Норовын Алтанхуяг Монгол Улсын 27 дахь
Ерөнхий сайдаар тохоон томилогдоод хоёр жил болж байна. "Хүн шиг
амьдарья, Улс шиг хөгжье" уриатай АН сонгуулийн үр дүнгээр олонхи биш ч
олуулаа болж чадсан. "Эдийн засгийн хувьсгал хийнэ, бизнес эрхлэгчдэд
эрх чөлөө олгоно, мэргэжлийн хяналтыг татан буулгана, тендерийн бульхай
түүх болон үлдэнэ, авилгын аранга байна" гэсээр Н.Алтанхуяг өөрийн
Засгаа байгуулж байв. Багагүй хүлээлт дагуулсан түүний Засгийн газар
“Шинэчлэлийн” гэх өргөмжлөлтэй. Ингээд Н.Алтанхуягийн Засгийн газар ба
24 фотог хамтдаа сонирхоё.
Баяр: Н.Алтанхуяг: “Бид энэ сонгуульд олонхи болоогүй ч олуулаа болж чадлаа”
Ээлж: 2012 оны 08-р сарын 09-ний өдөр Н.Алтанхуяг Монгол Улсын 27 дахь Ерөнхий сайдаар томилогдов. “Авлигалын үнэр шингэж, ад хор шүгэлсэн хэнийг ч болов монголын төр хоймортоо ч байтугай хатавчиндаа л суулгах ёсгүй ээ. Ардчилсан засаг авлигалын аранга байх болноо” гэж УИХ-ын индэрээс нийт ард иргэддээ хэлж байв.
Шинэчлэлийн баг:
Гагцхүү нарыг л хэвээр үлдээх социалист хувьсгалаас ч илүү бүхнийг
хуйгаар нь шинэчлэх баг. Төрийн албыг цомхон болгох уриатай тэд 14
сайдтай С.Батболдын танхимыг 19 болгон өргөжүүлжээ. Хаяа хатавчаараа
дүүрэн дагавар хүүхэдтэй тэдэнд бялууг аль болох олон хүртээхээс өөр
арга байсангүй. Хэлээ хазаад л "за яахав" гээд өнгөрөв. Түүний баг олон
зүйлээрээ сонин, содон анхдагчдын цуглуулга болох тавилантай байжээ.
Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшсэн анхны эмэгтэй улстөрч байхад дээд
тэнгэртэй холбогддог эдийн засаг хариуцсан “бараг ерөнхий сайд” бий. Мөн
Монголын хамгийн анхны секс скандалыг дэгдээгч “Сильвио Берлускони" ч
эндээс төрнө. Төд удалгүй “төмөр зам чинь таалагдахгүй байна Хятадын
эрлийзүүдээ” гэсээр нэг нөхөр нь өргөдлөө өгөөд Засгаасаа гарна. Ээдрээт
кино эхлэхээс өмнөх эвийн оргилыг харуулсан давтагдашгүй мөч.
Соёл: Анхны архигүй цэнгээний газрыг нээв. Гэвч жилийн дараа энэ газар худалдааны зах болжээ.
Асуудал:
“ТЭЗҮ-г 5.1 тэрбум ам. доллараар тооцсон атлаа 7.1 тэрбум ам.доллараар
гүний уурхайн төслөө оруулж ирлээ. Оюутолгойн гэрээг эргэж харах
хэрэгтэй” гэсэн утгатай үгийг чуулганы индэрээс хэлснээр эдийн засгийн
жинхэнэ том асуудал дэгдэв. Ерөнхийлөгчийн хэлсэнчлэн 3 доллар тутмын
нэгийг бүтээж байсан аварга хөрөнгө оруулагчид энэ үеэс эхэлж “хөрөнгөд
хамтрагч” биш “хөрөнгөө хамгаалагч” болсон. Оюутолгой гацаанд орсноор
гадаадын хөрөнгө оруулалт буурах, вальютын ханш өсөх үндсэн шалтгаан
бүрдсэн гэж зарим эдийн засагчид тайлбарладаг.
Ташуур:
Тиймээ энэ залуу ч Ерөнхий сайдыг маань ёстой нэг болгож тавьсан даа.
Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газрын тэргүүн дэд дарга асан “хүргэн дүү”
Г.Дэнзэн “Тавантолгой”-н 17 тэрбумын тендерийг авдаг дээрээ баригдав.
Ажлаа ч өгөв. Гэлээ гээд Н.Алтанхуягийг тойрсон авлигийн асуудал
дууссангүй. Шадар хүн Н.Хүрэлсүх нь ял аваад явсан бол зөвлөх А.Гансүх
нь хоригдож байна. Мөн түүний охин А.Саранзаяад эрүүгийн хэрэг
үүсгэснийг Прокурор хүчингүй болгосон. “Увсынхан увсынхандаа хайртай”
гэж...
