"Дээрээ суудлаа олохгүй бол доороо гүйдлээ олохгүй" гэдэг шиг улстөрчдийн зах замбараагүй үйлдлийг дагаад дүүрэг толгойлж буй нөхдүүд цадигаа алдлаа. Энэ бол Сүхбаатар дүүргийн Засаг дарга Х.Болормаад холбогдох асуудал. Шүүхийн шийдвэрийг үл огоорно, намын бодлогоо дагахаас хойргошооно гээд түүнд яриад байвал асуудал их би. Наандаж л Сүхбаатар дүүрэг дэх ИТХ дахь МАН-ын бүлгийн гишүүд түүнийг огцруулахаар гарын үсэг зурж байв. Ингэхдээ яаралтай хуралдаан зарлах шаардлагыг өнгөрсөн 2018 оны дөрөвдүгээр сарын 27-ний өдөр хүргүүлсэн билээ. Шалтгаан нь Засаг дарга Х.Болормаагийн ажлын үр дүн, гаргасан алдаа дутагдлыг хэлэлцэх.

МАН-ын бүлгээс түүнийг удаа дараа хууль тогтоомж зөрчиж, албан тушаалын эрх мэдлээ хэтрүүлж, хувийн ашиг сонирхлын зөрчил гаргасан гэж үзэж буй учир ийм шаардлага хүргүүлж байгаагаа тухайн үед мэдэгдэж байв. Энэ бол хэн нэг хүн, эсвэл хэвлэл мэдээллийн байгууллагаас гаргасан зүйл биш. Харин намын гал тогоон дотроосоо хөндөж тавьсан асуудал.

МАН-ын нөхөд нь Х.Болормааг 2018 онд дүүргийн 12 дугаар хороонд зургаан төсөл хэрэгжүүлэхээр болсон ч ямар ч төсөв мөнгө хуваарилаагүй, 2017 онд хийсэн аудитаар төсвийн мөнгийг зориулалтын бусаар зарцуулж 620 сая төгрөгийн санхүүгийн зөрчил гаргасан нь илэрсэн зэргийг дэлгэж байв. Энэ нь хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр цацагдаж байсан. 

Тэгвэл Засаг дарга Х.Болормаагийн тэргүүлдэг дүүргийн Тамгын газарт холбогдох нэгэн гомдлын хэрэг шүүхээр эцэслэгджээ.

Энэ нь дүүргийн өнгө үзэмжийг сайжруулж, иргэдийн амьдрах ая тавтай орчин бүрдүүлэхээр ажилласан нэгэн жижигхэн аж ахуйн нэгжийг дампуурах хэмжээнд хүргэсэн асуудал. Хэргийг тодруулбал, “Алтан дорнын хүч” ХХК нь 2013 онд Сүхбаатар дүүргийн Тамгын газартай гэрээ байгуулж, хог тээвэрлэх ажил хийх болж. Энэ процесс 2017 оныг хүртэл хэвийн үргэлжилсэн ч дүүргийн удирдлагууд гэнэт л нэг өдөр гэрээгээ цуцлахаа мэдэгджээ.

“Алтан дорнын хүч” компанийн зүгээс эл шийдвэрийг нь хүлээн зөвшөөрсөн ч 2013 оноос хойш хог тээвэрлэхэд төлөх ёстой байсан 338 сая төгрөгийг шаардаж. Нөгөөдүүл нь ч мөнгөгүй гээд гэлийж. Тэгэхээр нь дүүргийн Тамгын газрыг шүүхэд өгсөн байгаа юм.  

Ингээд хэргийг Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхээс 2017 оны арваннэгдүгээр сарын 13-ний өдөр 2839 дугаартай шийдвэр, Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2018 оны хоёрдугаар сарын 12-ны өдрийн 455 дугаартай магадлал, Улсын Дээд шүүхийн 2018 оны тавдугаар сарын 17-ны өдрийн 795 дугаартай тогтоолоор Сүхбаатар дүүргийн Тамгын газарт холбогдох 388 сая 300 мянган төгрөгийг “Алтан дорнын хүч” ХХК-д гаргуулахаар тогтоосон байна. Бүхэл бүтэн гурван шатны шүүхийн шийдвэр гарчихаад байдаг тус дүүргээс одоог болтол төлбөр тооцоогоо дуусгаагүй, өр барагдуулах талаар ямар арга хэмжээ авч байгаа нь бүрэн тодорхойгүй байна.

Энэ хэргийн улмаас “Алтан дорнын хүч” компанийн 20 гаруй ажилтан ажлын байраа алдаж, хог тээвэрлэгч автомашинууд нь компанийн хашаанд тоосонд даруулан хэвтэж байна.

