Нэг нь хөөгдөж, нөгөөх нь орон зайгүй болсноор АН-аас өрх тусгаарласан Ж.Батзандан, Л.Болд нарын гишүүний шинээр нам байгуулах сэдэл нийслэл, орон нутгийн иргэдтэй хийх уулзалтаар үргэлжилж буй. Энэ хооронд Ардчилсан хувьсгалын удирдагч С.Зориг агсны төрсөн өдрөөр түүний хөшөөнд цэцэг өргөж амжсан. Энэ тухай гишүүн Л.Болд “С.Зориг агсандаа хүндэтгэл үзүүллээ. Тэрбээр өнөөдөр 57 насныхаа төрсөн өдрийг тэмдэглэх байв. “Монгол хүний саруул ухаанд итгэж, Монголынхоо хөгжил дэвшилд цээж дүүрэн итгэлтэй явсан түүний үйл хэрэг биелэх цаг алс хэтийн ирээдүйд ойрхон байгаа буй за” хэмээн өөрийн цахим хуудастаа бичсэн нь саяхан.

Үзэл бодол гэхээсээ эрх ашгийн зөрчлөөс төрөлх намаа орхисон Л.Болд гишүүний үйлдлийг буруутгах аргагүй. Төв талбайн жагсагчаас Төрийн ордны гишүүн хүртэл дэвшиж намынхаа фоноор хоёронтоо төр түшилцэж яваа Ж.Батзанданг ч мөн адил. Угаас үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх, бусдаас үл хамаарахгүйгээр сонголтоо хийх нь ардчилсан нийгмийн зарчим. Тэр дагуу л Ж.Батзандан, Л.Болд нар явна. Гэхдээ энэ бүхэн нь бусдын эрх ашгаар хязгаарлагдаж байх ёстой.

Гагцхүү шударга ёсыг тугаа болгож, МАНАН мафитай тэмцэх ил үйлсийн “ав”-д мордсоноо илэрхийлэх болсон эл хоёр гишүүнд С.Зориг агсны хэлсэнчлэн Монгол хүний саруул үлдсэн үү. Ийн асуух болсон нь тэдний хэлж байгаа үг, хийж буй үйлдлээс хүссэн хүсээгүй хариулт нэхэх болов.

Учир нь, УИХ-ын Хүний эрхийн дэд хорооны хуралдаанаар Хүний эрхийн үндэсний комиссын илтгэлийг хэлэлцэх үеэр дээрх асуулт улам тодорсныг энд тодотгох гээд байгаа хэрэг.

Ж.Бямбадорж даргатай Хүний эрхийн үндэсний комиссоос Монгол Улс дахь хүний эрхтэй холбоотой асуудлаар илтгэл боловсруулж жил бүр УИХ-д өргөн барьдаг. Энэ дагуу тус комиссоос боловсруулсан илтгэлээ УИХ-ын дарга Г.Занданшатарт өргөн барьсан нь өнгөрсөн сарын сүүлч. Энэ үеэр Г.Занданшатар дарга Ардчилсан Үндсэн хуулийн амин сүнс нь хүний эрхийг хангах явдал. Ажлын хуучин арга барил, сэтгэлгээнээс салах шаардлагатайг хатуу анхааруулж, илтгэлийг Хууль зүйн байнгын хороогоор хэлэлцүүлж, УИХ-ын тогтоолын төсөл боловсруулахаа илэрхийлсэн юм.

Гэтэл хүний эрхийн зөрчилтэй холбоотой бүхий л асуудлыг жишээ, баримттайгаар тусгасан илтгэлийг хэлэлцэж, шийдвэр гаргах төвшинд тодорхой шийдэл, гарц гаргалгаа олох атал Хүний эрхийн дэд хорооны гишүүн Л.Болд, Ж.Батзандан нар улстөржүүлж орхилоо. Бүр 20 жилийн турш улс төр, нийгмийн хүрээнд эзэн биегүй хардлага төрүүлж ирсэн /сүүлд шүүхээс гурван хүнд ял ногдуулсан/ С.Зоригийн амь насыг хөнөөсөн хэргийг татан оролцуулж, Хүний эрхийн үндэсний комиссоос өргөн барьсан илтгэлийг “үнэгүйдүүлэв”.

