УИХ-ын гишүүн Ө.Энхтүвшин намын дарга М.Энхболдод хандан шүүмжлэлт ил захидал илгээсэн. Тэрбээр захидалдаа МАН-ын боловсон хүчний томилгоог шүүмжилж буйгаа илэрхийлсэн билээ. Тодруулбал, боловсон хүчнийг шилж сонгохдоо мэдлэг, боловсрол, ажлын дадлага туршлага, олон түмний үнэлгээ, улс төрийн ноён нуруу, салбартаа хүлээн зөвшөөрөгдсөн байдал, хувийн эрх ашгаа доогуур тавьж чаддаг байх болон хариуцлага хүлээх ёс суртахуун, харьцангуй нэр цэвэр явсан зам мөр зэрэг гол шалгууруудыг гээгдүүлж байна. Албан тушаалаас болж МАН дотроо бүлэг, фракцад хуваагдаж эв түнжингээ алдлаа хэмээн захидалдаа бичсэн билээ.
Тэгвэл тус захидлын талаар МАН-ын зарим гишүүдийн байр суурийг сонслоо.
УИХ-ын гишүүн, БОНХАЖ-ын сайд Д.Оюунхорол: Манай нам хагарч, бутраагүй
- МАН-ын дарга асан Ө.Энхтүвшингийн ил захидалд бичсэнээр нам дотроо сандал суудлын төлөө бүлэг үүсгэж байгаа, хуваагдсан, талцсан асуудал үүссэн гэж ойлгож байна?
- Хуваагдсан, талцсан асуудал байхгүй. Ө.Энхтүвшин даргын ил захидал нь боловсон хүчнийхээ томилгоог нээлттэй, ил тод болгох хэрэгтэй байна гэсэн утга илэрхийлсэн байна. Энэ удаагийн Засгийн газрын гишүүдийг томилох асуудал дээр намын Удирдах зөвлөл, удирдлагууд маш чамбай хандаж, хамгийн сайн сонголтуудыг оруулж ирсэн гэж бодож байгаа. Жишээ нь Өвөрхангай аймгаас томилогдсон хоёр гишүүн аймгаасаа 6500 гаруй хүний саналаар ялалт байгуулсан УИХ-ын гишүүн болох боломжтой байсан. Харамсалтай нь шүүхийн шийдвэрээр тангаргаа өргөж, гишүүн болж чадаагүй. Хоёр гишүүний хувьд нам нь улстөрийн эрхийг нь олгоход дэмжлэг үзүүлж чадсангүй гэсэн гомдол тээж явсан зүйл бий. Эдгээр хоёр гишүүнийг Засгийн газрын гишүүнээр томилсон нь Өвөрхангай аймгийн сонгогчдын саналыг хүндэтгэсэн, ажил хийх боломжоор нь хангасан шийдвэр болсон. Нөгөө талаас дандаа нэг хэсэг хүмүүс сайд байх албагүй. Төрийн албыг ээлж дараатай, эрэмбэтэй явуулж сурах ёстой. Энэ боломжийг хүмүүст олгох шаардлага байсан гэж бодож байна.
- Намын ахмад гэж хэлж болох гишүүд сайд болох бодолтой байсан уу. Тэд гомдолтой үлдсэн үү?
- Би арай тэгэж бодохгүй байна. Ер нь намыг дотор нь хагалах, нийгмийг талцуулдаг байдлаас гарах юмсан гэж боддог. Энэ удаагийн зөвшилцлийн Засгийн газрын хийх нэг том чухал ажил нь Улстөрийн намуудын тухай, Сонгуулийн тухай, Үндсэн хууль гээд нийгмийн зөвшилцөл бий болгож чадах хуулиудад өөрчлөлт оруулж, нэг зүйл рүү харж хөгжих үндсийг тавьж ажиллах ёстой. Хөгжих юмсан гэдэг хүсэл эрмэлзэл, итгэл дүүрэн байгаа учраас Ерөнхий сайд Ч.Сайханбилэгийг Зөвшилцлийн Засгийн газар байгуулж байна гэж харж байна. Энэ үүргээ ухамсарлаж хамтран ажиллана гэж бодож байна.
