БАРИМТ 1
Усны Компактын хүрээнд Улаанбаатар хотод ойрын ирээдүйд учирч болзошгүй усны хомсдолоос урьдчилан сэргийлэх, хүн амын унд, ахуйн хэрэглээ, эдийн засаг, аж үйлдвэрийн зориулалтаар хэрэглэх ус хангамжийн асуудлыг цогцоор нь шийдэх зорилготой харилцан уялдаа бүхий гурван төсөл – Ус хангамжийн баруун эх үүсвэрийг шинээр байгуулах төсөл, Хаягдал ус дахин боловсруулах төсөл, Усны салбарын тогтвортой байдлыг хангах төсөл – хэрэгжүүлж байна.
БАРИМТ 2
Ус хангамжийн баруун эх үүсвэрийг шинээр байгуулах төслөөр Улаанбаатар хотын нийт ус хангамжийг 80 орчим хувиар нэмэгдүүлж, Хаягдал ус дахин боловсруулах төслийн үр дүнд гүний цэвэр усны хэрэглээг 20 орчим хувиар бууруулах бол Усны салбарын тогтвортой байдлыг хангах төслөөр усны байгууллагуудын хүний нөөцийг чадавхжуулах, санхүүгийн тогтвортой байдал, бодлого зохицуулалт, засаглалыг сайжруулах, улмаар Усны Компактын үр өгөөжийг урт хугацаанд тогтвортой хадгалахад чиглэсэн цогц арга хэмжээг авч хэрэгжүүлж байна.
БАРИМТ 3
Улаанбаатар хотын ус хангамжийн хамгийн том эх үүсвэрийг Биокомбинат, Шувуун фабрик орчимд байгуулж байна. Одоо ашиглаж байгаа 7 эх үүсвэрээс жилд нийт 55 сая шоо метр ус олборлож, унд, ахуйн хэрэгцээнд нийлүүлдэг бол шинэ үүсвэр дангаараа жилд 50 сая хүртэл шоо метрийг олборлох хүчин чадалтай байна.
БАРИМТ 4
Монголд анх удаа дэвшилтэт технологи бүхий Ус гүн цэвэршүүлэх үйлдвэрийг Сонгинохайрхан уулын зүүн бэлд барив. Тус үйлдвэр жилдээ 50 сая хүртэл шоо метр усыг Монгол Улсын Ундны усны стандартад нийцүүлэн цэвэршүүлж, нийслэлийн ус хангамжийн төвлөрсөн сүлжээнд нийлүүлэх хүчин чадалтай.
БАРИМТ 5
Монгол Улсад анх удаа томоохон хэмжээний Хаягдал ус дахин боловсруулах үйлдвэр байгуулж байна. Төв цэвэрлэх байгууламжид цэвэрлээд, байгальд буцаан нийлүүлж буй хаягдал уснаас жилдээ 18 сая хүртэл шоо метрийг авч тус үйлдвэрт дахин боловсруулаад, “ДЦС-3”, “ДЦС-4” ТӨХК-ийн цамхаг хөргөх, үнс зайлуулах зэрэг техникийн усны хэрэгцээнд нийлүүлнэ.
БАРИМТ 6
Хаягдал ус дахин боловсруулах үйлдвэрээс ДЦС-3”, “ДЦС-4” ТӨХК руу “дахин ашиглах цэвэрлэсэн ус” (ДАЦУ) дамжуулах шугам хоолой, системийг холбогдох бусад дэд бүтцийн хамт барьж байгуулж байна.
БАРИМТ 7
Хаягдал ус дахин боловсруулах төслийн үр дүнд нийслэлийн хамгийн том ус хэрэглэгч болох эрчим хүчний салбарт дахин боловсруулсан усны хэрэглээг анх удаа нэвтрүүлж байгаа бөгөөд хэрэглэсэн усаа дахин боловсруулж ашиглах нь цэвэр, цэнгэг усны нөөцөө хэмнэх байгаль орчинд ээлтэй, Улаанбаатар хотын хувьд усны хязгаарлагдмал нөөцөө ухаалгаар ашиглах чухал шийдэл болж байна.
