2023 оны 12 дугаар сарын 31-ний байдлаар дэлхийн 62 орны 200 гаруй хот метротой гэх судалгаа гарчээ. 2023 онд Хятад улс дэлхийн хамгийн олон метроны системтэй улсаар нэрлэгдэв. Тэнд нийт 46 метро ажиллаж байна. АНУ-д 32 , Энэтхэгт 16 метроны системтэй. Дэлхийн хамгийн эртний метроны систем нь 1863 онд нээгдсэн Лондонгийн метро юм. Дэлхийн хамгийн урт метроны сүлжээ нь 815.2 км урттай Бээжингийн метро аж. Харин дэлхийн хамгийн ачаалалтай метроны систем бол Шанхайн метро бөгөөд жилд 2.83 тэрбум хүн зорчиж байна. Тэгвэл бид та бүхэнд Монгол улс 2029 он гэхэд бүрэн метроны шугамтай болно гэцгээж буй энэ цаг үетэй уялдуулан дэлхийн хамгийн том 10 метроны сүлжээг танилцуулж байна. 

Дэлхийн хамгийн том метроны сүлжээ: Шанхайн метро – БНХАУ

Шанхайн метро бол дэлхийн хамгийн урт метроны сүлжээ бөгөөд 831 км урт, 20 шугам, 508 буудалтай. Уг метрогоор жил 3.7 тэрбум гаруй хүн зорчдог, дэлхийн хамгийн ачаалалтай  нь юм. Энэ нь Шанхай хотын 16 дүүргийн 14-ийг дайрдгаараа онцлог. 

• Метроны системийг 1993 онд эхлүүлсэн.

•  Энэ нь Бээжин, ​​Тяньжиний метроны дараа орох Хятадын эх газрын гурав дахь хамгийн эртний хурдан тээврийн систем юм.

• Шанхайн метро өглөөний 3 цагаас оройн 23:30 цаг хүртэл бараг 24 цаг ажилладаг. 

• Хамгийн дээд хурд нь 100 км/ц хурдтай, 11 болон 17 дугаар шугамыг эс тооцвол ихэнх шугамд 80 км/ц байна. Харин 16 дугаар замаар нь 120 км/цаг хурдыг үзүүлж болдог ажээ.

• Шанхай хотын метро тэлсээр байгаа бөгөөд энэ онд ашиглалтад орох IV үе шат нь сүлжээний шугамыг ойролцоогоор 453 километрт хүргэх юм.

Дэлхийн хоёр дахь том метроны сүлжээ: Бээжингийн метро – БНХАУ

Бээжингийн метро бол БНХАУ-ын Бээжин хотын хамгийн том тээврийн сүлжээ юм. Энэ нь 22 хурдан дамжин өнгөрөх шугам, хоёр нисэх онгоцны буудлын төмөр зам, нэг маглев шугам, хоёр хөнгөн төмөр зам, 490 өртөө зэрэг 27 шугамтай. Шугамын чиглэлүүдийг 1-19 хүртэл дугаарлаж, нэмэлт үсгээр тэмдэглэнэ. Метроны газрын зураг, тэмдэг дээр чиглэл бүр өөр өнгөөр ​​тодорхойлогддог.

• Бээжингийн метро нь 1971 онд нээгдсэн, Хятад дахь анхны метро юм.

• Энэ бол эх газрын Хятад болон Зүүн Азийн эх газрын хамгийн эртний метроны систем  юм.

• Энэ нь Шанхайн метроны дараа орох дэлхийн хоёр дахь хамгийн урт метро бөгөөд Лондон, Москва, Нью-Йоркийн метрогоос том ажээ.

• Энэ нь өдөр бүр 10 сая хүнд үйлчилдэг бөгөөд жилийн 3.8 тэрбум гаруй зорчигч тээвэрлэдэг учир дэлхийн хамгийн ачаалалтай нь аж. 

• Бээжингийн метро бол хотыг тойрон аялахад хамгийн хурдан, хямд арга юм. 

Дэлхийн гурав дахь том метроны сүлжээ: Лондонгийн метро – Их Британи

Лондонгийн метро нь Их Лондон болон эргэн тойрны мужуудын зарим хэсэгт үйлчилдэг хурдан дамжин өнгөрөх систем юм. Энэ нь 1863 онд нээгдсэн, дэлхийн хамгийн эртний метроны системүүдийн нэг. Тус газар доорх сүлжээ нь 402 км замыг туулж, 272 буудал дамнасан 11 шугамтай. 

