөнгө оруулагчид дүгнэх болсон. Ямартай ч Монголд хөрөнгө оруулалт хийх нь өндөр эрсдэлтэй болох талаар хэд хэдэн мессеж хөрөнгийн биржээр явах боллоо.

Юуны өмнө Монголын Инфляцийг хөрөнгө оруулагчид онцолж байна. Олон жилийн турш хоёр оронтой тоотой явж ирсэн нь өндөр инфляци 15 хувьд хүрсэн нь хөрөнгө оруулагчдад тогтворгүй орон гэсэн үнэлэлт дүгнэлтийг хийхэд хүргээд байна. Ямар ч бизнес хийлээ гэхэд хөрөнгө оруулалтынх нь 15 хувь нь салхинд хийсээд алга болчихдог ийм эдийн засагт хэн хөрөнгө оруулалт хийх вэ? Гэсэн асуулт яах аргагүй хөрөнгийн биржээр эргэлдэгчдэд асуулт үүсгэж байгаа талаар гадаадын эдийн засгийн нэр хүндтэй сэтгүүлүүд бичих боллоо.

Мөн үндэсний мөнгөн тэмдэгтийн уналтыг хөрөнгө оруулагчид онцолж байна. Ердөө хоёр жилийн өмнө дэлхийд ам.долларын эсрэг хамгийн хүчтэй чангарж байсан төгрөгийн ханш гучин хувиар унасан нь хөрөнгө оруулагдад мөн л Монгол тогтворгүй орон гэсэн мессежийг илгээгээд эхэлжээ. Төгрөгийн доллартай харьцах ханш их бага байхдаа бус дунд хугацаанд тогтвортой төлөвлөж болохуйц байх нь чухал гэдгийн олон улсын хөрөнгө оруулалтын шинжээчид онцолж байна.

Монголын хамгийн том хөрөнгө оруулагч тодорхой төслөөс татгалзаж хувьцаагаа зарсан явдал олон улсын хөрөнгийн биржид таагүй сигнал өгч эхэлжээ. Цаашлаад Монголд хөрөнгө оруулалт хийсэн компаниудын хувьцаа үнэгүйдэх аюул ч дэгдэж болохыг анхааруулж байна.