БАРИМТ 1

Төрийн шагналт яруу найрагч Р.Чойном нь 1936 оны 2 дугаар сарын 10-ны өдөр Хэнтий аймгийн Дархан сумын Бор ухаа гэдэг газар төржээ. 

БАРИМТ 2

Тухайн үед эцэг Ренчин 31 настай, эх Рэгзэн 26 настай байсан гэдэг.

БАРИМТ 3

Эцэг нь 1943 онд Чойномыг 7-н настай байхад "сүрьеэ" өвчнөөр нас барсан байна.

БАРИМТ 4

Эцэг эхээсээ тэрбээр Чойномусурияа нэрийг өргөмжлөн авсан хэдий ч хожим 1951 онд товчлон Чойном гэж хэлж бичих болсноор олны дунд Чойном нэрээрээ үлдэж алдаршив.

БАРИМТ 5

Р.Чойном 1946 онд Дархан сумын бага сургуульд орж суралцаад 4-р ангийг 1950 онд онц дүнтэй төгссөн боловч дунд сургуулийн 6-р ангид суралцаж байгаад өвчний улмаас цаашид суралцаж чадаагүй байна.

БАРИМТ 6

1953 онд Хэнтий аймгийн МАХН-ын хороо, “Ардын Депутат”-уудын хурлын гүйцэтгэх хорооны "Урагшаа" сонины  газарт үсэг өрөгч, бичгийн машины бичээчээр орж хөдөлмөрийн мөр хөөж эхэлжээ.

БАРИМТ 7

1956 онд нийслэл Улаанбаатар хотноо нүүж ирээд Хотын Урчуудын Эвлэлийн Хороонд дагалдан барималчнаар ажиллав.

БАРИМТ 8

1957 онд БНМАУ-ын Урчуудын Эвлэлийн Хорооны зургийн тасагт зураачаар ажилласан.

БАРИМТ 9

Р.Чойном 1969 оны 8-р сарын 6-нд Нийгмийг Аюулаас Хамгаалах Яам (НАХЯ)-нд дайчлагдан баривчлагдаж мөрдөгдөв.

БАРИМТ 10

Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын засаг төрийг бусниулан доройтуулах буюу сулруулах зорилгоор төрийн эсрэг чиглэсэн шүлгүүдийг зориуд бичиж харлуулсан гэдэг нэрийдлээр баривчлагдан шийтгэгдсэн байна.

БАРИМТ 11

Тэрээр Дорноговь аймгийн Хажуу-Улаан дахь засан хүмүүжүүлэх хөдөлмөрийн колонид 4-н жил хорих ял эдэлжээ.

БАРИМТ 12

Р. Чойномыг баривчлах болсон шууд шалтгаан бол түүний найз агсан Бямбын Очирхуяг гэгчийн өөрийнхөө дэвтэрт хуулж авсан улс төрийн эсрэг шүлгүүд байсан гэдэг.

БАРИМТ 13

Үүний дараа 1973 онд суллагдаад 1976 он хүртэл Хэнтий аймгийн  Батноров суманд нутаг заагдан амьдарчээ. 

БАРИМТ 14

Р.Чойном үерхэхэд их эелдэг, ааш зан нийтлэг, алиа хошин ярих дуртай, дэлдэн чихтэй, ёстой л "Шар банди" байсансан хэмээн түүний найз А.Далхжав дурсжээ.

БАРИМТ 15

Тэрээр анх Лхагважав гэх эмэгтэйтэй ханилан сууж Эрдэмном хэмээх охинтой болсон.

БАРИМТ 16

Түүний анхны ном 1958 онд “Сонирхолтой захидал” нэртэйгээр хэвлэгдэж байсан.

БАРИМТ 17

1961 онд алдарт “Залуу нас” шүлэглэсэн романаа хэвлүүлсэн Ринчиний Чойном Монголын утга зохиолын ертөнцөд дуу шуугиантай, дурлал хайртай, алдар нэртэй орж ирсэн гэдэг.

БАРИМТ 18

Монгол Улсын  Ардын Уран Зохиолч Шагдарын Дулмаа авхай нэгэнтэй хүндэт найздаа үстэй дээл оёж, учир мэдэх хүнд дайсан ч тэр нь эзэндээ хэзээ ч очоогүй замаасаа алга болсон байна.

БАРИМТ 19

Монгол оронд ардчилсан хувьсгалт өөрчлөлт гарсны үр дүнд 1990 онд цагаатгагдаж, улмаар 7 сард яруу найрагч Р.Чойномд БНМАУ-ын Төрийн шагналыг нэхэн олгосон нь Монгол улсын түүхэнд анхны бөгөөд эцсийн тохиолдол болжээ.

БАРИМТ 20

Түүний бүтээлүүдээс "Хүн" шүлэг нь Өвөрмонголд 1991 онд нийтлэгдэж байв.

БАРИМТ 21

1979 оны 4-р сарын 24-нд 43 настай байхдаа Дэмбэрэл гэж зураачийн гэрт байхад нь бие нь муудаж эмнэлэгт хүргэгдээд тэр шөнөдөө сүрьеэ өвчнөөр зуурдаар нас барсан гэдэг.

БАРИМТ 22

Р.Чойномын хамгийн дотны найз Л.Дэмбэрэл түүнийг нас барсны дараа найз нартайгаа зөвлөлдөж байгаад нүүрнийх нь хэвийг авсан байна.

БАРИМТ 23

Төрийн шагналт яруу найрагч Р.Чойномын нүүрний хэв эзэн шигээ ээдрээтэй замыг туулан хэд хэдэн хүний гар дамжсаар найрагчийг бурхан болсноос хойш 24 жилийн дараа буюу 2003 онд манай "Өд" санд ирсэн байна.

БАРИМТ 24

Өд сан нь Төрийн шагналт, яруу найрагч Ренчиний Чойномын өвийг хамгаалах, уран бүтээлийг нь судлах, алдаршуулах зорилгоор байгуулагдсан.

БНМАУ-ын Төрийн шагналыг нэхэн олгосон Монгол улсын түүхэнд анхны бөгөөд сүүлийн яруу найрагч Р.Чойномын тухай 24 баримтыг уншигч та бүхэндээ хүргэж байна.