Тэргүүн хатагтай: Н.Алтанхуягийг тун сайхан чимдэг хүн хэмээн түүний гэргий Х.Сэлэнгэд олон хүн амтай сайтай байдаг.
Чаддаг байсан:
С.Баярын засгийн газрын үеэс эхэлсэн “Атар-3” аяны буянд Монголчууд
улаанбуудайгаа 100 хувь дотоодоос хангадаг болсон. Н.Алтанхуягийн
Засгийн газар ч тариаланчдаа дэмжиж нэг тн тутамд оногдох урамшуулалыг
100 мянган төгрөг болгосон. Гэтэл жил хагасын дараа гадаадаас 100 мянган
тн улаанбуудай “бадарлах” болтолоо тус салбар нь доройтсон. Толгойлж
явсан сайд Х.Баттулга нь салбарын бус асуудлаар санаа зовж ажлаа өгсөн.
Сенсаци:
Ууланд төөрсөн анхны Ерөнхий сайд болов. Тэрээр төрийн тахилгат бурхан
халдун ууланд авирч буух замдаа төөрч “туулай чандага агнаж идэх” тухай
ярьж зутарсан нь жинхэнэ сенсаци дэгдээв.
Үгнээс амилаагүй үйлдвэржилт: Олон
газрын тууз хайчилж, үйлдвэржилтийн аяныг эхлүүлсэн ч овоож гийгүүлсэн
нь ховор. Урвуугаараа үндэсний компаниуд дампуурлаа зарлаж эхэлжээ.
“АПУ” “МАК” “MCS” цалингаа 20 хувиар танаж "Оюутолгой" 300 хүнээ халав.
“Изинис Эйрвиз” дампуурлаа зарлаж, барилгын компаниуд үндсэндээ зогслоо.
Би мэдэхгүй: УИХ-ын гишүүн Н.Энхболд:
"УИХ-ын гишүүн Ё.Отгонбаярын эхнэр О.Эрдэнэсолонгын дансаар орсон,
гарсан 500-гаад тэрбум төгрөгийн асуудал ярьж, эндээс нь үндэслээд
өнөөдөр энэ эмэгтэйг барьж аваачаад шоронд хийчихсэн байгаа?..." Н.Алтанхуяг
: "Сайханбилэг сайд, Х.Тэмүүжин сайд хэн мэддэг юм бол. Түүнийг нь ч би
мэдэхгүй юм. Цагдаа мэддэг юм уу. Тэгвэл тэр цагдаа, мэддэг хүмүүсийг
нь дуудчихгүй юу?..." "Чиний асуултанд би хариулах албагүй, мэдэхгүй"
гэх мэтээр гишүүдийн асуултанд хамгийн хүндэтгэлгүй ханддаг Ерөнхий сайд
гэж түүнд бухимдах хүн олон.
“Шинэчлэлээр шийдье” “бүтээн байгуулалтын цаг” “Ерөнхий сайдын 30
минут” зэрэг тэр урьд өмнөх бүх Ерөнхий сайд нараас их ярих цаг, реалити
шоутай. Гэвч их ярих тусам их асуудалд орох нь бий. “Өндөг үнэтэй бол
идэхээ больчихоо, тансаг хэрэглээ” гэдэг сул үг түүний хяналтгүй,
зорилгоггүй олон уулзалтуудын нэгнээс уначихсан.
Жийлцэл:
“Монголын түүхэнд анх удаа төрийн гурван өндөрлөг нь Ардчилсан намаас
гарлаа” “одоо ёстой алаад өгнө” л гээд байсан. Гэвч төд удалгүй жийлцэж
эхэлнэ. Ерөнхийлөгчийн давхар дээлийг тайлах хууль жинхэнэ асуудал
дэгдээж араас нь “шилэн данс” нь унана. Н.Алтанхуяг Ерөнхийлөгчийн
“огцруул” гэж зарлигдсан Н.Батбаярыг цээжээрээ хамгаалж, дэмжихгүй гэсэн
Ш.Түвдэндоржийг нь хүчээр томилсноор тэдний зай улам холдож эхэлсэн.
Ардчилсан Ерөнхийлөгч өнөөдрийг хүртэл түүнийг тогтвортой ажиллуулж
ирсэн. Ойрмогхон зан нь хувирч, шантарсан гэх бор шувуу нисч эхэллээ.
Халамжтай аав: Буйр нуураар охинтойгоо завиар зугаалж буй халамжтай Аав. Түүнийг гэр бүлийн сайн эцэг шигээ улс орныхоо сайн Ерөнхий сайд байгаасай гэж Монголчууд хүсдэг.
Ухаалаг ТҮЦ:
ТҮЦ машиныг ашиглаж эхэлснээр төрийн байгууллагуудын хэрэггүй цаасан
дамжлагийг багасгаж чадсанд олон нийт талархалтай ханддаг. Харин хожуу
үйлчилгээний хураамж болох 1000 төгрөг нь хувийн компаний дансанд ордог
нь илэрч бас л бөөн асуудал дэгдээв.