БАРИМТ 8
Хаягдал ус дахин боловсруулах үйлдвэрийн хүчин чадлыг ирээдүйд хоёр дахин нэмэгдүүлэх боломжтойгоор төлөвлөж барьсан бөгөөд ингэснээр жилд 36 сая шоо метр хүртэл усыг дахин боловсруулж, эрчим хүчнээс бусад салбар буюу автомашин угаалга, зам цэвэрлэгээ, бетон зуурмагийн үйлдвэрлэл, уул уурхай, ногоон байгууламжийн усалгаа зэрэгт ашиглах боломжтой.
БАРИМТ 9
Усны салбарын тогтвортой байдлыг хангах төслийн 5 дэд үйл ажиллагааны хүрээнд дээрх дэд бүтцүүд, үйлдвэрүүдээ урт хугацаанд тогтвортой ажиллуулах, усны салбарт оруулж байгаа энэ томоохон хөрөнгө оруулалтын үр өгөөжийг урт хугацаанд тогтвортой хадгалах зорилготой, бодлогын чанартай 40 орчим жижиг төслийг хэрэгжүүлж байна.
БАРИМТ 10
Гэр хорооллын ус хангамжийн үйлчилгээний зардлыг бууруулах дэд үйл ажиллагааны хүрээнд нийслэлийн 6 дүүргийн гэр хорооллын шугамд холбогдсон 180 ус түгээх байрыг бүрэн автоматжуулж, 24 цагийн ажиллагаанд шилжүүлэн, УСУГ-т хүлээлгэж өгөв. Тэр дунд 21 ачилтын ус түгээх байрыг автоматжуулснаар Нийслэлийн Онцгой байдлын газрын Гал унтраах, аврах ангийн автомашинууд хэдийд ч усаа авах боломжтой болов.
БАРИМТ 11
Ус ашиглалтын байгууллагын үйл ажиллагааг дэмжих дэд үйл ажиллагааны хүрээнд Улаанбаатар хотын УСУГ болон Нидерландын Вант улсын ус ашиглалтын байгууллагуудын хооронд түншлэл тогтоож, давхардсан тоогоор 184 инженер, техникийн ажилтныг үе шаттайгаар чадавхжуулах 11 удаагийн сургалтад хамруулж, туршлага судлуулав. УСУГ НҮБ-ын Хүн амын нутагшил, суурьшлын хөтөлбөрийн харьяа Усны байгууллагуудын түншлэлийн дэлхийн холбоо (GWOPA)-нд гишүүнээр элсэх, үндэсний хэмжээнд сургагч-ментор байгууллага болох эхлэлийг тавив.
БАРИМТ 12
Үйлдвэрийн хаягдал усыг урьдчилан цэвэрлэх, бохирдлыг хянах дэд үйл ажиллагааны хүрээнд ус шинжилгээний лабораториудад 37 нэр төрлийн шинжилгээний үндсэн тоног төхөөрөмж, хэмжих хэрэгсэл, 78 нэр төрлийн шил сав болон дагалдах хэрэгслийг багтаасан нийт 7921 ширхэг тоног төхөөрөмж, урвалж бодис, тавилга хэрэгсэл нийлүүлж, лабораторийн мэдээллийн менежментийн нэгдсэн системийг хөгжүүлж байна.
БАРИМТ 13
Усны мэдээллийн нэгдсэн www.ewater.mn системийг хөгжүүлж, Усны тухай хууль болон Ус бохирдуулсны төлбөрийн тухай, Хот, суурины ус хангамж, ариутгах татуургын ашиглалтын тухай хуулийн хүрээнд төрөөс үзүүлдэг бүх үйлчилгээг цахимаар авах, тэр дунд усны хэрэглээгээ хянах, цахимаар төлбөрөө төлөх, дуудлага өгөх боломжийг бүрдүүлсэн цогц системийг хөгжүүлж байна.
БАРИМТ 14
Монголын Мянганы сорилтын сан нь Усны Компактын төслүүдийг хариуцан хэрэгжүүлэх үүрэгтэйгээр үүсгэн байгуулагдсан бөгөөд олон давхар хяналтын тогтолцоо бүхий МСК-ын төсөл хэрэгжүүлэх бизнесийн загвараар төсөл, хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлдэг.