- Ө.Энхтүвшин гишүүний захидал дээр МАН дотроо бүлэг фракцид хуваагдаж байна гэж тодорхой бичсэн байсан?
- Хагаралдаж, хуваагдсан зүйл огт байхгүй. Ардчилсан нийгэмд хэн ч үзэл бодлоо илэрхийлэх эрхтэй. Илэрхийлэх хэлбэр нь манай намд нээлттэй. Намын дотоод ардчилалаараа Ө.Энхтүвшин гишүүний хувийн үзэл бодлоо илэрхийлсэн болов уу. Намын удирдлагууд нэг өрөөнд хаалгаа түгжиж суугаад ярилцсан асуудал байхгүй. Намын бүлгийн бүх гишүүдтэй санал солилцсон. Тэр үед нь гишүүн өөрөө байгаагүй юм болов уу даа. Уг нь анх удаагаа бүлгээрээ, удирдах зөвлөлөөрөө ярьж томилгоог шийдсэн. Олонхиороо шийдэж байгаа асуудалд ганц хоёр хүн өөр бодолтой байж болно. Тэр болгон нь 100 хувь үнэн гэж ойлгох нь учир дутагдалтай.
УИХ-ын гишүүн Ч.Хүрэлбаатар: МАН-ын тавьсан саналыг хүлээж авах ёстой
- УИХ-ын гишүүн Ө.Энхтүвшин намын дарга М.Энхболдод хандан шүүмжлэлт ил захидал илгээсэн. Энэ талаараа ч чуулганы хуралдаан дээр дурдаад өнгөрлөө. Тэрбээр АН-ыг хамтарч ажиллах зарчмаасаа буцаж байна гэсэн. Энэ талаар та ямар байр суурьтай байгаа вэ?
- Үнэхээр улс орноо хямралаас гаргахаар МАН-ыг урьсан бол тавьсан саналуудыг шийдэж өгөх ёстой. 2012 оны сонгуулийн дараа МАН-аас сонгогдсон зарим гишүүд, аймгийн Засаг дарга нарыг үнэн, худал нь мэдэгдэхгүй шүүхийн шийдвэрүүдээр буцаан татсан. Тиймээс ард түмний сонголтыг хүндэтгэж МАН-ын гишүүдийг буцаан томилж өгөөчээ гэсэн саналыг манай нам тавьж байгаа. Өөр саналыг бид тавиагүй. Тиймээс ийм саналыг гаргах нь зөв юм.
Тэгвэл тус захидлын талаар МАН-ын зарим гишүүдийн байр суурийг сонслоо.

- МАН-ын дарга асан Ө.Энхтүвшингийн ил захидалд бичсэнээр нам дотроо сандал суудлын төлөө бүлэг үүсгэж байгаа, хуваагдсан, талцсан асуудал үүссэн гэж ойлгож байна?
- Хуваагдсан, талцсан асуудал байхгүй. Ө.Энхтүвшин даргын ил захидал нь боловсон хүчнийхээ томилгоог нээлттэй, ил тод болгох хэрэгтэй байна гэсэн утга илэрхийлсэн байна. Энэ удаагийн Засгийн газрын гишүүдийг томилох асуудал дээр намын Удирдах зөвлөл, удирдлагууд маш чамбай хандаж, хамгийн сайн сонголтуудыг оруулж ирсэн гэж бодож байгаа. Жишээ нь Өвөрхангай аймгаас томилогдсон хоёр гишүүн аймгаасаа 6500 гаруй хүний саналаар ялалт байгуулсан УИХ-ын гишүүн болох боломжтой байсан. Харамсалтай нь шүүхийн шийдвэрээр тангаргаа өргөж, гишүүн болж чадаагүй. Хоёр гишүүний хувьд нам нь улстөрийн эрхийг нь олгоход дэмжлэг үзүүлж чадсангүй гэсэн гомдол тээж явсан зүйл бий. Эдгээр хоёр гишүүнийг Засгийн газрын гишүүнээр томилсон нь Өвөрхангай аймгийн сонгогчдын саналыг хүндэтгэсэн, ажил хийх боломжоор нь хангасан шийдвэр болсон. Нөгөө талаас дандаа нэг хэсэг хүмүүс сайд байх албагүй. Төрийн албыг ээлж дараатай, эрэмбэтэй явуулж сурах ёстой. Энэ боломжийг хүмүүст олгох шаардлага байсан гэж бодож байна.
