УИХ-аар 2017 онд батлуулсан Малчин, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчдийн тэтгэврийн  даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх тухай хуулийг өнгөрсөн онд хэрэгжүүлж дууссан. Гэвч энэ хугацаанд зарим аймаг орон нутагт  зуншлага оройтсоноос өвөлжилт, хаваржилт хүндрэх эрсдэл үүсч, малчид отор нүүдэл ихтэй, өвс тэжээлийн үнэ өндөр, мал нь тарга авч чадаагүй, ашиг шим муутай байсан нь  малчин өрхийн  орлогод шууд нөлөөлсөн байдаг.

Мөн дэлхий дахинд дэгдсэн Ковид-19  халдварын улмаас манай улсад хөл хорио тогтоож, хилээ хааж, ард иргэдээ бүх нийтийн бэлэн байдлын зэрэгт шилжүүлсний улмаас хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчдийн бизнесийн үйл ажиллагаа  доголдож, тэтгэврийн даатгалын шимтгэлээ нөхөн  төлөх хуулийн үйлчлэлд хамрагдах боломжийг эдэлж чадаагүй хүн олон. Энэ талаар малчдаас, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчдээс маш олон санал, гомдол  УИХ-ын гишүүдэд иржээ.  Тэднийг хөдөө тойрогтоо очиход, отрын малчдаа эргэж явахад олон хүн шимтгэлээ төлж чадахгүй байгаагаа ярьсан аж. Тиймээс УИХ-ын гишүүн Г.Тэмүүлэн, Б.Пүрэвдорж нар Малчин, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчийн тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлөх тухай хуульд өөрчлөлт оруулах хуулийн төслийг санаачлан, УИХ-аар хэлэлцүүлж, эцэслэн баталсан билээ.

Хуулийн хугацааг сунгаснаар 1995 оноос 2017 оныг дуустал хугацааанд малчнаар ажилласан болон хувиараа хөдөлмөр эрхэлж байсан тэтгэврийн даатгалын шимтгэлээ тухайн хугацаанд нь төлж чадаагүй 15-60 насны иргэд хамрагдаж, шимтгэлээ нөхөн төлөх боломжтой болж байгаа юм.

Шимтгэлийн хувь хэмжээ нь хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээний 10 хувьтай тэнцүү байхаар Засгийн газраас тогтоосон бөгөөд  малчин болон хувиараа хөдөлмөр эрхлэгч байсан иргэн тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлөх хүсэлтээ өөрийн харъяалах нийгмийн даатгалын байгууллагад гаргана.

Тасарсан хугацааныхаа тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлснөөр 20-иос доошгүй жил шимтгэл төлсөн, үүнийхээ 15 жилд нь малчнаар ажилласан эрэгтэй 55 нас хүрсэн бол, мөн хугацаанд шимтгэл төлсөн ба 12,5 жилийн хугацаанд малчнаар ажилласан эмэгтэй 50 насандаа тэтгэвэр тогтоолгох эрхтэй болж байгаа юм.

Тиймээс малчид, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчид хуулийн хэрэгжих хугацааг сунгасан энэ боломжийг алдалгүй ашиглаж, төлж чадаагүй шимтгэлээ нөхөн төлөх боломжтой боллоо.

У.Тэргэл