УИХ өчигдөр түүхэн шийдвэр гаргалаа. Үндсэн хуулийн Цэцийн өнгөрсөн долоо хоногийн дунд суудлын хуралдаанаас гаргасан хоёрдугаар дүгнэлтийг УИХ-ын чуулганы хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонхи нь хүлээн авах нь зүйтэй гэж үзсэн юм. УИХ Үндсэн хуулийн Цэцийн дүгнэлтийг хүлээн авснаар Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуульд 50-аас дээш настай Монгол Улсын иргэн зургаан жилээр зөвхөн нэг удаа сонгогдоно гэсэн заалтыг оруулахаар болж байгаа юм.

Энэ өөрчлөлтийг хийснээр Монгол Улсын Ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байсан П.Очирбат, Н.Багабанди, Н.Энхбаяр, Ц.Элбэгдорж, Х.Баттулга нар Ерөнхийлөгчийн сонгуульд дахин нэр дэвших эрх нь хуулиар хаалттай болж байгаа юм.

Үндсэн хуулийн Цэцийн дүгнэлт болоод УИХ-ын эл шийдвэр гарснаар АН-аас дахин нэр дэвших магадлалтай байсан одоогийн Ерөнхийлөгч Х.Баттулга нэр дэвших эрхгүй болж байна. Магадгүй МАН-ын нэр дэвшигчийн хамгийн хүчтэй өрсөлдөгч болох байсан тэрбээр нэр дэвших эрхгүй болсон нь ердөө хэдхэн хоногийн дараа эхлэх Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн улс төрийн өрсөлдөөнийг бүдгэрүүлж болох талтай.

Тодруулбал, долоо дахь удаагийн Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн зам МАН-ын хувьд улс төрийн талаасаа дардан болж байна. Гэхдээ МАН-аас нэр дэвшигч ганцаараа “өрсөлдөхгүй” л юм бол айх айдас нь бүүр их болоод байна. Учир нь, УИХ-ын шийдвэр болоод Үндсэн хуулийн Цэцийн дүгнэлт нь нийгэмд хэт нэг талыг барьсан, хүчээр шийдсэн харагдаж байгааг үгүйсгэж болохгүй. Одоогийн Ерөнхийлөгч нэр дэвших эрхгүй болж байгаа ч АН өрсөлдөөнд оролцоно. Хугацаа хэдий бага байгаа ч 30 жилийн түүхтэй намд нэр дэвшигч олдож л таарна. Хэт хүч түрсэн мэт улс төрийн шийдвэр нь эргээд МАН-ын нэр дэвшигчид халтай байж мэднэ. АН-аас нэр дэвшигч нь хэн бугай байлаа ч “Ялагдаж яваа герман хүүд морь хандивладаг” зарчмаараа санал өгөх сонгогчид олон байж мэднэ. Парламентад суудалтай бас нэгэн нам болох МАХН хэдийгээр МАН-ыг дэмжиж сонгуульд оролцох магадлалтай хэмээж байгаа ч эцсийн шийдвэрээ гаргаагүй. Ерөнхийлөгчийн суудлыг сэрүүндээ мөрөөдөж, шөнөдөө зүүдлэж хонож байгаа горьдогч тус намд байж л байгаа. Бас л чамлаж болохооргүй өрсөлдөгч гэдгийг нь өнгөрсөн удаагийн Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн дүн харуулсан.

Дараагийн нэр дэвшүүлэх эрхтэй нам нь ХҮН. УИХ-ын хийгээд орон нутгийн сонгуулийн дүнгээс харахад ХҮН-ыг дэмжих иргэдийн дэмжлэг илт сэргэж байгаа. Нэр дэвшигчийн нэр хүнд муугүй бол ХҮН бас л чамлах өрсөлдөгч биш байж мэднэ.

Гэхдээ энэ бүхнээс илүү МАН-ын ирэх сонгуулийн “өрсөлдөгч” нь нам дотроосоо байна. Бусад намын өрсөлдөгчөөс илүү өөрийг нь доош татах хүчин зүйл нь МАН дотроо байна. Бүр тодруулбал, цар тахлын үед ажиллаж байгаа Улсын онцгой комисс, түүний дарга Шадар сайд С.Амарсайханаас 100 жилийн ой нь тохиож байгаа Ардын нам Ерөнхийлөгчтэй болох эсэх нь хамаарах болоод байна.

Учир нь, УОК-ын цар тахлын үед авч хэрэгжүүлж байгаа арга хэмжээ нь тахлыг хумих бус иргэдийн бухимдлыг төрүүлдэг болоод удлаа.

Шадар сайд болоод түүний гэр бүлийнхэнд үйлчилдэг дабль стандарт нь эргээд УОК-ийн гаргаж байгаа шийдвэрийн үнэ хүндийг шалаар нэг унагаж байна. Уг нь улаан бүс рүү “Түүний Ихо” нэвтрээд гарсан өдөр л тэр огцорч байх ёстой байсан юм. Улсын мөнгөөр хүүгийнхээ төлбөрийг хийсэн баримт нь ил болсон тэр өдөр улс төрийн карьерт нь цэг хатгах ёстой байсан юм. Уушги орлуулах аппаратанд орж амжилгүй үүрд одсон 69 халуун амь бүрийн төлөө 3.2 тэрбумын оргилуураар нь  хариуцлага нэхэх ёстой байсан юм.

Ардын нам С.Амарсайхандаа хариуцлага тооцохгүй бол ард түмэн Ерөнхийлөгчийн сонгуулиар дүн тавих нь тодорхой болоод байна.

С.Сүлд