УИХ-ын чуулганаар Ерөнхийлөгчийн хоригийг хэлэлцээд хүлээж авсан. Одоо Ерөнхийлөгчийн хоригт тусгагдсан Өршөөлийн тухай хуульд оруулах нэмэлт, өөрчлөлтийг холбогдох ажлын хэсэг, байнгын хороогоор боловсруулж нэгдсэн чуулганаар батлуулах ёстой.
Чуулганы хуралдаанаар хоригийг хүлээж авах эсэхийг хэлэлцэж, шийдвэрлэсний дараа залгуулаад УИХ-ын гишүүн Ц.Оюунбаатараар ахлуулсан Өршөөлийн хуулийг боловсруулах ажлын хэсэг хуралдаж хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулсан. Гэвч тус ажлын хэсэг нуухыг нь авах гэж байгаад нүдийг нь сохлохын үлгэрээр ажиллаж Өршөөлийн хуулийг яг өмнөх хэлбэр лүү нь оруулжээ.
Тодруулбал, Ерөнхийлөгчийн хориг тавьсан заалтуудыг хуульд нь буцаан татан оруулж, Өршөөлийн хуулийг өмнөх батлагдсан хэлбэрээр нь болгожээ. Ингэснээр хориг тавьсан заалтууд болон хүлээж авсан УИХ-ын гишүүдийн саналын аль, аль нь оргүй хоосон зүйл болж хувирав.
Ийм маягаар Өршөөл үзүүлэх тухай хуульд өөрчлөлт оруулвал зөвхөн гадаад төрх нь өөрчлөгдсөн хуучин хууль хэвээрээ үлдлээ гэсэн үг. Ажлын хэсэг Өршөөлийн хуулийн хэлбэр төдийхнийг өөрчилж агуулгыг нь хэвээр нь үлдээхээр зүтгэж буйн жишээ энэ.
Уг нь УИХ-ын чуулганаар авлига, хээл хахууль, албан тушаалын гэмт хэргүүдийг өршөөхгүй байхаар болсон. Гэтэл холбогдох ажлын хэсэг нь эдгээр заалтуудыг дахин хуульд нь нэмэлтээр оруулаад ирлээ. УИХ-ын гишүүн Ц.Нямдоржийн хэлж буйгаар ажлын хэсгийн хуралдаан нилээн ширүүн маргаан дунд болжсон гэнэ. Санал хураахад З.Баянсэлэнгэ, О.Баасанхүү, Ц.Оюунбаатар, Р.Гончигдорж тэргүүтэй зургаан хүн хүч түрэн санал өгснөөр хориг тавьсан заалтууд дахин хуульдаа багтсан байна.
Харин Ц.Нямдорж, Х.Тэмүүжин гишүүн нар хэрэлдээд ч дийлээгүй гэнэ.
Одоо ажлын хэсгийн саналыг байнгын хороогоор хүлээж авах, эсэхийг шийдвэрлэнэ.
Энэ дагуу Хууль зүйн байнгын хороо уржигдар хуралдаж зарим өөрчлөлтийг хүлээж авах эсэхийг хэлэлцэхээр болсон ч Авлигатай тэмцэх газрын холбогдох албан тушаалтнуудыг оролцуулах шаардлага байна гэж үзснээр хуралдааныг хойшлуулаад байгаа юм. Одоо ажлын хэсгийн дээрх хууль зөрчсөн санал Байнгын хороогоор дэмжлэг авах эсэхийг харах үлдээд байна.
Тэгвэл уг асуудлаар УИХ-ын хуульч гишүүд ямар байр, суурьтай байгааг хүргэе.
Ц.Нямдорж: Энэ чинь ариун явдал уу
Ц.Нямдорж:- Балиар хуйвалдааныг нь тэвчээд нэр, устай нь хэлэхгүй улс төрийн өнцгөөс нь яриад байсан юм. Ингэж улаан, цайм заваарч байвал эзэн, нэртэй нь ярихаас. Ерөнхийлөгчийн хоригийг далд эсэргүүцсэн хэдэн хүн Өршөөлийн хуулийн ажлын хэсэгт ороод ажиллаж байна. Ц.Оюунбаатарыг ямар зарчмаар ажлын хэсгийн ахлагчаар тавьсан юм. Ажлын хэсгийн ахлагчаар Ц.Оюунбаатарыг томилох гэж байхад нь би “Ц.Оюунбаатарыг болохгүй. Засгийн газраас оруулж ирсэн Өршөөлийн хуулийг 180 градус эргүүлж будлиулсан хүн” гэж хэлсэн. Эд нарын тоглоомоос залхаж байна. Тэд нар ямар учраас үүнийг яриад байгаа болон цаад талд нь хэн түлхүүрдээд байгааг мэднэ. Одоо дахиад будлиулж эхэллээ. Батлагдсан Өршөөлийн хуулийг үхэн хатан хамгаалж байгаа 6 хүнийг ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүнд оруулсан. Тэгээд олонх болоод ингэж байна. Энэ зургаан хүн УИХ дээр хоригийг хүлээж авъя гэсэн 50 гаруй хүний саналыг байхгүй болгочихлоо. Энэ чинь шударга ёс уу, ариун явдал уу. Хоригийг нь ч тэр УИХ-ын шийдвэрийг ч байхгүй болголоо. Албан тушаалын зүйл, ангиудыг Ц.Элбэгдоржийн бичигт дурьдчихсан байгаа. 4.1, 7.1 хоёрт 9.1.3 5.1 гээд бичсэн байна. Өөр юу хэрэгтэй юм. Энэ зургаан хүнээр ахлуулсан ажлын хэсгийн саналыг хүлээгээд авчихбал нөгөө авлигал албан тушаалын хэргүүд чинь бүгд өршөөгдөх гээд байгаа юм. Үүнийг нь би эсэргүүцэж байгаа юм.
