Тэртээ 61 жилийн өмнөх энэ өдөр НҮБ-ын индэр дээрээс Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс хэмээн зарлан тунхагласан хүн бол БНМАУ-ын Гадаад явдлын яамны орлогч сайд Дондогийн Цэвэгмид агсан билээ. Монгол Улс НҮБ-д элсэж тусгаар тогтнолоо дэлхийн хэмжээнд баталгаажуулна гэдэг үнэхээр чухал үйл явдал юм.
Түүхийн баримтыг сөхвөл, 1961 оны хуралдаанд Монголын улсыг төлөөлж Гадаад Явдлын Яамны орлогч сайд Д.Цэвэгмид тэргүүтэй Б.Жаргалсайхан, Б.Дашцэрэн, Б.Ванчиндорж зэрэг хүмүүс АНУ явсан байна.
НҮБ-ын Ерөнхий Ассемблейн 16 дугаар чуулганы 1043 дахь бүгд хурлаар гаргасан 1630 дахь тогтоолд: 1961 оны 10 дугаар сарын 25-нд БНМАУ-ыг НҮБ-ын гишүүнээр элсүүлэхийг шийдсэн Аюулгүйн Зөвлөлийн зөвлөмжийг хүлээн авч, мөн БНМАУ-ын гишүүнээр элсэхийг хүссэн өргөдлийг харгалзан үзсэний үндсэн дээр БНМАУ-ыг НҮБ-ын гишүүн болохыг зөвшөөрөв гэжээ. Тиймээ, 15 жил уйгагүй санал хүргүүлж байж манай улс НҮБ-ын 101 дэх Бүрэн эрхт гишүүн улс болсон түүхтэй.
Дэлхийн II дайны дараа НҮБ дэлхийд шинэ дэглэм тогтоож, хүчний харилцааг зохицуулахад хамгийн чухал нөлөөтэй байгууллага болсон.
Дэлхийн улс орнуудад хүлээн зөвшөөрөгдөж, олон улсын харилцаанд идэвхтэй оролцоход НҮБ-д элсэн орох зайлшгүй шаардлагатай болсон. Үүнийг монголчууд мэдэрч тус НҮБ-д элсэхийг зорьсон боловч тухайн үеийн хоёр том үзэл суртлын сөргөлдөөний улмаас уг хүсэл биелэхгүй 15 жил дуншсан.
Манай улс 1946 онд НҮБ-д элсэх өргөдлөө өгснөөс хойш 1947, 1948, 1949, 1952, 1955, 1956, 1957 онд өргөдлөө дахин дэвшүүлж байжээ. Монгол Улсыг НҮБ-ын гишүүнээр элсүүлэх асуудлыг 1946-1961 оны хооронд Ерөнхий Ассемблейн чуулганаар нийт 13 удаа ямар нэг хэлбэрээр хэлэлцсэн байдаг.
Харин 55 жилийн өмнөх энэ өдрийг орчин үеийн Монголын түүхийн эргэлтийн үе гэж түүхчид дүгнэдэг. Манай улс олон улсын хамтын нийгэмлэгт элсэн орсон нь дуу хоолойгоо дэлхий нийтэд хүргэж, “цөлөгдмөл” байдлаас гарах түүхэн боломж нээгдсэн билээ.
