БАРИМТ 1
Тэрбээр одоогийн Өвөрхангай аймгийн Бүрд сумын нутаг, тухайн үеийн Түшээт хан аймаг Далай гүний хошуунд 1876 онд төрсөн.
БАРИМТ 2
Ард олон түүнийг "Их Монгол" хэмээдэг байв.
БАРИМТ 3
Түүний эцэг Хас нь 1864 оны бага даншигт шөвгөрч начин цол хүртэж байсан бөх байжээ.
БАРИМТ 4
Хас начиний "хэвтээ налуу" гэх алдартай мэх байсан гэдэг. Энэ нь учраа бөхдөө өргүүлэн унахдаа боосон гэзэгнийх нь үзүүр газар хүрэхээс өмнө дээр нь гарчихдаг мэх.
БАРИМТ 5
Шаравжамц анх 1900 оны их даншигт ирж барилдаад 5 даваад нутаг буцсан байна.
БАРИМТ 6
Дараа жил нь буюу 1901 оны их даншиг дахин ирж барилдаад 6 давж шөвгөрөн начин цол, 1906 оны их даншигт 8 давж шөвгөрөн арслан цол хүртээд байлаа.
БАРИМТ 7
Тэрээр 1908 оноос эхлэн Богдын шавийн нэрийн өмнөөс барилдаж эхэлжээ. Улмаар 1911 оны их даншигт Гэндэндаржаа начин (хожмын арслан)-г давж түрүүлэн даян аварга болсон байна.
БАРИМТ 8
Түүнийг маш өндөр хүн байсан гэдэг бөгөөд түүхэн сурвалжид 230 см өндөр байсан гэжээ.
БАРИМТ 9
Ардын хувьсгалын дараа улсын наадамд 6 удаа ирж барилдахдаа 1937 онд 2, 1943 онд 4, 1945, 1946 онд тус бүр 3 давжээ.
БАРИМТ 10
1950 оны наадамд барилдалгүй хөлийн цэцээр ажиллаж, 1951 онд хоёр даваад зодог тайлжээ.
БАРИМТ 11
Түүний зээ Т.Дэмбэрэлсамбуу 1980 онд Улсын начин цол хүртсэн юм.
БАРИМТ 12
Түүний зээнцэр Пэрэнлэйдашийн Мөнхжаргал 1994, 1995 оны Самбо бөхийн Дэлхийн Залуучуудын аваргын мөнгө, хүрэл медальтай, Азийн аваргын хошой мөнгөн медальтай тамирчин байсан. 1994 онд Үндэсний бөхийн Залуучуудын улсын аваргаар шагналт байранд шалгарч "уран барилдааны шагнал" авч байжээ.
БАРИМТ 13
Тэр бол Ардын хувьсгалаас өмнө төрсөн 21 аваргын 20-т бичигддэг.
БАРИМТ 14
Тэр бол Өвөрхангай нутгаас төрөн гарсан гурван аваргын нэг. Дархан аварга Д.Цэрэнтогтох, Улсын аварга Д.Сумъяабазар нар түүнийг залгажээ.
БАРИМТ 15
Цол чимэг нь "Манлайн дэлгэрэх, тонж гарамгай, үнэн хүчит, бардан түрэмгий, хурдан гарамгай, хууринан шуугих, баатар чин зоригт, бадрангуй жавхлант, бас баярлах, олныг баярлуулагч, улам нэмэх бат суурьт, цог нэмэх, цогт идэр, саруул хурц, сэцэн шударга, онц түрэмгий, олноор маш гайхамшигт, даян аварга" юм.













