Х.Тэмүүжин: Алсын хараатай алхах юмсан
Х.Тэмүүжин:- Энэ улс оронд үнэт зүйл, зарчим, хууль ёс гэж байдаг бол бид өөрийн эргэн тойрон, жижиг ашиг сонирхлоо даваад алсын хараатай алхах юмсан. Ийм санал байнгын хороог давахгү. Ингэхээр чинь хоригийг огт хүлээж аваагүйтэй ижил.
С.Бямбацогт: Тоог үгээр сольсноос өөр өөрчлөлт харагдахгүй байна
Ажлын хэсгийн саналын томъёоллыг харахад тоог үгээр сольсноос өөр өөрчлөлт харагдахгүй байна. Нэмэгдэхүүний байрыг солиход нийлбэрийн чанар өөрчлөгдөхгүй. 5.1, 9.1-д зааснаас гэж байсныг ялаас өршөөн хасах болон өршөөлд хамааруулахгүй гэж өөрчилж байгаа. 5.1, ялаас өршөөн хасах. 9 дүгээр зүйл өршөөн хамааруулахгүй нөхцөл байдал гэсэн байна. Өмнөх батлагдсан хуулинд 5.1, 9.1 гэж байсан бол одоо 5.1 гэдгээрээ биш ялаас өршөөн хасах 9 дүгээр зүйл гэдгээрээ биш өршөөн хамаарахгүй нөхцөл байдал гэдгээр л солигдсон байна. Бид хоригийг хүлээж авсан мөртлөө эргээд батлахдаа өмнө нь баталсан хуулиа хэвээр нь батлах гээд байгаа юм. Авлигал, хээл хахуулийн хэргийг өршөөж болохгүй гэдэг зарчмын үүднээс Ерөнхийлөгч хориг тавьсан. Тийм болохоор бид нар хүлээж авч шийдсэн. Гэтэл хүлээж авчихаад буцаад өөрчлөлт оруулахдаа яг хэвээр нь болгоод байна. Нэг гэж тоогоор бичсэнийг үсгээр бичсэн болгоод л хаясан байна.
Энэ талаар Ерөнхийлөгчийн хуулийн бодлогын зөвлөх Ч.Өнөрбаяр хэлэхдээ “Ерөнхийлөгчийн хориг бол маш тодорхой байсан. Өршөөлийн тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.1, 7 дугаар зүйлд байгаа Хээл хахууль авах, Төрийн албан тушаалтан эрх мэдлээ хэтрүүлэх, урвуулах, Хууль бусаар хөрөнгөжих, Төсвийн хөрөнгийг зориулалтын бусаар зарцуулах, Бусдын эд хөрөнгийг залилан мэхлэх замаар онц их хэмжээний хохирол иргэдэд учруулсан хэрэг, Бусдын эд хөрөнгийг завших, үрэгдүүлэх гэмт хэргийн хүндрүүлсэн хэлбэрийг Өршөөлийн хуулийн 9.1.3-т заасан “өршөөлд хамааруулахгүй байх нөхцөл байдал”-д тусгах ёстой гэсэн агуулгаар хориг тавьсан юм. Үүн дээр нэмээд анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн өсвөр насны залуучууд, албан тушаалтан бус жирийн иргэд олноор үйлддэг Эрүүгийн хуулийн 3 зүйл ангиар ял эдэлж байгаа хүмүүсийг Өршөөлийн хуулийн 5.1-д заасны дагуу эдлээгүй үлдсэн ялаас нь 2 жилийг хасах нь зүйтэй гэсэн зарчмыг баримталж хориг тавьсан” гэж ярьжээ.
Ажлын хэсгийн оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтөөр УИХ баталбал 30 гаруй тэрбумын хохиролтой Авлигал албан тушаалын хэргүүд өршөөгдөнө. Өнөөдөр цагдаагийн байгууллагаар шалгагдаж байгаа 5000 гаруй хохирогчтой, 90 гаруй тэрбум төгрөгийн хохиролтой 116 хэрэг өршөөгдөнө. Ял нь 2 жилээр хасагдах байсан 18-25 насны идэр залуучууд өршөөлд огт хамрагдаж чадахгүй үлдэх юм байна.
Т.Хулан
