Одон орон, геофизикийн хүрээлэнгийн салбарын дарга М.Өлзийбатаас газар хөдлөлттэй холбоотой асуудлыг тодрууллаа.

-Хөвсгөл аймагт болсон газар хөдлөлтийн талаарх мэдээллийг өгөөч. Өмнө нь ч тус аймагт хүчтэй газар хөдлөлт болж байсан гэдэг. Тус бүс тэгэхээр идэвхтэй голомт гэсэн үг үү?

-2021 оны нэгдүгээр сарын 12-ны 05.32 минутад Улаанбаатарын цагаар Хөвсгөл аймгийн Ханх сумын баруун урагш магнитуд нь 6,5  баллын хүчтэй газар хөдлөлт болсон. Хөвсгөл нуурын сав газарт гэсэн үг. Хөвсгөл аймаг газар хөдлөлтийн хувьд идэвхтэй бүс нутагт харьяалагддаг. Хөвсгөл аймгийг бүсийн говь, Дархадын болон  Хөвсгөл нуурын хотгор гэх гурван бүсэд хувааж үздэг. Саяынх Хөвсгөл нуурын хотгорт болсон хоёрдахь хүчтэй газар хөдлөлт боллоо. Өмнө нь 1991 оны арванхоёрдугаар сарын 27-нд 6,7 баллын газар хөдлөлт болж, Улаанбаатар, Дархан, Эрдэнэт гэх томоохон сууринд хүчтэй мэдрэгдэж байсан.

-Хүчтэй газар хөдлөлтийг иргэдэд мэдээлэх, анхааруулах, дохио өгөх систем нийслэлд буй. Энэ удаад яагаад ажилласангүй вэ?

-Энэхүү систем  нь Улаанбаатар хотод хүчтэй чичиргээ үүссэн тохиолдолд ард иргэдэд анхааруулж, дохио өгөх зориулалттай. Системийг автоматаар ажиллуулахаар зохицуулсан байдаг. 2020 он гарсаар Улаанбаатарт мэдрэгдсэн чичирхийллийн бараг арваад тохиолдол бий. Энэ удаагийнх хүчтэй нь болж байна.

-Газар хөдлөлтийг хэдэн түвшинд авч үздэг юм бэ. Энэ удаагийнх ямар түвшинд нь орох вэ?

-Гурван түвшинд авч үзнэ. Газар хөдлөлтийн ногоон түвшин нь ард иргэдэд мэдээлээд өнгөрдөг. Хоёрдугаарт, шар түвшин орно. Энэ нь Улаанбаатарт өнөөдрийнх шиг хүчтэй чичиргээ хүн бүрд мэдрэгдэнэ гэсэн үг. Харин гуравдахь буюу улаан түвшинд хүрвэл систем автоамтаар ажиллахаар зохицуулсан байдаг.  Энэ түвшинд хүрвэл нийслэлд ямар нэгэн байдлаар хохирол учрах магадлалтай гэж тооцдог. Тодруулбал, зургаан баллаас дээш чичиргээ үүсвэл ард иргэдэд автоматаар мэдээлэх учиртай. Саяынх нийслэлд тэр түвшинд хүрч мэдрэгдээгүй учраас систем ажиллаагүй гэсэн үг юм. Тодруулбал, энэ удаагийнх Улаанбаатарын хувьд хөрсөн дээрээ гурван балл орчмын чичиргээ үүссэн гэсэн урьдчилсан тооцоолол байна.

-Манай улсад өмнө хэчнээн удаагийн хүчтэй газар хөдлөлт болж байсан юм бэ?

-Улаанбаатарт 1966, 2000, 2017 онд гурван удаагийн хүчтэй газар хөдлөлт болж байсан. Газар хөдлөлтийн магнитуд зургаан баллаас дээш байж хот суурин газарт аюул учруулах хэмжээний гэж тооцдог. Харин энэ удаагийнх эзэнгүй газар болсон гэдэг утгаараа хохиролгүй үлдэж байна гэсэн үг юм. 

У.Тэргэл