Засгийн газар байдаг хүчээ шавхаж эдийн засгийг аврах 100 хоногийн аян зохион байгуулав. Ингэхдээ бизнес эрхлэгчидтэй хамтарсан зөвлөл байгуулж олон арван хууль тогтоомжийг шинэчлэх, бизнес хөрөнгө оруулалтын нөхцөл орчныг таатай болгоход юу чухал байгааг тодорхой болгох зэрэг ажлуудыг санаачилж хийсэн. Төр засгийн удирдлагуудын зүгээс эдийн засгийн томоохон асуудлуудаа шийдэхэд хувийн хэвшлийнхэнтэй хамтран ажиллах зөвлөлтэй болж тогтмол асуудлаа ярьж шийдэх гарцыг олсон нь том давуу тал гэж тайлбарлав. Энэ мөчийг хүртэл төрийг бизнесийнхэнтэй холбодог, бизнесийн эрх ашгийг хамгаалдаг механизмгүй явж ирсэн үү гэвэл үгүй. Уг нь бол хуулиар хүлээсэн үүрэгтэй, дэлхий нийтийн жишиг байгууллага байдаг нь Худалдаа аж үйлдвэрийн танхим. Харин манай танхим “таг” дарга нь “буг” болоод удаж байна. Үүргээ гүйцэтгэх чадамжгүй болсон болохоор л Засгийн газар бизнес эрхлэгчидтэй шинээр зөвлөл байгуулж байна. Харин танхимын дарга С.Дэмбэрэл маань энд тэнд “рекламны пауз” хийж, онолдон мэдэмхийрсэн урт ярилцлагуудыг хэвлэлийн хуудсаар ярайлгасаар явна. Ойрмогхон тэрээр нэгэн өдөр тутмын сонинд удаах томоохон ярилцлагаа өгчээ. УИХ, Засгийн газар, төв банк онцгой дэглэмээр ажиллах хэрэгтэйг дурьдсан түүний их мэдэмхийрэгч ярилцлагын тал хувь нь бөөн онол, гадаад сүржин үг хэллэгээр баялаг. Гэвч эдийн засгийг мундаг олондоод байгаа мань эрхэм худалдаа аж үйлдвэрийн танхимын даргын ажлыг 17 жил хашихдаа өөрөө бизнес эрхлэгчдийнхээ эрх ашгийг бодитой хамгаалж ямар ажил хийв гэдгээ ярих хэрэгтэй.Улс орны эдийн засгийн өсөлтөнд дэмжлэг үзүүлэх, бизнес эрхлэгчдийн хууль ёсны эрхийг төлөөлөн хамгаалж, зах зээл чөлөөт өрсөлдөөнийг хөгжүүлэх үүрэг бүхий хуулиар олгогдсон эрхтэй төрийн бус байгууллага байдаг нь худалдаа аж үйлдвэрийн танхим. Гэвч энэ байгууллагыг С.Дэмбэрэл 17 жил удирдахдаа өөрийн хувийн компани болгон өмчилж авсан. Үүний балгаар Монголын бизнес эрхлэгчид төр засагтаа үргэлж дээрэлхүүлдэг, нэгдэж лобби явуулж чаддаггүй, нийгэмд манлайлал тогтоож чаддаггүй үлбэгэр сул дорой болсон нь харамсалтай. Цөөн хэдэн том компаниудын төрийн шийдвэр гаргахад оруулсан хуйвалдаан, энд тэндхийн ногооны үзэсгэлэнг эс тооцвол танхим үндсэн үүргээ хангалтгүй биелүүлж байгаа. Гэтэл танхимын удирдлагуудыг шинэчлэх хурал болоход С.Дэмбэрэл үргэлж 75%-ийн саналаар ялалт байгуулж, өөр дэвшсэн хүн 25%-ийн санал авдаг нь бараг ёс болжээ. Ийм боломжийг танхим өөрийнхөө дүрмийн хүрээнд хийж даргын мэдлийн хүмүүс 65%-ийн санал өгдөг хачин жишигтэй явж ирсэн. Энэ нь хуульд нийцэхгүй байна гэх гомдлыг эдийн засагч Б.Лхагважав гаргаж 2010 онд шүүхэд хандсан ба шүүхээс танхимын дүрмийн зарим заалтууд хуульд нийцэхгүй байгааг залруулах үүргийг өгсөн байдаг. Харин өнөөдрийг хүртэл мань их мэдэмхийрэгч онолтон маань шүүхийн шийдвэрийг биелүүлэхгүй явна. Амь заяа биш энэ албан тушаалтай ингэлтээ их зууралдаж, хутгалдахын учир утга юун. УИХ-ын гишүүн хэмээх төрийн эрх барих дээд албан тушаалыг хашиж яваа тэрээр магад дараагийн сонгуулиар гарч ирэхгүй бол танхимын буйдандаа буцаж залрах давхар төлөвлөгөө агуулж явааг үгүйсгэх аргагүй юм.
С.Дэмбэрэл танхимын “буг”-ийн ажлаа өгч түүний оронд шийдэмгий зоригтой, санаачлагатай хүн гарч ирж Монголын бизнес эрхлэгчдийн эрх ашгийг хамгаалсан шиг хамгаалж төр засгийн бодлого тодорхойлоход нөлөөлсөн шиг нөлөөлж чадвал эдийн засагт ч, долларын ханшид ч тустай. Их мэдэмхийрлээс нь илүү дэмтэй.
Угтаа бол түүнийг дажгүй эдийн засагч гэж олон хүн үнэлдэг. Огт мэддэггүй хүнд бол бөөн онол, гадаад ганган хэллэг ханхлуулсан "рекламны пауз". Мань "рекламны пауз" ер нь юу ярьж байна вэ? Вальютын ханшийг тогтворжуулахад Засгийн газар яах ёстойгоо мэдэхгүй байгаа нь төв банкны буруу. Учир нь Төв банк Засгийн газарт яах ёстойг нь хэлэхгүй байгаа гэнэ. Инфляци заавал нэг оронтой биш аядуу тогтвортой хоёр оронтой тоонд байж байвал болох юм гэнэ. Төв банк хуулийн дагуу мөнгөний бодлогыг хэрэгжүүлдэг болохоос Засгийн газрын бодлого тодорхойлолцдог байгууллага биш. Инфляци хоёр оронтой тоотой таван жил болох нь нэн аюултай гэх мэт эдийн засгийн энгийн ойлголтуудыг мартсан уу? Эсвэл манарсан уу? гэдэг нь эргэлзээтэй. Засгийн газар гар хумхилгүй ажиллаж байгааг шагширч Н.Алтанхуягийг унагах нь эдийн засгийг хорлож байгаа чөтгөрийн бузар үйл болохыг нотолж байгаа цорын ганц эдийн засагч тэр болоод байна. Ингэж зусардах ч муухай даа. Ээ дээ дарга минь ажлаа өгч эдийн засагтаа буян болооч.
Т.Цагариг




























































Сэтгэгдэл (23)