• Энэ нь өдөрт таван сая хүртэлх зорчигч тээвэрлэдэг бөгөөд оргил ачааллын үед 543 гаруй метро нэгэн зэрэг явдаг.

• Энэ бол дэлхийн хамгийн анхны газар доорх зорчигч тээврийн төмөр зам юм. 

• Ойролцоогоор 45 хувь нь газар доор байрлада. Өдөр бүр 5 сая, жил бүр 1 тэрбум гаруй зорчигчид үйлчилдэг.

• Лондонгийн метро нь Circle, District, Hammersmith & City, Metropolitan шугамуудын нэг хэсэг юм. 

• Нийтдээ 11 шугамаас бүрдэх бөгөөд тус бүр нь газрын зураг дээр өөр өнгөөр ​​тодорхойлогддог. 

Дэлхийн дөрөв дэх том метроны сүлжээ: Гуанжоу метро – БНХАУ

Гуанжоу метро нь Хятадын Гуандун мужийн Гуанжоу хотод 1998 онд нээгдсэн, дэлхийн хамгийн ачаалалтай гурав дахь метроны систем юм. Гуанжоу метроны 16 шугам ажилладаг. Гуанжоу метро нь 302 өртөө, 621.05 км шугамтай.

• Төрийн өмчит Гуанжоу Метро корпораци уг системийг ажиллуулдаг.

• Энэ бол дэлхийн хамгийн хурдан метроны шугам бөгөөд Хятадын анхны газар доорх хот суурин газрын буухиа шугам аж. Гуанжоугийн метроны 18 дугаар шугам нь цагт 160 км хурдалдаг. 

• Гуанфогийн шугам нь Гуанжоу, Фошан хотыг холбоно. Энэ нь тус улсын хоёр хотыг холбосон анхны метроны шугам юм.

• Өдөр тутам 6:00 цагт эхэлж, шөнө дунд дуусдаг бөгөөд өдөрт 8 сая орчим хүн зорчдог.

Дэлхийн тав дахь том метроны сүлжээ: Нью-Йорк хотын метро - АНУ

Нью-Йорк хотын метро нь 399 км үргэлжилж, уртаараа дэлхийн тав дахь том метроны систем гэгддэг. Мөн 1112 км төмөр зам дээр 472 өртөө, 394 км замтай, дэлхийн хамгийн том хурдан тээврийн системүүдийн нэг. Түүнчлэн Хойд Америкийн хамгийн том, хамгийн ачаалалтай метроны системүүд ажээ.

• Нью-Йорк хотын метро 1904 оны 10 дугаар сарын 27-нд нээгдсэн.

• Нью-Йорк хотын засгийн газрын мэдэлд байдаг. 

• Уг сүлжээ нь жилийн бүх өдөр, цаг минутад үйл ажиллагаагаа явуулдаг.

• Метроны систем нь тогтмол тарифын системийг ашиглана. Зорчигчид явсан зайнаас үл хамааран нэг тарифаар тооцоо хийдэг.

• Энэ нь жилд 1.6 сая зорчигчид үйлчилдэг. Дэлхийд ачааллаараа есд бичигдэнэ. 

Дэлхийн зургаа дахь том метроны сүлжээ: Дели метро – Энэтхэг

Дели метро нь Дели болон түүний дагуул хотуудад үйлчилдэг масс түргэн тээврийн систем юм. Нийтдээ 10 шугам, 256 буудал, 350.42 километр урттай. 

• Дели метро 2002 онд анхны шугамаа нээснээр үйл ажиллагаагаа эхэлсэн.

• Дели метро бол Энэтхэгийн хамгийн том, хамгийн ачаалалтай метро юм. Колката метро сүлжээний дараа ордог хоёр дахь хамгийн эртний метро юм. 

• Өглөөний 5:00 цагаас оройн 23:30 цаг хүртэл ажилладаг.

• Дели метро нь зайнд суурилсан тарифын системийг ашигладаг бөгөөд үнэ нь аялсан зайнаас хамаарна.

