БАРИМТ 1
Монгол Улсаар нүүдлийн шувуудын гурван гол зам дайран өнгөрдөг. Монголын нутаг дэвсгэрээр Зүүн Азийн нүүдлийн шувуудын хэд хэдэн гол зам огтлолцдог. Үүнд, Зүүн Азийн–Австралазийн, Төв Азийн–Энэтхэгийн болон Номхон далайн баруун хэсгийн нүүдлийн замууд багтдаг.
БАРИМТ 2
Монголын агаарын орон зайд шувуудын нүүдэл жилийн турш ажиглагддаг ч намрын нүүдэл ихэвчлэн наймдугаар сарын дунд үеэс арваннэгдүгээр сарын сүүл хүртэл үргэлжилдэг байна.
БАРИМТ 3
Дорнод Монголын намгархаг газар тогорууны чухал нутаг. Дорнод Монголын тал хээр, ус намгархаг газрууд цагаан хүзүүт тогоруу зэрэг нүүдлийн шувуудын үржлийн чухал орчин юм. Эдгээр нутаг нь шувуудын амьдралын мөчлөгт төдийгүй олон улсын хэмжээнд хамгаалал шаарддаг экосистемийн нэг хэсэг болдог.
БАРИМТ 4
Буйр нуур орчмын байгаль орчны судалгаанд 236 зүйлийн шувуу бүртгэгдсэн бөгөөд тэдгээрийн 199 нь нүүдлийн шувуу гэж тэмдэглэжээ. Энэ нь Буйр нуур зүүн бүсийн шувуудын амьдрах орчин, нүүдлийн замд чухал байр суурь эзэлдгийг харуулж байна.
БАРИМТ 5
Халх гол, Хэрлэн голын хөндий нүүдлийн замын нэг хэсэг. Монголын зүүн бүсийн Халх гол, Хэрлэн гол болон Далай нуурын чиглэл нь нүүдлийн шувуудын хөдөлгөөнтэй холбоотой гол бүсүүдийн нэг юм. Гол, нуурын сүлжээ нь шувуудад хоол тэжээл олох, амарч саатах боломж бүрдүүлдэг.
БАРИМТ 6
Монгол Улс олон улсын ач холбогдол бүхий ус намгархаг газрын жагсаалтад бүртгэгдсэн 11 газартай. Эдгээр нутаг нь усны шувуудын үржих, нүүдлийн үед амрах болон өвөлжих орчныг хамгаалахад чухал үүрэгтэй.
БАРИМТ 7
Нүүдлийн шувууд улсын хилээр хязгаарлагддаггүй. Монголд үржсэн эсвэл нүүдлийн үед дайран өнгөрсөн шувууд Хятад зэрэг бусад орны нутагт өвөлжих боломжтой. Иймээс тэдгээрийг хамгаалахад улс орнуудын хамтын ажиллагаа шаардлагатай.
БАРИМТ 8
Ус намгархаг газар бол шувуудын “түр буудал”. Нүүдлийн замдаа шувууд нуур, гол, намаг орчимд саатан амарч, хоол тэжээлээ нөхдөг. Ийм газрууд доройтох, ширгэх, бохирдох нь нүүдлийн шувуудын амьд үлдэх боломжид сөргөөр нөлөөлж болзошгүй.
БАРИМТ 9
Монголын нуур, голууд олон улсын нүүдлийн замтай холбогддог. Хөвсгөл, Хангайн голын хөндий, Хяргас, Хар-Ус зэрэг нуурын бүсүүд нь усны шувууд болон бусад нүүдлийн шувуудын хувьд амьдрах орчин бүрдүүлдэг. Гэхдээ нуур бүрийн ач холбогдол, тухайн нутагт бүртгэгдсэн шувуудын зүйл, тоо нь харилцан адилгүй байдаг.
БАРИМТ 10
Монголын агаарын орон зай дахь шувуудын нүүдлийн тухай мэдээлэлд махчин шувууд 1,500–2,000 метрийн өндөрт нисэх тохиолдол дурдагддаг. Бүргэд, тас зэрэг зарим шувууны нислэгийн өндөр үүнээс ч дээш хүрч болох ч энэ нь төрөл зүйл болон нислэгийн нөхцөлөөс хамаарна.
БАРИМТ 11
Монголд үрждэг шувуу өөр улсад өвөлжиж, нүүдлийн замдаа хэд хэдэн улсын нутгаар дамжин өнгөрч болно. Тиймээс зөвхөн үржлийн нутаг төдийгүй нүүдлийн зам дагуух амрах, хооллох орчныг хамтад нь хамгаалах шаардлагатай.
БАРИМТ 12
Намрын нүүдлийн үеэр шувуудын амьдрах орчны хамгаалалт онцгой чухал. Нүүдлийн үед шувууд хоол тэжээлээ нөхөх, хүчээ сэлбэхийн тулд тохиромжтой нутагт саатдаг.