Бүр хүний эрх, ялангуяа бага насны хүүхдийн хүчирхийлэлтэй холбоотой чухал асуудлыг бүхэлд нь С.Зоригийн амь насыг хөнөөсөн хэрэгт холбож, зөвхөн өөрсдийн тавьсан шаардлагын хүрээнд илтгэлийг хэлэлцэх процедурыг өөрчлөхийг шаардав.

Үнэгүйдүүлэв гэдэг үгийг зориуд хашилтад хийсэн нь ийм учиртай. Эл хэргийг илрүүлэх явцад эрүүдэн шүүх асуудал гарсан уу гэвэл гарсан. Энэ талаар УИХ-ын гишүүдэд төдийгүй сэтгүүлчдийн төлөөлөлд үзүүлсэн бичлэг бэлхнээ гэрчилж буйг хаа хаанаа ярьж буй. Хуульдаа нэмэлт, өөрчлөлт оруулж, Ажлын хэсэгт ажиллаж асан холбогдох албан тушаалтнуудыг огцруулж, түрүүчээс нь хорьж, цагдан шалгаж эхлээд буй. Ж.Батзандан, Л.Болд хоёр л онцолж яриад байгаа болохоос үүрэг өгч эрүүдэн шүүснийг нь тогтоовол холбогдох ном журмын дагуу хариуцлага хүлээлгэх нь мэргэжлийн байгууллагын ажил, хуулиар хүлээсэн үүрэг нь. УИХ-аас Түр хороо ч байгуулсан. Бүрэлдэхүүнд нь Л.Болд, Ж.Батзандан нар багтаж л байгаа.

Гэтэл унтаж сэрээд өглөө нь ухаарсан юм шиг зүйлийг ярьцгааж, хэлэлцэж байгаа асуудлынхаа үндсэн сэдвээс хадуурч, хуулийн байгууллагынхныг мундагдаж суугаа Ж.Батзандан, Л.Болд нарын гишүүний байр суурь цаг үеэ мэдэрсэнгүй.

С.Зоригийн амь насыг хөнөөсөн хэрэгтэй холбогдуулж бид хангалттай улстөржсөн, улстөржүүлсэн. 20 жил угжирсан энэ асуудлын зангилаа өнөөдөр л зэс нь цухуйж байгаа болохоос Ж.Батзандан, Л.Болд нарын гишүүний оролцоотойгоор өнөөг хүртэл явчихсан юм биш ээ. Тэгтлээ анхаарах ёстой асуудал байсан юм гишүүн Ж.Батзандан, Л.Болд нар өнгөрсөн хугацаанд яагаад бүлх залгисан юм шиг дуугүй явав. Өнөөдөр дуу оров гэдэг нь асуудал.

Эл хэргийн үнэн зөв мэдээллийг олон нийтэд өгөх нь зүй ёсных ч үүнээс чухал асуудал болох хүчирхийлэл, тэр дундаа бага насны хүүхдийн хүчирхийлтэй холбоотой асуудлын бодит байдлыг сонсож, дахин тийм зүйл гаргуулахгүй байх шийдэл олох нь анхаарах асуудал баймаар. Маргаашийн өөхнөөс өнөөдрийн уушги дээр гэдэггүй биш бил үү. Гэтэл хэлэлцэж байгаа асуудал бүрийг МАНАН-тай, С.Зоригийн амь насыг хөнөөсөн хэрэгтэй холбосноороо, улстөржүүлснээрээ Ж.Батзандан, Л.Болд нар юу хожих вэ.  

Ядаж л Дэд хорооны хуралдаанд оролцсон прокурор, цагдаа, тагнуулын байгууллагын удирдах төвшний хүмүүсээс 2017 онд сураггүй алга болоод өнөөг хүртэл олдоогүй Д.Сэржмядаг охиныг яагаад олоогүй, олж чадаагүй тухай ам асуусан бол гоё харагдах байв. Адаглаад Сэлэнгэ аймгийн Жавхлант сумын Бумбат багаас алга болсон есөн настай охиныг эрэн хайх ажиллагааг яагаад зогсоосныг асуух байлаа.

С.Сүлд