Дэлхийн долоо дахь том метроны сүлжээ: Москвагийн метро - ОХУ

Москвагийн метро бол 449 км урт, 263 буудалтай төрийн өмчит метроны систем юм. Москвагийн метро нь анх Л.М.Кагановичийн метрополитан систем гэж нэрлэгддэг байсан боловч 1957 онд Лениний нэрээр нэрлэгдсэн. Метроны систем нь хотын төвөөс зах руу чиглэсэн 14 радиаль шугамаас гадна №5 (Кольцевея) шугамаас бүрдэнэ. 

• Энэ нь 1935 онд ЗХУ-ын анхны газар доорх төмөр замын систем болж нээгдсэн.

• Шугамууд нь хигээстэй түгээлтийн парадигмаар зохион байгуулагдсан бөгөөд ихэнх нь Москвагийн төвөөс захын бүс рүү радиаль байдлаар урсдаг. 

• Энэхүү системд мөн төвөөс өөр өөр зайд байрлах хотын захын буудлуудыг холбосон монорель болон хоёр тойрог шугам багтжээ.

• 2023 онд Big Circle шугамыг барьж дуусгаснаар дэлхийн хамгийн урт метроны цагираг гэгдэх болжээ.

Дэлхийн найм дахь том метроны сүлжээ: Ухань метро – Хятад

Ухань метро бол Хятадын Хубэй мужийн Ухань хотын хурдан тээврийн систем юм. Энэ нь 12 шугам, 300 өртөө, 486.3 км урттай. "Wuhan Metro Group Corporation Limited" нь уг системийг эзэмшиж, ажиллуулдаг. Энэ нь 2004 онд байгуулагдсан. Ухань метро нь Ухань хотын бүхий л хэсэгт үйлчилдэг.

• Энэ нь эх газрын Хятадад ачааллаараа зургаад бичигдэнэ. 

• Ухань метро нь хэр зам туулснаар тооцогдох төлбөрийн системтэй.

• Метро нь орчин үеийн технологи, тэр дундаа автомат галт тэрэг, аюулгүй байдлын дэвшилтэт функцуудыг ашигладаг.

Дэлхийн ес дэх том метроны сүлжээ: Сөүлийн метро – Өмнөд Солонгос

Сөүл Метро нь дэлхийн хамгийн том хот суурин газрын төмөр замын сүлжээнүүдийн нэг. Нийслэл Сөүл хот болон Кёнги, Инчон, хойд Чуннам мужуудад үйлчилдэг. Сөүлийн метро  бол дэлхийн хамгийн шилдэг метроны систем ажээ. Анх 1974 оны наймдугаар сарын 15-нд ажиллаж эхэлсэн.

• Сөүлийн метро нь 327 км урт, есөн шугам, 302 буудалтай. Үүний 290 км нь газар доогуур урсдаг. 

• Өдөр бүр олон сая зорчигчдод үйлчилдэг. Нью-Йорк, Лондонгийн метроны системтэй адил урттай.

• Сөүл хотын метроны систем Ухань хотынх шиг зайн тарифын системтэй. 

• Өдөрт дунджаар 7.2 сая, жилд 2.6 тэрбум зорчигчид үйлчилнэ.

• Сөүл метро нь T-money болон Cash-bee гэсэн хоёр төрлийн нийтийн тээврийн карттай. 

Дэлхийн арав дахь том метроны сүлжээ: Мадридын метро – Испани

Мадридын метро нь Испанийн нийслэл Мадрид хотод үйлчилдэг хурдан тээврийн систем юм. Энэ нь 293 км үргэлжилдэг ажээ. Мадридын метро 1919 онд анхны шугамаа нээсэн. Тэр цагаас хойш Европ дахь хамгийн том, хамгийн ачаалалтай метроны системүүдийн нэг болжээ.

• Мадридын метроны систем нь 12 шугам, 231 буудал, нэг салбар шугамтай. 

• Мадридын метро нь бүсчилсэн тарифын системийг ашигладаг. Үнэ нь аялсан бүсийн тооноос хамаардаг.

• Мадридын метро нь автомат галт тэрэг, аюулгүй байдлын дэвшилтэт функцуудыг багтаасан орчин үеийн технологитой.

Л.Сайнаа