Жил бүрийн арваннэгдүгээр сарын 12-ны өдрийг "Уушгины хатгалгаа өвчинтэй тэмцэх дэлхийн өдөр" хэмээн тэмдэглэдэг билээ. Манай улсад амьсгалын тогтолцооны өвчний шалтгаант нас баралт 0-1 хүртэлх насны хүүхдийн эндэгдлийн дотор дээгүүрт ордог.
Уушгины хатгалгаа нь амьсгалын замын хамгийн жижиг хэсэг гэмтэж, тэр хэсгүүд амьсгалд оролцож чадахгүйд хүрснээс үүсдэг уушгины үрэвсэл юм. Дараах шинж тэмдэг нь уушгины үрэвслийн үед гол төлөв ажиглагддаг.
ХАМГИЙН ТҮГЭЭМЭЛ ГУРВАН ШИНЖ ТЭМДЭГ:
- Амьсгаадах, амьсгалын тоо олшрох
- Цээж хонхолзох
- Өндөр халуурах
БУСАД ШИНЖ ТЭМДЭГ:
- Чичрүүдэс хүрэх
- Амьсгалын замын вирусын хурц халдвар, томуугийн үед огцом халуурах
- Хамрын ханиад туссан үед удаан хугацаанд хуурай, эсвэл цэртэй ханиалгах
- Идээ, эсвэл цустай цэрээр ханиалгах
- Гүнзгий амьсгалах, ханиалгах үед цээжээр өвдөх
- Тайван үед амьсгаадах, зүрх дэлсэх
- Бие сулрах, хөлрөх, толгой ба булчингаар өвдөх.
УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ АРГУУД:
- Амны хаалт тогтмол хэрэглэх
- Гараа савандаж угаах, гар ариутгагч хэрэглэх
- Ханиад, томуугаар өвчилсөн үед даарахгүй байх
- Цэвэр агаарт тогтмол гарах
- Шим тэжээлтэй хоол, унд хэрэглэж байх
- Ханиад томуугийн шинж илэрсэн тохиолдолд яаралтай эмчлүүлэх
- Өндөр халуурах, ханиах зэрэг уушгины хатгалгаа өвчний шинж тэмдэг илэрвэл яаралтай эрүүл мэндийн байгууллагад хандах зэрэг болно.
УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХЭД:
- Гэр орондоо чийгтэй цэвэрлэгээ тогтмол хийх, тодорхой цагт цэвэр агаар оруулах, салхилуулах
- Улиралд тохируулан хувцаслах,
- Идэвхтэй унтаж амраах,
- Гарын ариун цэврийг сайтар сахих,
- Үзвэр үйлчилгээ, олон нийтийн газраар аль болох явахгүй байх,
- Шаардлагатай үед амны хаалт хэрэглэх,
- Амин дэмээр баялаг жимс, ногоог хоол хүнсэндээ хэрэглэх /лимон, киви, мандарин, апельсин/ сонгино, сармистай хоол хэрэглэх, чацаргана, аньсны шүүс зэрэг шингэнийг уух,
- Гадуур явсан тохиолдолд ирсэний дараа хамрын хөндийг угаах, цэвэрлэх,
ӨВДСӨН ТОХИОЛДОЛД:
- Гэртээ байж, эмчийн зөвлөсөн эмчилгээ, дэглэмийг мөрдөх,
- Ханиаж, найтаахдаа ам хамраа таглаж алчуур цаас хэрэглэх,
- Халуун бүлээн шингэн зүйл хангалттай сайн уух
- Утлага хийх, хөлөргөх цэгэн иллэг хийх,
- Хоолойгоо марганц, фуррациллин, содын уусмалаар зайлах, хамрын салстыг сонгино сармисны тосон хандаар арчих,
- Бүлээн усанд хөлийг дүрэх, дараа нь хөлний уланд иллэг хийх,
- Өвчний шинж тэмдэг даамжирвал аль ойр эмнэлэгт хандаж, эмнэлгийн тусламж үйлчилгээг авах, дур мэдэн эмчилгээ хийхгүй байх.
