Н.Алтанхуяг Ардчилсан социалист хөдөлгөөн гэж албан ёсоор татан буугдсан байгууллагын “ясыг өндөлзүүлэн” нэрийг нь ашиглан Ц.Элбэгдоржийг шантаажилсаар Намын Их хурлаар сонгогдсон бүрэн эрхийг нь ҮЗХ-ны олонхоор түрэн булааж авснаар Ардчилсан намын  өнөөгийн үл зохилдох орчин бүрэлдэж эхэлсэн байдаг.

    2012 оны УИХ-ын сонгуулиар Монголчуудын олонх нь саналаа өгч, итгэл хүлээлгэсэн Ардчилсан нам “Шинэчлэлийн” тодотголтой засгийн газар байгуулан ажилласан хоёр жилийн хугацаанд бүтээн байгуулалт хөрөнгө оруулалтын багагүй ажил хийсэн боловч нийгэм эдийн засгийн  уялдаа муутай,бодлого санхүүгийн үрэлгэн байдал гаргасан гэж “сөрөг” хүчин үзэж Ерөнхий сайдыг огцруулах санал УИХ-д оруулж  дэмжигдсэн энэ өдрүүдэд  Ардчилсан намыг Н.Алтанхуяг  ямар муухай харагдуулж байгааг хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл,нийгмийн цахим сүлжээгээр шогшрон бичицгээж байна. Бичиж хэлж байгаа зүйлд нь үндэс муутай үг өгүүлбэр цөөнгүй байх боловч үнэнд ойртож үглэж дуулсан нь хавьгүй олон байна. Үйл явдлын өрнөл, Н.Алтанхуягын гаргаж байгаа ааш авирыг нь чимээлэн Ардчилсан намын гишүүн би олон зүйлсийг бодож сууна.

    Нэгэн зүйл. Улс төрийн намын тухай хуулийн 13.2.2-т Намын төлөөллийн төв болон хяналтын төв байгууллагын бүрэлдэхүүнийг сонгох эрхийг Намын Их хурлын бүрэн эрх болохыг заан тогтоожээ. Гэтэл АН-ын Их хурлаар хэлэлцэгдэн сонгогдсон төлөөллийн төв болон хяналтын төв байгууллага байхгүй байгаа нь одоо хуралдаад намын нэрээр шийдвэр гаргаад байгаа нөхдүүдийг эрх зүйн чадамжгүй гэж үзэх үндэслэл болж байна.

    Нэгэн зүйл. Намын Хэрэг эрхлэх газар, Ерөнхий нарийн бичгийн дарга, Хяналтын төв байгууллага нь АН-ын нийтлэг эрх ашгийг илэрхийлэхийн оронд Н.Алтанхуягын дохио зангааны “утсан хүүхэлдэй” болж “ухнад эс аашлах аашгүй” гэгчийг ёстой нэг үзүүлж өгч байна. УИХ-ын чуулганаар Ерөнхий сайдыг огцруулсан өдрийн шөнө дөлөөр хяналтын ерөнхий хороо хуралдаж Ерөнхий сайдыг огцруулахыг дэмжсэн УИХ дахь АН-ын гишүүдийг намаас хөөх шийдвэр гаргачхаж. Юун шуурхай хууль бус үйл явдал вэ? Хууль дүрмийг юман чинээ тоодоггүй Н.Алтанхуягын харектор тун ч тодорхой харагдаж байна.

    Улс төрийн намын тухай хуулийн 3.5-д Намаас гарахыг шаардах,шахалт үзүүлэхийг хориглоно. УИХ-ын тухай хуулийн 34.3-д УИХ-ын гишүүн бүрэн эрхийнхээ хүрээнд хэлсэн үг, дэвшүүлсэн санал, Улсын Их Хурлын шийдвэрийн төсөл, УИХ-аар хэлэлцүүлэхээр оруулсан асуудлын талаар бүрэн эрхийнхээ дагуу саналаа өгсний төлөө хариуцлага хүлээхгүй. АН-ын дүрэмд Намын гишүүний асуудлыг хэлэлцэхдээ өөрийг нь заавал байлцуулах тухай болон. Хяналтын хороо өргөдөл гомдол хүлээн аваад асуудлыг хэлэлцэх эсэхийг шийдвэрлэх, хэлэлцэхээр болсон бол нягтлан хянах зэрэг заалтуудыг зөрчсөн нь хуулийн болон процедурын олон зөрчил дагуулсан шийдвэр болсноор барахгүй УИХ, сонгогчдын бүрэн эрхэд халдсан үйл явдал болсон.

    Нэгэн зүйл. ҮЗХ хуралдаад 11 тоот тогтоолоор  Хяналтын Ерөнхий хорооны 04 тоот шийдвэр дүрэм зөрчсөн гэж үзээд нэр бүхий гишүүдэд оногдуулсан шийтгэлийг “...оногдуулаагүйд тооцсугай” гэж шийдвэрлэсэн байхад Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Оюундарь: найман гишүүний асуудал нээлттэй байгаа асуудлыг авч хэлэлцэнэ, Хяналтын хорооны н.Байгаль гишүүд рүү албан тоот илгээн ирж “байцаалт” өгөх мэдэгдэл хүргүүлэх зэргээр бусармаг үйлдлээ үргэлжлүүлсээр байгаа нь зарчмын гэхээсээ өс хонзонгийн агуулгатай байгаагаараа АН-ыг Н.Алтанхуягын эзэмшил шиг харагдуулж олон нийтийн болон намын гишүүн миний зэвүү дургүй хоёрыг зэрэг хүргэж байна.

