Дуу, хөгжимд дургүй хүн гэж ховорхон биз ээ. Тэгвэл дуу хөгжмөөс дэндүү хол мэт санагдах улс төрчдөөс бүр шүлэг бичиж тэр нь “хит” дуу болсон тохиолдлууд  байдаг гэдэгт та итгэх үү?.  Ямартаа ч  та бүхэнд улс төрийн хэрүүл маргаан биш, хүн амины онц ноцтой хэргийн талаар ч  биш харин дуу, хөгжимтэй холбоотой сонирхолтой мэдээллийг хүргье.

    Хамгийн эхний жишээ бол Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж. Түүний зохиосон шүлэг, Монгол Улсын гавьяат жүжигчин Н.Чулуунхүүгийн ая "Хайрлаж явъя" дуу нэг хэсэгтээ л  хит болсон. Тэдний хамтын бүтээлийг Монгол Улсын соёлын тэргүүний ажилтан Б.Мөнхжаргал дуулж, олны хүртээл болгосон билээ. Тэрбээр уг дууг дуулсныхаа дараахан Ерөнхийлөгчийн ивээл дор зохиосон хөгжмийн зохиолчдын шилдгийг шалгаруулах "Морин хуур" наадмын тэргүүн байрыг эзэлсэн юм. Түүнийг ийнхүү одтой байгаагийн шалтгааныг хүмүүс "Ерөнхийлөгчийн зохиосон дуу булган сүүл дагуулж байна" хэмээж байв.

Ц.Элбэгдорж цэрэгт байхдаа ч шүлэг оролдож, тухайн үеийн цэргийн төв хэвлэл, “Улаан од” сониноос зарласан яруу найргийн наадамд “Бууны аман дээр суусан тагтаа” шүлгээ бичин түрүүлж, Орост цэргийн сэтгүүлчээр суралцах эрх хүртэл олж авч байсан удаатай.

Ингээд цааш хөвөрвөл ,  УИХ-ын гишүүн “Мон-Уран”-ы босс Б.Наранхүүг дурьдаж болох юм. Тэрээр хурдан моринд гар татдаггүй нэгэн. Алдарт шарга азаргандаа зориулан хагас тэрбумаар хөшөө босгож, морио эмчлүүлэхийн тулд Герман руу онгоц хөлсөлж байсан энэ цуутай баян эр хурдан морио гэмтэж, бэртэх, өвдөж зовох бий гэдгээс тун их айдаг.  Ямар сайндаа л тэрээр “Соёмбо зээрд” мориндоо зориулж дууны шүлэг хүртэл бичиж байхав.

Тэр дундаа  моринд хоббитой эрхэм гишүүдээс бидний сайн мэдэх "Толин хул" дууны шүлгийг бичсэн Г.Батхүүг нэрлэж болно. Мөн л мориндоо зориулж шүлэг бичсэн гэдгийг хэн бүхэн мэдэх биз ээ. Түүний дуу одоо ч хит болсоор байгаа.

Тэгвэл тэрээр “Толин хул”-аас ч өмнө  энэ цагийн цуутай хурдан хүлгүүдийн нэг Наран хээр морьдоо  зориулан  
...Хурдны өлгий нутгийн унага
Хаянхярваа бурханы газрын  унаа
Ажнай шаргын арыг залгасан
 Амгалан төрийн молор эрдэнэ ээ... гэсэн дуу хүртэл зохиож байсан юм билээ.

Гуравдахь эрхэм бол Д.Лүндээжанцан гишүүн. Д.Лүндээжанцан гишүүн ер нь юм юмтай хүн. Шатарт нугасгүй. Бас дууны шүлэг тэрлэнэ гээд л  янз бүрийн л “юмтай”.  Тэгвэл Монгол Улсын гавьяат жүжигчин Т.Баясгалангийн дуулсан "Арвай хээрийн хавар" дууны шүлгийг УИХ-ын гишүүн Д.Лүндээжанцан зохиосон байдаг.  Мөн түүнийг хоёр жилийн өмнө  улс төрчидтэй маргалдах үедээ олсон “Бөөс хүртэл бөөр, зүрхтэй” гэсэн үгээ цааш үргэлжлүүлэн амьтан хүнээс “зээлдсээр” улс төрийн өнгө аястай шинэ дуу хийхээр шийдсэн хэмээх ШУМ тархаж байсан.  Магадгүй энэ дууныхаа үгийг тэрээр дуусгаж амжаагүй  ч байж болох юм. Эсвэл B. А. T-д шүлгээ өгөөд дуулуулчихсан ч юм болов уу. B. А. T буюу Батболдын дуунд л “Бөөс хуурс нийлээд хувцасны дайсан” гэсэн содон мөрт цохиж явдаг санагдана.

    Үүнээс гадна Л.Гүндалай гишүүн “Гүн цэнхэрхэн далай” нэртэй дуу зохиож, “Харанга” хамтлагийн  дуучин Лхагвасүрэнгээр дуулуулсан байдаг. Г.Гантөрөөр ая хийлгэсэн эл дууг жинхэнэ мэргэжлийн дуулаачдын хоолойн цараа шалгахуйц дуу хэмээн сонсогчид үнэлсэн байдаг.

Түүний дуулсан дуунаас эх дэлхийгээ хайрлах гүн их омогшил ундарч цээж огшоод, хөлгүй хөх цэнхэр далайн чийглэг сэрүүн сэвшээ үлээх шиг санагддаг хэмээн нэгэн олны танил хүн хэлж байсан юм.
Хөвсгөл далайн хөвөөнд хувь заяагаар төрж дээ
Хөл нүцгэн гүйлдсээр хүүхэд насаа өнгөрүүлж дээ хэмээн “Гүн цэнхэрхэн далай” дуу эхэлдэг билээ.

Түүнчлэн  УИХ-ын гишүүн асан Д.Балдан-Очир ч бас тэднээс дутахгүй яруу найрагчдын тоонд ордог.  Д.Балдан-Очир  “Ижий нутаг”, “Ээждээ” гэсэн хоёр ч дууны шүлэг бичиж, Завхан аймагт түүний дуунууд хит болж байсан юм.

 Ийн эрхэм төрийн түшээдүүд дотор дуу, шүлгэнд авьяастай хүмүүс цөөнгүй. Магадгүй нууцхан авьяасаа, нууцхан хөгжүүлсээр яваа олон гишүүд байгаа биз ээ.