Засгийн
газрын хуралдаан өнөөдөр болж 2015 оны төсвөө эргүүлэн татаж авахаар болсон. ЗГ-ын өргөн барьсан төсвийн төслийг УИХ-ын
гишүүд тэр дундаа сөрөг хүчний зүгээс ихээхэн шүүмжилж байгаа юм. Учир
нь тус төсөлд зарим нэр төрлийн татварыг нэмэгдүүлсэн заалтууд байгаа.
Тэгвэл Засгийн газрын төсвийн төслөө буцааж авсан шалтгааныг УИХ дахь МАН-ын бүлгийн хуулийн зөвлөх Б.Энхбаяр ингэж тайлбарлалаа. Тэрбээр "Доорх албан бичгийн талаар тавьсан шаардлагыг Засгийн газар хүлээн авч, дөнгөж сая алдаагаа засахаар 2015 оны Төсвийн тухай хуулийн төслөө УИХ-аас татан авсан байна. Татаж аваагүй бол УИХ-ын дарга Цэц дээр очих байлаа. Учир нь Монгол Улсын Үндсэн хуульд зааснаар хууль санаачлах эрх бүхий 3 субъект л байдаг.
1. Ерөнхийлөгч
2. Засгийн газар
3. УИХ-ын гишүүн.
Энэ гурваас өөр хэнбугай ч хууль албан ёсоор санаачлан УИХ-ын гал тогоонд оруулж шууд хэлэлцүүлэх эрхгүй, зөвхөн санал гаргаж л болно. Гэтэл Сангийн сайд Ч.Улааны гарын үсэг зурж огноолсон "2015 оны Төсвийн тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл" гээч албан бичгийг УИХ-ын дарга "хуулийн төсөл" гэж тооцон улмаар УИХ-аар хэлэлцүүлэх тухайгаа энэ бичигтээ дурьджээ. Ингэхдээ Засгийн газрын бүтцийг шинэчилж баталсан учраас, цаг давчуу байна гэх шалтгаан нэрлэж. Хэрэв нэг сайдын албан бичгийг "хуулийн төсөлд өөрчлөлт оруулах хуулийн төсөл" гэж үзэж УИХ-аар хэлэлцүүлбэл УИХ-ын дарга З.Энхболд нь Үндсэн хууль зөрчсөн гэгдэж шууд огцрох үндэслэл болохыг юуны урьд сануулж сэрэмжлүүлье. Төсвийн хуулийн төсөлд нэмэлт өөрчлөлт оруулах саналыг Засгийн газар ч биш Сангийн сайд дангаараа албан бичиг ИРҮҮЛСЭН-ийг УИХ-ын дарга хэлэлцүүлнэ гэнэ. "Хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл" гэж л ойлголт байдаг болохоос "Хуулийн төсөлд өөрчлөлт оруулах хуулийн төсөл" гэж ойлголт хаана ч байхгүй, байж ч таарахгүй. Харамсалтай нь УИХ-ын дарга З.Энхболд дэлхийн парламентат ёсны түүхэнд анх удаа ийм ойлголтыг гаргалаа! Нөгөө талаар энэ албан бичигт "шинэчилсэн хуулийн төслийг ИРҮҮЛСЭН" гэж бичсэн байгаа анзаарахгүй өнгөрч болохгүй. Хуулийн төслийг ӨРГӨН МЭДҮҮЛЭХ гэж ойлголт хуульд байдаг болохоос ИРҮҮЛСЭН гэх ойлголт байдаггүй. Өөрөөр хэлбэл, хууль бус үйлдлийг ийм хуульд байхгүй нэршил өгөн зүтгүүлж буй үйлдлийг илчилж, олон түмэнд хүргэх нь зүйтэй" гэв.
Тэгэхээр төсвийн тухай хуулийн төслийг дээрх шаардлагаар татаж авчээ.
Тэгвэл Засгийн газрын төсвийн төслөө буцааж авсан шалтгааныг УИХ дахь МАН-ын бүлгийн хуулийн зөвлөх Б.Энхбаяр ингэж тайлбарлалаа. Тэрбээр "Доорх албан бичгийн талаар тавьсан шаардлагыг Засгийн газар хүлээн авч, дөнгөж сая алдаагаа засахаар 2015 оны Төсвийн тухай хуулийн төслөө УИХ-аас татан авсан байна. Татаж аваагүй бол УИХ-ын дарга Цэц дээр очих байлаа. Учир нь Монгол Улсын Үндсэн хуульд зааснаар хууль санаачлах эрх бүхий 3 субъект л байдаг.
1. Ерөнхийлөгч
2. Засгийн газар
3. УИХ-ын гишүүн.
Энэ гурваас өөр хэнбугай ч хууль албан ёсоор санаачлан УИХ-ын гал тогоонд оруулж шууд хэлэлцүүлэх эрхгүй, зөвхөн санал гаргаж л болно. Гэтэл Сангийн сайд Ч.Улааны гарын үсэг зурж огноолсон "2015 оны Төсвийн тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл" гээч албан бичгийг УИХ-ын дарга "хуулийн төсөл" гэж тооцон улмаар УИХ-аар хэлэлцүүлэх тухайгаа энэ бичигтээ дурьджээ. Ингэхдээ Засгийн газрын бүтцийг шинэчилж баталсан учраас, цаг давчуу байна гэх шалтгаан нэрлэж. Хэрэв нэг сайдын албан бичгийг "хуулийн төсөлд өөрчлөлт оруулах хуулийн төсөл" гэж үзэж УИХ-аар хэлэлцүүлбэл УИХ-ын дарга З.Энхболд нь Үндсэн хууль зөрчсөн гэгдэж шууд огцрох үндэслэл болохыг юуны урьд сануулж сэрэмжлүүлье. Төсвийн хуулийн төсөлд нэмэлт өөрчлөлт оруулах саналыг Засгийн газар ч биш Сангийн сайд дангаараа албан бичиг ИРҮҮЛСЭН-ийг УИХ-ын дарга хэлэлцүүлнэ гэнэ. "Хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл" гэж л ойлголт байдаг болохоос "Хуулийн төсөлд өөрчлөлт оруулах хуулийн төсөл" гэж ойлголт хаана ч байхгүй, байж ч таарахгүй. Харамсалтай нь УИХ-ын дарга З.Энхболд дэлхийн парламентат ёсны түүхэнд анх удаа ийм ойлголтыг гаргалаа! Нөгөө талаар энэ албан бичигт "шинэчилсэн хуулийн төслийг ИРҮҮЛСЭН" гэж бичсэн байгаа анзаарахгүй өнгөрч болохгүй. Хуулийн төслийг ӨРГӨН МЭДҮҮЛЭХ гэж ойлголт хуульд байдаг болохоос ИРҮҮЛСЭН гэх ойлголт байдаггүй. Өөрөөр хэлбэл, хууль бус үйлдлийг ийм хуульд байхгүй нэршил өгөн зүтгүүлж буй үйлдлийг илчилж, олон түмэнд хүргэх нь зүйтэй" гэв.
Тэгэхээр төсвийн тухай хуулийн төслийг дээрх шаардлагаар татаж авчээ.
Т.Энхэлээ
Сэтгэгдэл (1)