Транс жендер:
Эмэгтэй хүн богсгийг нь давах байтугай хаяагаар нь холуур тойрбол
зохих “тив тэнгэр”-ийн бүтээсэн төрийн галыг Тайландын Ерөнхий сайдаар
тахиулж шуугиан дэгдээв. “Аятайхан бүсгүй тул ая тал зассан” гэж
тайлбарлах нэгэн байхад “гоо сайхны хагалгаагаар эмэгтэй болсон эрэгтэй
хүн шүү дээ” гэж “явуулах” нэгэн ч байх аж.
Талцал: Ч.Сайханбилэг: “Ингэж дайрч орж ирж болохгүй шүү дээ. Жирийн найз нөхдүүд ч уулзахдаа урьдчилж хэлж цаг товлодог биз дээ”.
М.Энхболд: “Дүрэм журмыг чинь зөрчсөн бол уучлаарай. Би өмнө нь энэ өрөөнд сууж байхдаа зөндөө хүн, иргэний хөдөлгөөнийг хүлээж авч уулзаж шаардлагыг нь гардаж авдаг байсан юм. Одоо тэгж болохгүй болсон юм байна” ... Үйлийн үрээр тулгарсан, учирсан хоёр том намын үл ойлголцол талцалд Монгол төр чирэгдсээр.
100 хоног: Эдийн
засгийг 100 хоногт сэргээнэ гэдэгт өөрөөс нь өөр итгэсэн хүн үгүй л
болов уу? УИХ-ын гишүүн Р.Амаржаргал 100 хоног гэдэг санааг гаргасан
хүнийг “Засгийн газрыг хорлогч” хэмээн тодорхойлсон.
Гацаа: БНХАУ-ын
удирдагч Ши Жин Пин, ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путин нар анх удаа уулзаж
байхад “тэр хоёр хүн уулзах нь надад хамаагүй” гэж хэлж суусан нь
түүнийг хөршүүддээ тоомжиргүй ханддаг Ерөнхий сайд гэсэн ойлголтонд
хүргэж хойд, урд айлууд хөндийрхөх болсон. “Роснефтийг тагнуулын
байгууллагаар шалгуулж байгаа” гэх мэт ойлгомжгүй үгс дээр баатар хотын
баатар даргын “Хятадын коммунист нам 50 сая хүнээ алсан” хэмээх
ардчилагч үг гадаад харилцааны гацааг бий болгосон. Уур амьсгал арай гэж
нэг зөөлрөв. Санктын чуулган санасныг бодвол үр дүнтэй.
Найрсал:
Сычуаны бизнесийн чуулганы индэр дээр эрхэмсэг алхах Ерөнхий сайд. “Та
нартай та наргүй Чингэс хааныхаа нэрээр сая сая доллар босгож чадна”
гээд түншүүдээ хөөж гаргасан Монголчууд төрхмөндөө буух цаг. Хятадын
хөрөнгө оруулагчдаас найрсал хүсэх энэ мөчид Монголын үндэсний вальютын
ханш нь 40 хувиар унаж, гадаадын хөрөнгө оруулалт 70 хувиар багасчээ.
Инфляци 16 хувьд хүрч, төсвийн алдагдал 400 тэрбумаар тоологдоно.
Хуушуур: Ерөнхий сайдын хээгүй хуушуурдалт олон янзын тайлбар дагуулна.
Дэвшил: Замын цагдаа бэлэн мөнгө барьдаггүй болж олон улсын жишигт нийцсэн төхөөрөмжтэй боллоо. Үүний хөрөнгийг хэл ам ихтэй 50 тэрбумын багцаасаа гаргасан. Цондоолой, Цүндээлэйг бодвол бодитой дэвшил, боломжийн ажил.
Цаг явсаар: Сайн,
муугаар нь хэлж мэдэхгүй ч сенсаци шуугианаараа түүхэнд үлдэх Ерөнхий
сайд бол Н.Алтанхуяг мөнөөсөө мөн. Өнгөрсөн хоёр жилийн хугацаанд
түүнийг тойрсон сенсацаар хэвлэлийнхэн хооллож барсангүй. Ийм нэгэн
Ерөнхий сайдтай хоёр жилийг үдэж байна. Багагүй сэгсчүүлж, донгодуулж
янз бүрээр хэлүүлж байгаа ч тэр ажилласаар. Харин удахгүй эхлэх ээлжит
бус эсвээс ээлжит чуулганы аль нэгээр түүний Ерөнхий сайд байх уу? үгүй
юу? гэсэн асуудал дахин яригдана гэлцэнэ.
24 tsag.mn
Сэтгэгдэл (28)