- Намын ахмад гэж хэлж болох гишүүд сайд болох бодолтой байсан уу. Тэд гомдолтой үлдсэн үү?
- Би арай тэгэж бодохгүй байна. Ер нь намыг дотор нь хагалах, нийгмийг талцуулдаг байдлаас гарах юмсан гэж боддог. Энэ удаагийн зөвшилцлийн Засгийн газрын хийх нэг том чухал ажил нь Улстөрийн намуудын тухай, Сонгуулийн тухай, Үндсэн хууль гээд нийгмийн зөвшилцөл бий болгож чадах хуулиудад өөрчлөлт оруулж, нэг зүйл рүү харж хөгжих үндсийг тавьж ажиллах ёстой. Хөгжих юмсан гэдэг хүсэл эрмэлзэл, итгэл дүүрэн байгаа учраас Ерөнхий сайд Ч.Сайханбилэгийг Зөвшилцлийн Засгийн газар байгуулж байна гэж харж байна. Энэ үүргээ ухамсарлаж хамтран ажиллана гэж бодож байна.
- Ө.Энхтүвшин гишүүний захидал дээр МАН дотроо бүлэг фракцид хуваагдаж байна гэж тодорхой бичсэн байсан?
- Хагаралдаж, хуваагдсан зүйл огт байхгүй. Ардчилсан нийгэмд хэн ч үзэл бодлоо илэрхийлэх эрхтэй. Илэрхийлэх хэлбэр нь манай намд нээлттэй. Намын дотоод ардчилалаараа Ө.Энхтүвшин гишүүний хувийн үзэл бодлоо илэрхийлсэн болов уу. Намын удирдлагууд нэг өрөөнд хаалгаа түгжиж суугаад ярилцсан асуудал байхгүй. Намын бүлгийн бүх гишүүдтэй санал солилцсон. Тэр үед нь гишүүн өөрөө байгаагүй юм болов уу даа. Уг нь анх удаагаа бүлгээрээ, удирдах зөвлөлөөрөө ярьж томилгоог шийдсэн. Олонхиороо шийдэж байгаа асуудалд ганц хоёр хүн өөр бодолтой байж болно. Тэр болгон нь 100 хувь үнэн гэж ойлгох нь учир дутагдалтай.

- УИХ-ын гишүүн Ө.Энхтүвшин намын дарга М.Энхболдод хандан шүүмжлэлт ил захидал илгээсэн. Энэ талаараа ч чуулганы хуралдаан дээр дурдаад өнгөрлөө. Тэрбээр АН-ыг хамтарч ажиллах зарчмаасаа буцаж байна гэсэн. Энэ талаар та ямар байр суурьтай байгаа вэ?
- Үнэхээр улс орноо хямралаас гаргахаар МАН-ыг урьсан бол тавьсан саналуудыг шийдэж өгөх ёстой. 2012 оны сонгуулийн дараа МАН-аас сонгогдсон зарим гишүүд, аймгийн Засаг дарга нарыг үнэн, худал нь мэдэгдэхгүй шүүхийн шийдвэрүүдээр буцаан татсан. Тиймээс ард түмний сонголтыг хүндэтгэж МАН-ын гишүүдийг буцаан томилж өгөөчээ гэсэн саналыг манай нам тавьж байгаа. Өөр саналыг бид тавиагүй. Тиймээс ийм саналыг гаргах нь зөв юм.
Т.Энхэлээ
Сэтгэгдэл (19)