"Нээлттэй Өмнөговь-Хариуцлагатай татвар төлөгч" сургалт зөвөлгөөний талаар Өмнөгөвь аймгийн Засаг даргын тамгын газрын Санхүү төрийн сангийн хэлтсийн дарга Б. Очгэрэлтэй ярилцлаа.
-Сайн байна уу. Өнөөдрийн зохион байгуулж буй "Нээлттэй өмнөгөвь-Хариуцлагатай татвар төлөгч"-ий талаар мэдээлэл өгөхгүй юу?
-Өнөөдрийн "Нээлттэй өмнөгөвь-Хариуцлагатай татвар төлөгч" арга хэмжээг Татварын ерөнхий газар, монголын мэргэшсэн нягтлан бодогчдын институттэй хамтран Өмнөговь аймгийн засаг даргын тамгын газар зохион байгуулж байна. Энэ арга хэмжээнд нийт Өмнөговь аймгийн нутаг дэвсгэрт үйл ажиллагаа явуулдаг уул уурхайн ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл эзэмшдэг 14 компаниудын гүйцэтгэх удирдлага, санхүүгийн албаны ажилтнууд мөн тэдний ханган нийлүүлэгч туслан гүйцэтгэгч гэх мэт мянга гаруй хүн оролцож байна.
Энэхүү арга хэмжээний ач холбогдол нь Монгол улсын төсвийн тухай хуулийг биелүүлэх, Өмнөговь аймгийн улсын төсвийн татаасыг төвлөрүүлэлтийг 100 хувь төлөх, Засгийн газраас хэрэгжүүлж буй Шинэ сэргэлтийн бодлогын хотын төвлөрлийн бууруулах, Өмнөговь ирж ажиллаарай гэсэн бодлогыг танилцуулахаар зохион байгуулж байна.
Энэ арга хэмжээгээр 2022 оны нэг сарын 1-ээс хэрэгжиж эхэлсэн төсвийн тухай хуулийн ААН-ын албан татварын 40 хувь нь аймаг, нийслэлийн төсвийн татварын орлогод тооцогддог болсон. Энэ нь хаанаас ашиг олж байна тэр нутагтаа орлогын албан татварын 40 хувь нь үлдэнэ. Энэ хуулийн хэрэгжилтийг хангаж орлого олж байгаа сум, аймаг орон нутгаа хөгжүүлцгээе гэсэн уриалгыг гаргаж ханган нийлүүлэгч, туслан гүйцэтгэгч, уул уурхайн компаниудад мэдээлэл өгч байна.
-Энэхүү уулзалтад Өмнөговьд үйл ажиллагаа явуулдаг уул уурхайн компаниудын ажилчдаас гадна иргэдийн төлөөлөл бий юу?
-Манай аймгийн залуучууд мөн санхүүгийн чиглэлээр суралцаж байгаа оюутнууд хамрагдаж байгаа. Санхүүгийн боловсрол олж авах, бодлого хаашаа чиглэж байгааг олж харах гэм мэт үр дүнтэй сургалт зөвлөгөөн болж байна.
-Өнөөдрийн зохион байгуулж буй зөвлөгөөн анх удаа зохион байгуулагдаж байна уу?
-Тийм ээ. Манай аймгийн хувьд төсөв санхүүгийн чиглэлээр олон нийтэд зориулж зохион байгуулагдаж байгаа хамгийн анхны томоохон уулзалт болж байна. Нийгмийн хариуцлагын хүрээнд уул уурхайн компаниуд, туслан гүйцэтгэгчдийг Өмнөговь аймгийнхаа нутагт төлсөн татвар нь тухай үйл ажиллагаа явуулж буй сумын хөгжил цэцэглэлтэд бүрэн зарцуулагдана гэдгийг мэдэгдэж хамтран ажиллахыг уриалж байна.
-Хэлэлцүүлгийн эхэнд Өмнөговь аймгийн 2022 оны хийж гүйцэтгэсэн ажил, бүтээн байгуулалтуудыг танилцуулсан. Татвар нь нутагтаа төвлөрдөг болвол цаашдын хэтийн төлөвлөгөө, бүтээн байгуулалт, зорилтуудад 100 хувь зарцуулагдана гэж ойлгож болох уу?
-Төсвийн тухай хуулийн 23.6.10 Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын 40 хувь нь аймаг, нийслэлийн төсвийн татварын орлогод орно, 23.8.17 Хувь хүний цалин түүнтэй адилтгах орлогод ногдох албан татвар нь сум, дүүргийн төсвийн татварын орлогод орно, 23.8.14, 23.8.16: Газрын төлбөрийн орлого, үл хөдлөх хөрөнгийн албан татвар нь сум, дүүргийн төсвийн татварын орлогод орно гэж заасан. Энэ нь Өмнөговь аймгийн Цогтцэций сумаас орлого олсон бол Цогтцэций сум дээр е-баримтаа шивсэн тохиолдолд татварын ерөнхий газраас автомат хуваарилалтаар явуулж байгаа. Ингээд Цогтцэций, Ханбогд, Гурвантэс гэх мэт уул уурхай хөгжсөн сумуудын бүтээн байгуулалт, хөгжил цэцэглэлтэд бүрэн зарцуулагдана. Засгийн газрын шинэ сэргэлтийн бодлогын хүрээнд хөдөөд суурьшъя гэдэг бодлогыг хэрэгжүүлж ажиллахаар төлөвлөсөн байгаа. Төлж байгаа татвараараа сум аймаг орон нутгаа хөгжүүлэх маш том бодлогын хүрээнд энэ арга хэмжээг зохион байгуулж байна.
-Өнөөдрийн байдлаар иргэдийн оролцоо хэр байна вэ?
-Татварын ерөнхий газраас авсан татвар төлөгчдийн мэдээллээр Өмнөговь аймагт 2000 гаруй уул уурхайгаас хамааралтай хүмүүс байдаг. Эдгээр нь Монгол улсын төсвийн дийлэнх хувийг бүрдүүлдэг та бүхний мэдэх Оюутолгой, Тавантолгой, Монголын алт, Энержи ресурс, Хур-Эрдэнэ баялаг гэм мэт үйл ажиллагаа явуулдаг компаниуд байгаа. Ингээд 50 хувиас дээш оролцоотой маш олон хүн хамрагдсан зөвөлгөөн болж байна. Мөн нэмж хэлэхэд энэ удаагийн сургалт зөвөлгөөний том онцлог давуу тал нь Татварын ерөнхий газрын бүртгэл хувиарлалтыг хийдэг хэлтсийн дарга нар өөрсдийн биеэр ирж оролцож, иргэдийн асуултад хариулж байгаа учраас энэ үйл ажиллагааны үр дүнд төсвийн тухай хуульд орсон өөрчлөлтүүд бүрэн хэрэгжинэ гэж найдаж байна.
-Мэдээлэл өгсөнд баярлалаа.
Б.Мичидмаа