БАРИМТ 15
Олон улсын нээлттэй тендерээр шалгарсан гурван хараат бус зөвлөх компани Монголын МСС-ийн өдөр тутмын үйл ажиллагаанд дэмжлэг үзүүлж ажилладаг. Санхүүгийн төлбөр тооцоо, тайлагналыг хариуцсан Санхүүгийн агентаар АНУ-ын “DT Global”, Худалдан авах ажиллагааны агентаар Английн “Charles Kendall and Partners” компани, Хөтөлбөрийн менежментийн зөвлөх буюу гүйцэтгэлийн хяналт хариуцсан FIDIC инженерээр АНУ-ын “Tetra Tech” компани ажиллаж байна.
БАРИМТ 16
Хувийн аливаа ашиг сонирхлоос ангид байх, хариуцлагатай, ёс зүйтэй ажиллах шаардлагыг өдөр тутам дагаж мөрдөх дотоод журмуудаар зохицуулсан байдаг.
БАРИМТ 17
Усны Компактын төслүүдэд нийт 19 улсын гүйцэтгэгч, гэрээт зөвлөх, эксперт, хувь зөвлөх ажиллаж байна. Дотоодын хоёр компани үндсэн гүйцэтгэгчээр, 100 гаруй компани туслан гүйцэтгэгчээр ажиллаж байна.
БАРИМТ 18
Усны Компактын хүрээнд одоогоор нийт 261 гэрээ байгуулснаас 174 гэрээ нь амжилттай хэрэгжиж дуусаад, хаагдсан.
БАРИМТ 19
Дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтын ажил 2020 оны 8 дугаар сард эхэлснээс хойш нийт 8092 хүнийг ажлын байраар хангаснаас 92 хувь нь монголчууд байв. ЖДҮ-ээс 83 тэрбум төгрөгийн бараа, үйлчилгээ худалдан авсан.
БАРИМТ 20
Усны Компактын бүх үйл ажиллагаанд төлөвлөлтийн шатнаас эхлээд байгаль орчин, нийгмийн нөлөөллийн асуудалд онцгой ач холбогдол өгдөг. Ус гүн цэвэршүүлэх үйлдвэрийн төслийн талбай орчимд Дэлхийн байгаль хамгаалах холбооны Улаан номын жагсаалтад “Устаж болзошгүй” ангилалд орсон Монгол тарваганы тоо толгой анхны тооллогоор 51 байсан нь 5 жилд 188 болж нэмэгдсэн нь нэг тод жишээ.
БАРИМТ 21
Усны Компактын хүрээнд олон шинэ техник, технологийг нэвтрүүлсний нэг нь микротуннелинг. Туул гол, төмөр зам доогуур тунель гаргаж, шугам хоолой тавьсан нь Монголд нэвтрүүлсэн шинэ туршлага, шинэ технологи болов.
БАРИМТ 22
Ус гүн цэвэршүүлэх үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтын нэг чухал хэсэг урвуу осмосын технологийг олон улсад түгээмэл хэрэглэдэг ч Монголд нийтийн ундны усны үйлдвэрлэлд анх удаа нэвтрүүлж байгаагаараа онцлог юм.
БАРИМТ 23
Гүний худгуудын тоноглолд хайрган шүүрийн оронд “glass beads” буюу шилэн бөмбөлгөн шүүр ашиглаж байгаа бөгөөд энэ нь эдэлгээ урттайгаас гадна худгийн бүтээмжийг нэмэгдүүлэх давуу талтай юм. Гүний худгийн насосууд Монгол Улсдаа анхны хамгийн өндөр буюу секундэд 72-74 литр сорох хүчин чадалтай.
БАРИМТ 24
Шугам хоолойн барилга угсралтад 100 жилийн эдэлгээтэй, ундны ус дамжуулах зориулалттай зөөлөн ширмэн хоолой (ductile iron pipe) ашигласан. Мөн Монголд Улсын хэмжээнд хамгийн томд тооцогдох, ундны 18 мянган шоо метр ус хадгалах, газар доорх усан сан байгуулсан.
Сэтгэгдэл (30)