Өчигдөр Казиногийн тухай хуулийг хэлэлцэх эсэхийг Хууль зүйн байнгын хороогоор хэлэлцээд гишүүдийн олонхийн саналаар дэмжсэн. Хуулинд зааснаар Казинод монгол иргэн орж тоглохгүй юм. Мөн хоёр байгууллагад Казино ажиллуулах эрхийг олгоно. Хаана ажиллуулах эрхийг нь Засгийн газар тогтоох юм.

Хуулийн төслийн талаар БОНХАЖ-ын сайд Д.Оюунхорол

- Манай улс аялал жуулчлалын өрсөлдөх чадварын үзүүлэлтээр дэлхийн 140 орноос 99, Ази, номхон далайн 25 орноос 19-д эрэмбэлэгдсэн бөгөөд 2013 онд Монгол Улсад нийт 417.0 мянга гаруй жуулчин аялж, энэ салбарын орлого 263.0 сая ам.долларт хүрч, аялал жуулчлалын салбарын орлого дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 5.29 хувийг бүрдүүлэх болжээ. Аялал жуулчлалын салбарын хөгжлийг хязгаарлаж байгаа асуудлыг шийдвэрлэж, олон улсад өрсөлдөх чадварыг дээшлүүлснээр 2020 он гэхэд дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 14 орчим хувийг бүрдүүлэх, жуулчны тоог 1.0 саяд хүргэх зэрэг зорилт тавьж байна. Иймээс энэ салбарын хөгжлийг эрчимжүүлэх, валютын орох урсгалыг нэмэгдүүлэх чиглэлээр казиногийн үйл ажиллагааны эрх зүйн орчныг бүрдүүлж, цаашид хөгжүүлэх шаардлагатай.

УИХ-ын гишүүн Х.Тэмүүжин

-Казино байгуулах нь Монгол Улсад чухал. Үүнийг дагаад тодорхой хэмжээнд спортын санхүүжилтийг казиногоос авдаг. Жишээлбэл томоохон хэмжээний шоу, спорт. Казиногоо дагуулаад худалдааны аж үйлдвэрийн сүлжээ үүснэ. Мөн казиног дагаад нийгмийн хэв журам, аюулгүй байдлын зохицуулалт шаарддаг. Казиногийн хуулийг дангаар нь баталж болохгүй.  Тиймээс казино байгуулах гэж байгаа бол аюулгүй байдлын статусыг хангаж, бүрэн камержуулалтыг хийх ёстой. Казино ажиллуулж байгаа бол хамгаалагчтай байгаа. Гэхдээ казинод ажиллаж байгаа хамгаалагч нь ажиллуулж байгаа аж ахуйн нэгжийн компанийн хувийн зохион байгуулалтад байж болохгүй. Төрийн хуулиар хамгаалагчид хуулийг биелүүлэх лиценз олгодог зохицуулалт хийх ёстой. Хэрвээ компани нь хууль бус зүйл хүсвэл хамгаалагч татгалзаж, хууль ёсны шаардлага биелүүлдэг байх хэрэгтэй. Ингэхийн тулд Казиногийн тухай хуулийн төслийг дагалдуулаад Хамгаалалтын тухай хуулийн төслийг оруулж ирэх хэрэгтэй. Ингэхгүй бол казиногийн системийг дагаад хамгаалагч хийж байгаа нөхөр хуулиас гадуур, зохион байгуулалтын бүлэг рүү орчихож болохгүй.  Хамгаалалтын дархлааг бий болгох хэрэгтэй юм.

УИХ-ын гишүүн Р.Гончигдорж

-1998 оны Казиногийн хуулийн дагуу ажилласан казино байхгүй. Тэр үед хуульгүйгээр казино ажиллаж, тэнд ямар нэг хяналт шалгалтгүй байсан учраас Казиногийн хуулийг баталж гаргасан юм. Хууль хэрэгжүүлэх үед  эсэргүүцэж байсан хүмүүс гурван гишүүнийг татварын асуудлаар эрүү үүсгэсэн. Харин хуулийг хэрэгжүүлээгүй байхад нь хүчингүй болгосон түүхтэй юм. Харин одоогийн гаргаж байгаа хууль энэ түүхийг давтахгүй байх хэрэгтэй. Казиногоос бусад аялал жуучлалын салбарыг хөгжүүлэх, жуулчдын аюулгүй байдлыг хангах асуудал зайлшгүй шаардлагатай.

УИХ-ын гишүүн Б.Бат-Эрдэнэ

-Хоёр жилийн хугацаанд байгалийн баялгийг тойрсон хууль эрхзүйн шийдвэрүүдийг гаргалаа. Харин одоо зөв тал руугаа явж байх шиг байна. Газар тариалан, хөдөө аж ахуй, ЖДҮ гээд бүх салбарууддаа дэмжлэг үзүүлэх зорилгыг тодорхойлжээ. Казиногийн үйл ажиллагааг хязгаарлалттай явуулахаар тусгасанд санал нэг байна. Монгол хүн хамгийн хатуужилтай, тэвчээртэй, газар нутаг, ахуй, төрт ёсны уламжлал, эцэг эхийн хүмүүжил гээд гайхамшигтай ёс заншилтай ард түмэн. Гэтэл одоо юунд ч баригдахаа байж, архинд тоглоомонд донтож, толгойгоо мэдүүлж байна. Тийм учраас монгол хүнийг казино тоглохыг хориглох тухай хуульд зааж өгснийг дэмжиж байна.  

