Зуны эхэн сар хэдийнэ гарсан ч тэнгэр бүүдийж, жихүүн салхи эсгэрэх нь зуныг биш намарын өнгө хаяанд ирсэн гэлтэй. Гэсэн ч нов ногоон зүлгэн дээр өнгө алаглан ургасан цэцэгс, салхинд сэрчигнэн таатай найгах навчис сэтгэл эрхгүй хөглөх аж. Зам зуур ийн бодол тээсээр хотоос хөдөлсөн бид нэг л мэдэхэд Төв аймаг дахь Тавантолгойн хээрийн сургалтын төвд хүрэлцэн ирэв. Эр цэргүүдээс эхлээд Энхийг сахиулах ажиллагаанд оролцох алба хаагчид гол бэлтгэл сургуулилтаа энд хийдэг аж.
Сэтгүүчдийн бэсрэгхэн “арми” Тавантолгойд ирсэн шалтгаан нь Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Зэвсэгт хүчний Ерөнхий командлагчийн нэрэмжит төрийн цэрэг болон хууль сахиулах байгууллагуудын дунд зохиогддог “Марш-тусгай бэлтгэлийн цогцолбор” тэмцээнийг сурвалжлахаар зорилго өвөртөлсөн нь. Хаашаа л харна, хангай шиг сүртэй жавхлантай эрчүүд жагсаалаар алхана. Уг тэмцээнд Үндэсний аюулгүй байдлыг хангах тусгайлсан чиг үүрэг бүхий төрийн цэргийн болон хууль сахиулах ЗХЖШ, ХХЕГ, Дотоодын цэрэг, ОБЕГ, ШШГЕГ, Тагнуулын ерөнхий газар, Үндэсний батлан хамгаалахын их сургууль, Дотоод хэргийн их сургууль зэрэг найман байгууллагын 19 багийн 500 гаруй тамирчин, алба хаагч оролцож байна.
Энэ удаагийн тэмцээнд хугацаат цэргийн алба хаагчдын салаа, эмэгтэй цэргийн алба хаагчид оролцож байгаагаараа онцлог. Тэмцээн нээлтээ хийх гэж буйг илтгэж, алба хаагчид эгнэн жагсах тэрхэн мөчид төрийн далбаа тэнгэр өөдөө мандаж, төрийн дуулал эгшиглэв. Зэвэргэн салхитай жихүүн өдөр болоод ч тэр үү, хүн бүр даарч, бээрсэн нь царайнаас нь илхэн харагдана. Гэсэн хэдий ч эх орон, Зэвсэгт хүчний Ерөнхий командлагчийнхаа өмнө биеэ хураан, чичирч эс чадна.
Төрийн дуулалд эгшиглэж дуусав. Тэмцээнд оролцогчид “Ура! ура! ура!” хэмээн уухайлна. Ингээд тэмцээнийг нээж, ЗХЖШ-ын дарга хошууч, генерал А.Ганбат хэлсэн үгэндээ уг тэмцээн нь цэргийн болон хууль сахиулах байгууллагуудын хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхэд хувь нэмэр оруулна гэж үзэж буйгаа хэлээд хамгийн гол нь алба хаагчдын авахаалж самбаа, мэргэжлийн ур чадварыг нэмэгдүүлэх, залуусыг эх оронч үзэлтэй, аливаа саад бэрхшээлийг даван туулах, чадвартай иргэн болж төлөвшүүлэх чухал ач холбогдолтойг онцлон тэмдэглэсэн юм.
Харин Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Зэвсэгт хүчний Ерөнхий командлагч Х.Баттулга “Тайван цагт хөлс их асгавал дайны цагт цус бага урсана” гэсэн мэргэн үг байдгыг онцлоод байнгын бэлтгэл сургуулилалт, ямар ч сорилтод бэлэн байх чадвар бол улс орныг батлан хамгаалах, хууль сахиулах үүргээ хариуцлагатайгаар биелүүлэхийн үндсийн үндэс гэдгийг ямагт санаж явахыг нийт бие бүрэлдэхүүнд хандан хэлсэн юм.
Тэмцээний салхийг гардан тулааны тэмцээн хагалав. Хувь хүний биеэ хамгаалах чадвар, итгэл үнэмшлийг илтгэдэг уг тулааныг алба хаагч бүр эзэмшсэн байх ёстой гэдгийг тус тэмцээний шүүгч ЗХЖШ-ын Сургалтын хэлтсийн биеийн тамирын тасгийн дарга хурандаа Д.Цог-Эрдэнэ тайлбарлав. Тэрбээр “Цэргийн болон хууль сахиулах байгууллага эцсийн дүнд зорилго нэгтэй. Гардан тулаан бол гарааны өмнөх тэмцээн. Маргааш /өнөөдөр/ 10 км гүйлтийн тэмцээнээс өмнө дүнгээ гаргаж нэгтгэх учиртай. Энэ жилийн хувьд цэргүүдийн оролцоо, бэлтгэл ажил маш сайн хангагдсан” гэдгийг онцолсон юм. Гардан тулалдаж буй буй алба хаагчдын ур чадвар мэргэжлийн түвшинд үнэлэгдэж байгааг ч алба хаагчид онцолсон.
Тулаанд оролцогчдын үзүүлбэр алба хаагчдаас эхлээд энгийн иргэдийг хүртэл суудлаас нь өндөлзүүлэх тоолонд уурхайн түрлэгээр хүч нэмэх аж.
Байгууллага бүр өөрийн гэсэн онцлогоо илтгэсэн хувцсаар жигдэрсэн байх бөгөөд нүүрээ ч хувиргахаа мартаагүй байв. Үзэгчдэд ногоон эрээн хувцастай баг бүрэлдэхүүний гардан тулааны үзүүлбэр ихэд таалагдсан бололтой алга ташилт нижгэнүүлж, уурхайлж, шүгэлдэх нь аргагүй сүртэй харагдана. Арга ч үгүй биз. Гар, хөл, толгойгоороо тоосго зэргийг төвөггүйхэн хагалж, гэмт этгээдтэй тулалдсан ур чадвар нь бусад багаас онцгой байлгаж чадсан учраас таалагдах нь аргагүй биз ээ.
Ийнхүү тэмцээн ид дундаа орох үед сэтгүүлчдийн цуваа буцах цаг болов. Сэтгэлдээ тэмцээнийг дуустал үзэх хүсэл тээсээр хотын зүг буцах үед ч тэнгэр бүүдийж, жихүүн салхи исгэрсэн хэвээр. Гэвч хуран цугласан хэн бүрний царайд даарч бээрсэн төрх бус харин ид хаваагаа гайхуулсан бахдангуй төрх гэрэлтүүлсээр хүйтнийг ажрах сөхөөгүй уралдсаар байх ажээ.
Б.Лхам
