Булган аймгийн хэмжээнд 2014 онд золгүй байдлаар 48 иргэн нас барж уг үйлдэлд эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн  95 дугаар зүйлд зааснаар эрүүгийн хэрэг үүсгэж мөрдөн байцаалтын ажиллагаа явуулж хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэж, сум дундын 4 дүгээр шүүхэд  3 хэргийг шилжүүлсэн байна.

 Судалгааны дүнгээс үзэхэд золгүй байдлаар амь насаа алдсан  хохирогчдын 44 буюу 91,6 хувь нь эрэгтэй, 4  буюу 8,3 хувь нь эмэгтэй байна насны хувьд 10 хүртэлх насны хүүхэд  4, 25-35 насны 15, 35-45 насны 19, 45-60 насны 10 хүн байсан байна.

Нас барагчдын 27 буюу 56,2 хувь нь архи согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн бөгөөд 11 буюу 22,9 хувь нь хөнгөн хэлбэрийн, 5 буюу 10,4 хувь нь дунд хэлбэрийн 11 буюу 22,9 хувь нь хүнд хэлбэрийн согтолттой байсан нь мөрдөн байцаалтын явцад шүүх эмнэлгийн дүгнэлтээр нотлогдсон байна.

Гэмт хэрэг гарсан байдлыг  нутаг дэвсгэрийн байдлаар авч үзвэл : Булган сумын харьяат 8, Тэшиг сумын харьяат 3, Могод сумын харьяат 2, Хялганат тосгоны харьяат 1, Гурванбулаг сумын харьяат 3, Сайхан сумын харьяат 2, Сэлэнгэ сумын харьяат 3, Хишиг-Өндөр сумын харьяат 2, Бүрэгхангай сумын харьяат 4, Баяннуур сумын харьяат 4, Орхон сумын харьяат 4, Хутаг-Өндөр сумын харьяат 7, Дашинчилэн сумын харьяат 1, Могод сумын харьяат 2, Бугат сумын харьяат 2 байна.

Нас барагчдыг үхэлд хүрэх болсон шалтгааныг судлахад боолтын улмаас амьсгал бүтэлтэнд орж нас барсан 17 буюу 35,4 хувь нь архины хурц хордлогын улмаас 10 буюу 2 хувь нь өвчний улмаас  12 буюу 25 хувь нь усанд живэлтийн улмаас амьсгал бүтэлтэнд орж нас барсан 4 буюу 8,3 хувь нь ахуйн болон зам тээврийн ослын улмаас 5 буюу 10,4 хувь нь байна.

Эрүүгийн хуулийн  95 дугаар зүйлд зааснаар эрүүгийн хэрэг үүсгэн шалгасан хэргийн шалтгаан нөхцлийг авч үзэхэд дараахь хүчин зүйл нөлөөлсөн  байна.

Үүнд:

1.Гэр бүлийн таарамжгүй харилцаа маргаанаас үүдэн амиа хорлох байдал

2.Согтууруулах ундааны зүйл хэтрүүлэн хэрэглэсний улмаас өөрийгөө удирдах чадвараа алдан осгосон

3.Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодож хурд хэтрүүлсэн

4.Бага насны хүүхдийг хараа хяналтгүй орхисноос амь насаа алдсан байна

Түүнчлэн тус аймгийн хэмжээнд согтууруулах ундаа үйлдвэрлэдэг, худалдан борлуулдаг, түүгээр үйлчилдэг цэг, аж ахуйн нэгжүүдийн тоо олширсон, архидан согтуурахтай тэмцэх чиглэлээр гарсан хууль тогтоомжийг мөрдөж ажиллах явдал хангалтгүй, төрийн захиргаа болон орон нутгийн өөрөө удирдах байгууллагаас гаргасан шийдвэр биелэгддэгүй, түүнийг сурталчилах байдал хангалтгүй хуульд заасан цагийн хязгаарлалт хэрэгжихгүй, тухайн зөрчилд оногдуулж байгаа мөнгөн торгууль нь эдийн засгийн нөлөөлөл болж чадахгүй байгаа зэрэг гэмт хэрэг зөрчил гарахад нөлөөлж байна гэсэн дүгнэлтийг судалгааны явцад хийж цаашид гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх талаар тодорхой ажил хийх зохих шаардлагтай гэж үзжээ.

Д.Ундрах