УИХ-ын гишүүн Ё.Отгонбаяр

-Казино байгуулах асуудалд өмнө нь бидэнд гашуун туршлага байгаа. Хоёр гишүүнээ шоронд хийж байсан. Тиймээс өмнөх туршлагуудаа нэлээн судалж байж оруулж ирсэн байх гэж бодож байна. Эхний ээлжинд хоёр казиногийн газар байгуулах нь зөв байх. Үүнийг дагасан сөрөг үйлдэл ч гарч ирнэ. Зохицуулах хэрэгтэй. Монгол хүнийг хязгаарлана гэх нь зөв. Гэхдээ оруулахгүй гэж мушгиж магадгүй. Үүний оронд казино тоглохыг нь мөнгөн дүнгээр нь хязгаарлаад явбал зөв болов уу. Монгол хүн Солонгос руу очиж тоглоод, солонгосчууд нь Монголд ирж тоглох байдлыг хэрхэн, яаж зохицуулах вэ гэдгийг л асуумаар байна.

УИХ-ын гишүүн О.Баасанхүү

-Казиногийн хууль батлуулах гэж байгаа эрхмүүд хэн гэдэг хүн казино байгуулах гэж байгааг шууд хэлчих хэрэгтэй. Тэгэхгүй бол нийгэмд хардалт үүснэ. АН, МАН хоёр нууцаар ярьж хэлэлцээд байгуулах гэж байгаа юм уу. Энэ хуулийг батлахын тулд холбогдох хуулиудад өөрчлөлт оруулах хэрэгтэй.

УИХ-ын гишүүн Л.Болд

Засгийн газар энэ хуулиа татаж авах ёстой. Үнэхээр Казино хэрэгтэй гээд байгаа бол Зөвшөөрлийн хуулиндаа мөрийтэй тоглоомын заалт нэмээд татварын хуулиндаа үүнийгээ тусгачих хэрэгтэй. Үүнийгээ Засаг дээрээ шийдээд явбал зүйтэй. Монгол улсад Казино байгуулах ёсгүй гэсэн хууль байгаа. Энэ хуулиа өөрчлөх шаардлагагүй. Зөвхөн тусгай зөвшөөрлөө тодорхой нөхцөл, гэрээнүүдээр зохицуулаад УИХ, Байнгын хороонд танилцуулдаг юм байгаа биз. Үүнийгээ ердийн процесс болгомоор байна. Бүр сүүлдээ тусгай зөвшөөрлийн хууль зэрэг хүний үйл ажиллагаатай холбоотой бүх зүйлийг хуульчлах гээд байх юм. Нийт ард түмнээрээ Казино хэлэлцээд л байна. Ер нь энэ юу руу ч явж магадгүй буруу зүйл. Монгол улс чинь эмзэг улс. Цаг уур, байршилаа хар. Уул, уурхайгаа болиод Казиногийн орон болъё гэдэг нь маш утгагүй сонсогдож байна. УИХ-аар энэ асуудлыг хэлэлцэх үед олон хүн үзнэ. Тэр үед бид д ийм зүйл яриад байж байх юм уу. Үндэсний аюулгүй байдалд зэрэгт нөлөөлөх байдал гээд ярих зүйл олон байна.  1998 оны сонин, хэвлэлээ эргээд хар. Ингэж эхэлж байгаад харамсалтайгаар дууссан. Казино байгуул. Гэхдээ тусгай зөвшөөрлийн эрхээ аваад байгуул.

Р.Чойжилсүрэн

-Казиногийн зөвшөөрөл өгөөд нэг удаа 35 тэрбум төгрөгийн татвар авах юм байна. Дараа нь онцгой байдлын албан татвараар ширээ бүрээс сард 5.5 сая төгрөгийн татвар авна гэнэ. Энэ санхүүгийн тооцоолол, татварын хувь хэмжээг бодохдоо  судалгаа хийх хэрэгтэй. Гадны хэдэн жуулчин жилд ирэх юм, сард, өдөрт, цагт хэдэн хүн орно гэсэн урьдчилсан тооцоо байхгүй байна. Тэмдэгтийн хураамж төлөхөөр үйл ажиллагааны зардалд суух эсэх нь ч эргэлзээтэй байна. 35 тэрбум төгрөг гэсэн дэндүү өндөр үнэ тавиад хөрөнгө оруулагчдыг үргээчих вий дээ. Ийм өндөр тоо тавьчихаар ашиггүй юм байна гэж хөрөнгө оруулагчид үзэж магадгүй. Манайд ирдэг жуулчдын тоо хэд билээ. 12 сарын 3-4 сард жуулчидтай байдаг. Үлдсэн 8-9 сард жуулчидгүй байдаг.

УИХ-ын гишүүн Ж.Батзандан

- Сингапурын иргэд казинодоо орж тоглох эрхтэй байдаг. Гэхдээ үүний тулд такс төлдөг. Тус улсын хуулиар тоглох мөнгөний хэмжээг нь хуулиар заагаад өгсөн байдаг. Казино эрхлэгч хууль зөрчсөн тохиолдолд төлөх торгуулийн хэмжээ асар өндөр байдаг. Тухайлбал, олсон жилийн орлогын 10 хувиар торгох, эсвэл 100 хүртэл сая ам.долларын торгууль төлөх гэх мэт. Ийм заалт хуулийн төсөлд туссан эсэх нь тодорхойгүй байна.

Т.Энхэлээ