Шүүхийн ерөнхий зөвлөлөөс шүүхүүдийн шинэ бүтэц, байршлуудын талаар мэдээлэл хийсэн юм. Энэ үеэр Шүүхийн мэргэжлийн хорооны ажлын албаны дарга Н.Мөнхзулаас зарим зүйлийг тодрууллаа.

-Одоогоор Монгол Улсад яг хэчнээн шүүгч ажилладаг юм бэ?

-УИХ-ын 2013 оны 12-р тогтоолоор Монгол Улсын хэмжээнд анхан болон давж заалдах шатны шүүхэд нийт 693 шүүгчийн орон тоо батлагдсанаас одоогийн байдлаар 389 шүүгч томилогдон ажиллаж байна. Улсын дээд шүүхийн 25 шүүгчийг оруулан одоогийн байдлаар Монгол Улсын хэмжээнд нийт 414 шүүгч ажиллаж байна.

-Шүүгчийн сонгон шалгаруулалт явагдаж байгаа. Хэчнээн шүүгчийн шалгаруулах вэ?
 Шүүгчийн сул орон тоонд сонгон шалгаруулалт зарлаж, хуульчдаас шүүгчийг шилж олох чиг үүргийг Шүүхийн ерөнхий зөвлөл хэрэгжүүлнэ гэж Монгол Улсын Үндсэн хууль болон Шүүхийн захиргааны тухай хуульд заасан. Энэ чиг үүргээ хэрэгжүүлэх хүрээнд Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн даргын 2014 оны 08 тоот тушаалаар анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шүүгчийн 70 сул орон тоонд "шүүгчийн сонгон шалгаруулалт" зарласан. Шүүгчийн сонгон шалгаруулалтын бүртгэлийн үйл ажиллагаа энэ сарын 10-ны өдрөөс эхлэн 28-ны өдрийн 17.00 цаг хүртэл явагдана. Шүүгчийг сонгон шалгаруулах шалгалтыг 2014 оны 3 дугаар сарын 27-ны өдрөөс 4 дүгээр сарын 09-ний өдрийг хүртэлх хугацаанд явуулж, Шүүхийн мэргэшлийн хороо үнэлж дүгнэх аж.

-Шүүгчдэд ямар шалгуур тавьж байгаа вэ?
Анхан шатны шүүхийн шүүгчид нэр дэвшигч 25 насанд хүрсэн, мэргэжлээрээ 3 жил ажилласан, Давж заалдах шатны шүүхийн шүүгчид нэр дэвшигч нь анхан шатны шүүхийн шүүгчээр 3 жил ажилласан байна. Түүнчлэн ял шийтгүүлж байгаагүй, шүүгчид нэр дэвших үед гэмт хэрэгт холбогдоогүй буюу сэжигтэн, яллагдагчаар татагдаагүй, бусдад хугацаа хэтэрсэн зээлийн өргүй, шүүгчээр ажиллахад харшлах сэтгэцийн эмгэггүй, хуульчийн мэргэжлийн үйл ажиллагаа эрхлэх зөвшөөрөл авсан, мэргэжлийн ёс зүйгээ ухамсарласан, шударга ёсыг эрхэмлэдэг, хүний эрхийг дээдлэх, бусдын нөлөөнд автахгүй, бие даасан шийдвэр гаргах чадвартай, монгол хэлний ярианы болон бичгийн соёл чадвартай, мэдээллийн технологийн хэрэглээний програмыг ашиглах чадвартай, шүүгчээр ажиллах тухайн дагнасан шүүхийн салбар эрх зүйн мэдлэг туршлагатай, бусдын саналд хүндэтгэлтэй хандаж, шүүмжлэлийг бодитойгоор хүлээн авч, өөрийн байр суурийг ойлгомжтой тайлбарлах зэрэг асуудлыг шийдвэрлэхэд шаардлагатай зан чанартай байх гэсэн шаардлагуудыг Шүүгчийн эрх зүйн байдлын тухай хуулиар тогтоож өгсөн.

-Яг хэчнээн шүүгч авах билээ?
-Монгол Улсад анх удаа нэгэн зэрэг шүүгчийн 70 сул орон тоонд сонгон шалгаруулалт зарлаж байна. Энэ удаагийн "шүүгчийн сонгон шалгаруулалт" нь шүүхийн тухай багц хууль хэрэгжиж эхэлсэнээс хойш анх удаа зарлагдаж байгаа бөгөөд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн 2013 оны 165 дугаар зарлигаар батлагдсан "Шүүгчийг сонгон шалгаруулах" шинэ журмын дагуу шалгалтын үйл ажиллагаа явагдана.