    Нэгэн зүйл. Н.Алтанхуяг Шөнө унтаж ч чадахгүй болж харанхуй шөнөөр МҮОНТ дээр очиж Шинэчлэлийн Засгийн газрыг унагахын төлөө саналаа өгсөн хүнийг Ерөнхий сайдад нэр дэвшүүлэхийг би дэмжихгүй гэлээ. Үүнийг эргэцүүлэн тунгаавал тун ч сонин дүгнэлт хийж болохоор.

•    Засгийн газрыг огцруулах томьёоллоор ямар ч санал хураалт болоогүй болохоор тэгж санал өгсөн хүн байхгүй гэсэн үг.

•    Алтанхуяг ерөнхий сайдад нэр дэвшүүлэх субъект биш ердийн нэг л санал. УИХ-ын гишүүн бүр би тийм хүнийг дэмжинэ, дэмжихгүй гээд телевизээр гүйгээд байж болохгүй тэд дэмжих эсэхээ санал хураалтын үед УИХ дээр л илэрхийлж болдог гэдгийг мэдэхгүй байгаагүй нь лавтай. Зүгээр л “чавганцын хэрүүл” шиг ойлгогдож байна.

•    Н.Алтанхуягын бодлого үйл ажиллагаанд шүүмжлэлтэй хандаж байсан хүнийг дараагийн ерөнхий сайдаар тавихгүй бол манай Алтанхуяг шиг сайн ажиллаж байгаа хүн байхгүй гэж байсан хүмүүсээс Ерөнхий сайд тавьчихвал ямар ч шинэчлэл хийж чадахгүй гэж хүмүүс хараад байгааг огт ойлгож мэдэрсэнгүй. Ямар МАН-аас тавилтай биш дээ.

    Нэгэн зүйл. ҮЗХ-г Н.Алтанхуяг өөрийнхөө охин хүргэнээс өгсүүлээд өөрийнхөө хүмүүсээр дүүргэсэн болохоор ҮЗХ, Монгол улсын төрийн эрхийг барьж байгаа намын байр сууринаас, улс орны хувь заяаны асуудал гэж ойлгон хэлэлцэж чадахгүй байна. Сая болсон ҮЗХ хоёр өдөр хуралдаад найман гишүүнийг намаас хөөсөн шийдвэрийг хүчингүй болгох Намын Их хурал хуралдуулахаас өөр шийдэлд хүрсэнгүй. Улс орныхоо нийгэм эдийн засгийн тулгамдсан олон асуудлыг нэн даруй шийдвэрлэх цаг хугацаа давчидсан энэ үед дэндүү хариуцлагагүй тулга тойрсон асуудлаас хэтэрч чадаагүй нь Алтанхуягын гэр бүлээс сонгогдсон зарим ҮЗХ-ны гишүүдийн оюуны цар хүрээний хэмжээг харууллаа.

    Нэгэн зүйл. Алтанхуяг өөрийнхөө таньдаг хүн бүр лүүгээ утастаж УИХ дахь намын бүлгээс Ерөнхий сайдад нэр дэвшүүлсэн үйл ажиллагааг сөрөн буруушаасан мэдэгдэл, захидал бичүүлэх, янз бүрийн ухуулгын материал бэлтгэн нийгмийн цахим сүлжээгээр тараах ажил хийгээд зогсохгүй өнөөх хяналтын хороогоороо УИХ-ын бүлгийн хурлыг хууль дүрэм зөрчсөн мэтээр мэдэгдэл хийлгүүлж хяналтын хороог УИХ-д зааж зааварлуулах оролдлого хийлгэж байгаа нь дэндүү даварсан хэрэг болж байна.

    Нэгэн зүйл. Алтанхуягт Одоо Ардчилсан нам хэрэггүй болсон бололтой. Тэр намыг тараасан ч яахав гэсэн мулгуу бодол, мунхаг ухаанаар хандаад байна уу даа гэж ойлгогдохоор үйлдлүүдээ цаг мөч бүрд хийж байна. АН-ыг иргэд сонгогчдод муухай харагдуулахын тулд л ийм хачин жигтэй юм хийж,Улсын төсвийн данс хаагдчихсан байгаа энэ үед ерөнхий сайд томилуулах ажлыг элдэв аргаар хойшлуулж байгаа нь яав ч сайн санааны үйл биш юм.

    Төгсгөлд нь хэдхэн хоногийн дараа АН-ын Их хурал хуралдуулахаар товлосон нь цаг хугацааны хувьд хэт давчуу байна. Энэ удаагийн Их хурлаар АН-ын чиг баримтлалыг өөрчлөн шинэчлэх, дүрмээ засч сайжруулах, төлөөллийн төв болон, хяналтын төв байгууллагаа сонгох зэрэг хэлэлцэн шийдвэрлэх олон асуудал байна. Үүнийг нэлээд нухацтай бодож намын хэмжээний хэлэлцүүлэг явуулж, иргэдийнхээ санал бодлыг ч тусган боловсруулах шаардлагатай байна. Миний олж мэдсэнээр Намын Их хурлаар “Монгол хүн-2020” гэсэн ганцхан асуудал хэлэлцэх гэж байгаа нь АН-ын дарга,ҮЗХ-ны гишүүдийн улс төрийн мэдрэмж тун ч дульхан байгааг харуулж байна. Өнөөдөр Монгол улс Ардчилсан засаглалтай байх уу ардчилсан нэртэй авторитар дэглэмтэй байх уу гэсэн салаа замын бэлчирт байхад АН дүлий царайлаад амаа ангайгаад явж огт болохгүй.