БАРИМТ 1
Дэлхийн нефтийн ихэнх хувь Ойрхи Дорнодод төвлөрдөг. Саудын Араб, Иран, Ирак, Кувейт зэрэг улсуудад нийт нөөцийн 50%-аас илүү байдаг.
БАРИМТ 2
Brent маркийн нефть нь олон улсын зах зээл дээрх гол үнэлгээний стандарт бөгөөд бусад бүх нефтийн бүтээгдэхүүний үнийг тодорхойлдог.
БАРИМТ 3
Монгол Улс шатахууныхаа ихэнхийг Оросын Холбооны Улсаас авдаг бөгөөд импортын үнэ дэлхийн зах зээлийн үнийн хэлбэлзэлтэй шууд холбоотой.
БАРИМТ 4
2020 онд COVID‑19 цар тахлын улмаас дэлхийн нефтийн үнэ огцом буурч, Монголд АИ‑92 бензиний үнэ 1320–1360 төгрөгт хүрч буурсан нь сүүлийн 10 жилд хамгийн бага дундаж үнэ байв.
БАРИМТ 5
2022 онд Орос-Украины дайн эхэлсний дараа дэлхийн шатахууны үнэ огцом өссөн бөгөөд Европын орнуудад литр нь 2 евро хүрч Монгол төгрөгөөр 6000–7000₮ болсон.
БАРИМТ 6
Саудын Араб, Кувейт зэрэг нефть олборлодог орнуудад шатахууны үнэ литр нь 1 ам.доллараас бага байдаг бөгөөд үүнийг тэд өөрийн нефтийн нөөцөөр хангаж байгаагаар тайлбарлаж болно.
БАРИМТ 7
Дэлхийн өдөр тутмын нефтийн хэрэглээ ойролцоогоор 100 сая баррель бөгөөд үүнээс 60%-ийг тээвэр, үйлдвэрлэлд ашигладаг.
БАРИМТ 8
Монголд дизель түлш хамгийн их хэрэглэгддэг, ялангуяа уул уурхай, тээврийн салбарт. Энэ нь дизель түлшний үнэ огцом өсөхөд эдийн засагт шууд нөлөөлдөг.
БАРИМТ 9
Ам.долларын ханш өсөх нь Монголд шатахууны үнийг нэмэгдүүлэх гол хүчин зүйлсийн нэг.
БАРИМТ 10
Ойрхи Дорнодын мөргөлдөөн нефтийн нийлүүлэлтэд шууд нөлөөлдөг бөгөөд үнэ богино хугацаанд 20–30% хүртэл өсөх боломжтой.
БАРИМТ 11
Hormuz-ийн хоолой дэлхийн нефтийн 20 орчим хувийг дамжуулдаг тул энэ замд саад гарвал үнэ огцом өсдөг.
БАРИМТ 12
Нефть боловсруулахад нэг литр бензин үйлдвэрлэхэд ойролцоогоор 2–3 литр нефть шаардлагатай байдаг.
БАРИМТ 13
Дэлхий дээр нефтийн 70%-ийг олборлодог 10 орон нийт хэрэглээний 50%-ийг хангадаг.
БАРИМТ 14
Шатахууны үнэ зөвхөн нефтийн үнээс бус, татвар, тээвэр, байгаль орчны бодлогоос шалтгаалдаг.
БАРИМТ 15
Монголд АИ‑95 бензин литр нь АИ‑92‑оос 300–500 төгрөгөөр өндөр байдаг.
БАРИМТ 16
Нефть боловсруулах үйлдвэргүй улсад дэлхийн зах зээлийн хэлбэлзэл шууд үнэнд тусдаг. Монгол үүнд багтдаг.
БАРИМТ 17
2026 оны 3-р сарын эхээр Brent нефтийн үнэ бараг $120/баррель хүрсэн нь сүүлийн хэдэн жилд хамгийн өндөр үзүүлэлт.
БАРИМТ 18
Дэлхийн зах зээл дээр огцом өсөлт, бууралт байнга гардаг тул шатахууны үнэ тогтвортой биш байна.
БАРИМТ 19
Дэлхийн хамгийн үнэтэй бензинтэй улс нь Норвеги; литр нь 2.5 евро буюу 8000 төгрөг орчим байдаг.
БАРИМТ 20
Шатахууны үнэ өсөхөд бусад бараа бүтээгдэхүүний үнэ нэмэгддэг, ялангуяа тээвэр, хүнс, бараа үйлдвэрлэлд шууд нөлөөлдөг.
БАРИМТ 21
Монгол Улсын шатахуун импортын тээврийн маршрут ихэвчлэн төмөр зам, авто замаар дамждаг.
БАРИМТ 22
Нэвт (газрын тосны бүтээгдэхүүн) нь үндсэндээ органик нүүрсустөрөгчөөс бүрддэг. Эдгээр нь нефтийн боловсруулалтын явцад салбарласан төрөл бүрийн нүүрсустөрөгчийн нэгдлүүд юм.
БАРИМТ 23
Бензин нь гол төлөв C4–C12 нүүрсустөрөгчийн молекул агуулдаг, харин дизель нь C12–C20 нүүрсустөрөгчтэй тул шатах процесс удаан, илүү хүчтэй түлш үүсгэдэг.
БАРИМТ 24
Дэлхий даяар нефть боловсруулахад бензин, дизель, керосин, мазут зэрэг бүтээгдэхүүн гардаг бөгөөд бензин нь хамгийн их хэрэглэгддэг шатахуун юм.
