БАРИМТ 1
Сүрьеэтэй тэмцэх дэлхийн өдөр нь 1882 оны 3-р сарын 24-нд Роберт Кох сүрьеэгийн үүсгэгч нянг нээснийг дурсах зорилготой тэмдэглэдэг.
БАРИМТ 2
Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага энэ өдрийг дэлхий даяар сүрьеэгийн талаарх мэдлэгийг нэмэгдүүлэхэд ашигладаг.
БАРИМТ 3
Өнөөдөр ч сүрьеэ нь дэлхийн хамгийн олон хүний аминд хүрдэг халдварт өвчний нэг хэвээр байна.
БАРИМТ 4
Жил бүр ойролцоогоор 10 сая хүн сүрьеэгээр өвчилдөг.
БАРИМТ 5
2025 оны мэдээгээр Монгол Улсад нийт 2851 сүрьеэгийн тохиолдол бүртгэгдэж, 182 хүн сүрьеэгийн улмаас нас барсан.
БАРИМТ 6
Батлагдсан нийт тохиолдлын 165 нь хүүхдийн сүрьеэ, 129 нь олон эмэнд тэсвэртэй сүрьеэгийн тохиолдол байна.
БАРИМТ 7
Нийт өвчлөгсдийн 63.1 хувийг эрэгтэй, 36.9 хувийг эмэгтэйчүүд эзэлж байгаа нь эрэгтэйчүүдийн дунд өвчлөл харьцангуй өндөр байгааг харуулж байна.
БАРИМТ 8
Сүрьеэгийн тархалтыг байршлаар авч үзвэл нийт тохиолдлын 57.2 хувь нь Улаанбаатар хотод, 40.6 хувь нь орон нутагт, 2.2 хувь нь хорих байгууллагад бүртгэгдсэн байна.
БАРИМТ 9
Эмчилгээний үр дүнгийн хувьд халдварт хэлбэрийн сүрьеэгийн эмчилгээний амжилт 78.4 хувь, олон эмэнд тэсвэртэй сүрьеэгийн эмчилгээний амжилт 65.3 хувь байгаа нь цаашид эмчилгээний чанар, хүртээмжийг сайжруулах шаардлагатайг харуулж байгаа юм.
БАРИМТ 10
Сүрьеэ нь ихэвчлэн уушгийг гэмтээдэг ч биеийн бусад эрхтэнд ч нөлөөлөх боломжтой халдварт өвчин юм.
БАРИМТ 11
Агаар дуслын замаар халдварладаг тул олон нийтийн дунд амархан тархах эрсдэлтэйд тооцогддог.
БАРИМТ 12
Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын мэдээллээр жил бүр ойролцоогоор 10 сая гаруй хүн сүрьеэгээр өвчилж, 1.2–1.3 сая хүн амь насаа алдаж байна.
БАРИМТ 13
ХДХВ/ДОХ-той хавсарсан тохиолдлыг оролцуулбал нийт нас баралт 1.5 сая орчимд хүрдэг.
БАРИМТ 14
Сүрьеэ өвчнийг эрт илрүүлж, бүрэн эмчлэх боломжтой.
БАРИМТ 15
Эмчилгээ нь ихэвчлэн 6 сар ба түүнээс дээш хугацаанд үргэлжилдэг бөгөөд эмчилгээ таслахгүй, эмчийн зааврыг чанд мөрдөх нь нэн чухал юм. Гэсэн хэдий ч эмэнд тэсвэртэй сүрьеэ (MDR-TB) нэмэгдэж байгаа нь дэлхийн хэмжээнд тулгамдсан асуудал хэвээр байна.
БАРИМТ 16
Энэ жил сүрьеэ өвчинтэй тэмцэх дэлхийн өдрийг “Сүрьеэг зогсоохын тулд хамтдаа” уриан дор тэмдэглэж байна.
БАРИМТ 17
Энэ нь улс орнуудын хамтын ажиллагаа, эрүүл мэндийн салбарын хүчин чармайлт, иргэдийн оролцоо чухал болохыг онцолж байгаа юм.
БАРИМТ 18
Энэтхэг улс нь дэлхийн нийт сүрьеэгийн тохиолдлын хамгийн их хувийг дангаараа бүрдүүлдэг бөгөөд жил бүр хэдэн сая шинэ өвчлөл бүртгэгддэг нь энэ өвчний хамгийн том төвүүдийн нэг болгодог.
БАРИМТ 19
Сүрьеэ-ийн жинхэнэ үр дүнтэй эмчилгээ 20-р зууны дунд үед бий болсон бөгөөд 1943 онд Селман Ваксман болон түүний баг Стрептомицин гэдэг анхны сүрьеэгийн эсрэг антибиотикийг нээсэн нь томоохон эргэлтийн цэг болсон.
БАРИМТ 20
19-р зуунд Европт сүрьеэг романтик өвчин гэж буруу ойлгож, уран зохиол, урлагт хүртэл дурдагддаг байсан.
БАРИМТ 21
Исланд улс нь хүн ам цөөн, эрүүл мэндийн үйлчилгээ өндөр хөгжсөн тул сүрьеэгийн дотоод халдвар бараг бүртгэгддэггүй бөгөөд тохиолдлын ихэнх нь гадаадаас зөөвөрлөгдөн ирдэг.
БАРИМТ 22
Швед улс олон жил сүрьеэгийн эсрэг тогтвортой бодлого хэрэгжүүлсний үр дүнд дотоод тархалтыг бараг бүрэн хязгаарлаж чадсан байна.
БАРИМТ 23
Сүрьеэг “чимээгүй алуурчин” гэж нэрлэх болсон нь шинж тэмдэг удаан илэрч, оройтож оношлогддогоос үүдэлтэй.
БАРИМТ 24
Олон зуун жилийн өмнө сүрьеэг эмчлэх арга байгаагүй тул өвчилсөн хүмүүсийг тусгаарлаж, ихэнх нь ганцаардал дунд нас бардаг байжээ.
Сэтгэгдэл (9)