“Мохож үзээгүй цог золбоо

Монгол Төрийн чимэг цагдаа”... тийм ээ, тэд монгол төрийн чимэг.

Сүүлийн өдрүүдэд цагдаатай холбоотой таагүй мэдээллүүд чих дэлсэж, цахим сүлжээнд эрээн бараан мэдээлэл их л гарах боллоо. Цагдаа замын хөдөлгөөнд оролцуулахгүй байна, элдэв бичиг баримт нэхлээ, ёс зүйгүй харилцлаа хэмээн тэднийг муулсан, егөөдсөн мэдээ, мэдээллийг олж уншив. Үзэв.

Үзэл бодлоо илэрхийлэх нь мэдээж хүн бүрийн эрх. Манай орон шиг ардчилсан, цахим сүлжээг үзэл бодлоо илэрхийлэх оройзайгаа болгосон улсад бол жирийн л үзэгдэл.

Бусдад бол гүйлгээд л өнгөрөх, ам нийлж, “араас хутгалах” тэр эрээн бараан мэдээллийн дундуур эргэж харахгүй, энэ талаар эрээн цаасан дээр эрээчихгүй бол сэтгэл төвдөхгүй нь. Дуугүй өнгөрч үл чадна.

Учир нь, би тэдний ажлын онцлог, арга барил, хэрхэн зүтгэж, төр түмнийхээ төлөө өргөсөн тангарагтаа үнэнч байдгийг дэндүү ихээр мэдэх хүн.

Цагдаа хүний гэргий ганц бие хүн шиг арын амьдралаа авч явдаг, Цагаан сар бүрээр тавгийн идээгээ өөрөө засч, Шинэ жилийн орой оргилуун дарсаа өөрөө буудуулж, төрж амаржихдаа ээжийг дагуулаад явдаг талаар нь энд дурдахгүй ээ.

Үүрээр унтаж байхад нь гараад үдэш нойрсож байхад нь ирдэг аавтайгаа уулзаж, үнсүүлэхийн тулд шөнийн хоёр цаг хүртэл бүлтэлцэх үрсийнх нь талаар ч мөн бичихгүй. Энэ бол тэдний хувь тавилан. ЦАГДАА-г сонгосон сонголтын “золиос”.

Харин тэд яагаад төрдөө “хаягдаж”, түмэндээ “адлагдах” болов гэдгийг л өгүүлэхийг хүснэ.

Коронавирусний цар тахлыг манай улс дотооддоо алдсан үеэс иргэдийг гэрээсээ гарахгүй байх, гэрээсээ ажиллаж, халдвар хамгааллын дэглэмээ мөрдөхийг төр, засгаас хүсч, шаардаж байгаа. Бүр цаашлаад хатуу хөл хорио тогтоож, халдварын голомтыг хумихаар зүтгэж буй. Үүнд хичээл зүтгэл гаргаж байгаа хүмүүс олон. Тэдний нэг нь ЦАГДАА.

Үүрийн таван жингээс үдшийн бүрий болтол төр түмнийхээ төлөө зүтгэж буй тэднийг юуны учир “баалах” болов.

Урд өмнө нь ийнхүү хөл хорионд орж, цагдуулж үзээгүй монголчуудад энэ бүхнийг хүлээн зөвшөөрөх амаргүй байгаа нь мэдээж. Гэсэн ч олонх нь үүнийг хүлээн зөвшөөрч, төр, засгаас хэрэгжүүлж буй ажлыг хүндэтгэн, цар тахалтай тэмцэж байна. Тиймдээ ч Улаанбаатарт хөл хорио тогтоосон үед хөл хөдөлгөөн 98 хувь хүртэл буурсан. Үүнд цагдаагийн гавьяа ч их. 

Харин дур зоргоороо, бусдыг үл хүндлэгсэд болох цөөн хүн л төр, засгийн шийдвэрийг эсэргүүцэн, хэл ам хийж, ааш аяг гаргаж байх шиг. Тэдний “бай” нь цагдаа болоод байна уу гэх хардлага өөрийн эрхгүй төрж байгааг нуух юун. Тушаал авч, ард түмэнтэй нүүр тулж байгаа нь цагдаа. Тиймээс л чичлүүлж, элдэв хоёроороо зүхүүлэх боллоо. 

Тэд хүмүүсийг халуун хөнжилдөө нойрсож байхад өглөөний 05:30 цагт ажилдаа гарч, үдшийн хоёр, гурван цаг хүртэл, зарим нь бүүр 24 цагаар үүрэг гүйцэтгэж байгаа. Иргэд гэртээ хөл хорионд байгаа учраас үүнийг анхаараагүй, мэдэхгүй байж болох.

Хөхөө өвлийн хүйтэнд цан хүүргэндээ баригдан, дэрчийн зогсох цагдааг бид олонтой харж, цахим сүлжээнд элдвээрээ хэлүүлж, “булшлуулж” байхад тэдний төлөө хэн дуугарч, тэдэнд хэн анхаарал хандуулав. Тэр ч бүү хэл ажил үүргээ гүйцэтгэж яваад амь эрсэдсэн олон аавын хүүгийн араас хэн, хэдэнтээ эмгэнэн гашуудсан билээ.

Аав, ээжийн алаг үр, амраг ханийнхаа эр нөхөр, эхнэр, алдрай үрсийнхээ аав, ээж нь болохоор л тэдний ар гэр ард нь өмөлзөж, өмөөрч, эмэгнэн гашуудахаас өөр хэн ч байсангүй. Байдаггүй. 

Тиймдээ ч арга хэмжээ авна, хариуцлага тооцно гэх хатуу ширүүн үгийг хэлж, алагчлахаас өөрөөр ЦАГДАА-г хайрлаж, халамжилж, анхаарал хандуулдаггүй нь нууц биш. Төр, засаг нь ийнхүү хөсөр хаясан болоод л тэд өнөөдөр чичлүүлж, баалуулж яваа. Тэр ч байтугай нулимуулж, халаавч өгч, зодуулж, цохиулж байна. 

Хууль хүчний байгууллагадаа төр засаг нь санаа тавьж, тэдний ажиллах орчин хийгээд хууль эрх зүйн орчинг нь хангалттай бүрдүүлж өгсөн бол тэд өнөөдөр “Нүдэнд орсон хог, шүдэнд хавчуулагдсан мах” шиг байдалд ажиллахгүй байсан нь мэдээж.  

Цагдаагийн харилцаа, ёс зүйн талаарх таагүй мэдээлэл их байдаг. Тангараг өргөж, мөрдэс зүүсэн болохоос тэд бидэнтэй л адил хүн. “Могойг модоор хатгаад ууртайг нь гайхав” гэгчээр хууль ёсны тавьсан шаардлагыг нь биелүүлэхгүй, элдэв хоёроор зүхэж, бачимдуулчихаад дүрс бичлэг хийгээд тэднийг муулж, бах таваа хангаад суух.

Тэд чинь жирийн иргэн бус тушаал авсан цагдаа хүн шүү дээ.

Б.Баатар