Эл асуудлаар Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газраас Сүхбаатар дүүргийн Тамгын газарт удаа дараа хандаж, шүүхийн шийдвэр биелүүлэхийг шаардсан аж. Ингэхэд “2020 оны төсөвт батлуулж төлбөрийг төлөхөөр төсвийн төсөлд тусгасан” гэдэг хариуг Сүхбаатар дүүргийн Санхүү, төрийн сангийн хэлтсийн дарга Д.Ууганбаярын гарын үсэгтэй албан бичгийг Нийслэлийн шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газарт өнгөрсөн 2019 оны арваннэгдүгээр сард хүргүүлжээ. Үүний дараа буюу энэ онд дахин шаардах хуудас, мэдэгдэл хүргүүлэхэд “Төсөвт суутгасан” гэдэг хариулт өгсөн байгаа юм. Гэвч өнөөдрийг хүртэл ямар ч шилжүүлэг хийгдээгүй л байна. Хэдхэн сарын дараа УИХ-ын ээлжит сонгууль болно. Сонгуулийн дараа дүүргийн удирдлагууд солигддог уламжлалтай.

Энэ ч утгаараа Х.Болормаа тэргүүтэй албан тушаалтнууд буурь сэлгэх нь лавтай. Гэвч энэ бүхний эцэст хог тээвэрлэж, дүүргийн өнгө үзэмжийг сайжруулахын төлөө өдөр шөнөгүй ажилласан энгийн нэг жижигхэн аж ахуйн нэгж ийн хохирч үлдэх нь тодорхой болоод байна.

Сүхбаатар дүүргийн хувьд өнгө үзэмж нь өдөр ирэх тусам сайжирч байгаа дүүргийн тоонд ордог. Үүнд, энэ бүхний ард “Алтан дорнын хүч” тэргүүтэй олон компаниудын үүрэг их байсан, байсаар ч байх болох нь ойлгомжтой.

Энэ талаараа Х.Болормаа манай сайтад өгсөн ярилцлагатаа "Дүүргийнхээ төлөө зүтгэнэ ээ, зүтгэнэ. Сүүлийн үед хог хаягдалтай нилээн тэмцэж байна. Хогтой тэмцэхээс илүүтэй иргэдийнхээ оюун бодолтой тэмцэхгүй бол явахгүй нь ээ.  Хогийн сав байсаар байхад бараадуулсхийгээд чулуудчих юм. Би нүдээрээ үзлээ.  Аж ахуйн нэгжүүд ч ялгаагүй. Өөрөө газар дээр нь очиж хөөе, хаая гэж байж хур хогноосоо саллаа.  I-YIII, Х гээд нийтдээ найман хорооны гол цэгт 25 ширхэг хогийн чингэлэг тавьсан. Их боловсон, хогоо хийх  цонхтой бас шаттай. Хөрсийг нь бохирдуулахгүй гэх цементлэж, саваа  газраас хөндий байршуулсан. Үүнд ААН-үүдийн үүрэг маш их бий" гэж байв.

Ингэж дүүргээ хур хогноос салгасан сайн нэрийг өаөрө хүртээд яг ажлыг гардаж хийсэн ААН-ийг үнсэнд хаясан шалз шиг хаяж буй нь ёстой л яах аргагүй нам дагасан УЛСТӨРЧ хүний үйлдэл юм даа. Тиймээс л улс төр дагасан албан тушаалтнуудын гороор хэчнээн аж ахуйн нэгж дамдпуурч, хэчнээн жирийн ажилчид ажлын байраа алдах юм бэ гэдгийг хотын дарга С.Амарсайханаас асууя.

Нөгөөтээгүүр, шүүхийг үл тоодог дарга нар ААН-ийг дампууруулж суух нь зүгээр гэж үү гэдэг асуултыг Ерөнхий сайдад дайх гэсэн юм.

Дээр хэлсэнчлэн ганцхан сарын дараа сонгууль болно. Гэтэл төсөвт суутгасан гэх мөнгө яагаад хувийн компани руу шилжүүлэхгүй байна вэ.

Магадгүй сонгуульд зарцуулах гэж нөөж сууна уу, эсвэл хэдийнэ зориулалтын бусаар үгүй хийчих вүү.

Ингэж харсан шалтгаан нь дээр хэлсэнчлэн Засаг дарга Х.Болормааг төсвийн хөрөнгийг зориулалтын бусаар зарцуулсан болох нь аудитаар тогтоогдсон гэдгийг ангийн нөхөд нь илчилж, бас зарлаж байсан. Тиймээс л Х.Болормаа дарга аа, хогоо цэвэрлүүлсэн юм бол төлбөрөө төлнө үү. Төсвийн мөнгийг зориулалтын бусаар үрэн таран хийчихээгүй л юм бол гурван шатны шүүхийн шийдвэрийг огоорч суух чинь ямар шалтгаантай юм бэ гэдгийг энд цохон тэмдэглэе.

Тэгээд ч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зүв зүгээр биелүүлж байсан ажилчдын ажлыг булааж аваад хэнд, хэний компанид өгсөн тухай ярих гэсэнгүй. Хамгийн гол нь нам дагасан нөхдүүд жирийн нэг компаниудаар ачааны хүндийг үүрүүлчихээд ард нь сайн нэр зүүж үлдэж байна. Тиймээс л хогоо цэвэрлүүлсэн юм бол төлбөрөө төл Х.Болормаа Засаг дарга аа. 

Таны харалган шийдвэр, урагшгүй үйлдлийн урхагаар хэчнээн ААН дампуурах ёстой юм бэ?.

Г.Нацаг