Хууль бус мод бэлтгэлээс урьдчилан сэргийлэх, тэмцэх чиглэлийн асуудлыг нийслэл, сум дүүргийн  Засаг дарга болон байгаль орчны газар, ойн бодлого зохицуулалтын газрын даргад Байгаль орчин ногоон хөгжил, аялал жуучлалын яамнаас  үүрэг  болгосон юм.

Юутай ч хууль бус мод бэлтгэлийн талаар МХЕГ-ийн Байгаль орчны улсын байцаагч Ч.Нямдаваагаас зарим  зүйлийг тодрууллаа.

-Өнгөрсөн онд хууль бус мод бэлтгэхээс урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр ямар ажлуудыг хийсэн вэ? 
-Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн  хууль бус үйл ажиллагааг таслан зогсоох чиглэлээр Засгийн газарт өгсөн чиглэлийг хэрэгжүүлэх зарлигын хүрээнд Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газраас улсын байцаагчийн 01, 05 тоот албан даалгавар болон хууль бус мод бэлтгэлтэй ажлыг эрчимжүүлэх ажлын хэсгийг гарган ажиллаж байгаа. Энэхүү ажлын хүрээнд хяналтыг тогтмолжуулж, хууль бус мод бэлтгэхийг таслан зогсоох чиглэлээр нэлээдгүй арга хэмжээ авч ажилласан. Тухайлбал, Орон нутагт урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр фостуудыг ажилласан  юм.

-Ер нь өнгөрсөн онд хичнээн зөрчил гарсан вэ?
Улсын хэмжээнд 148 зөрчил илрүүлж, 82.2 сая төгрөгийн торгуулийн арга хэмжээ, 11.7 сая төгрөгийн нөхөн төлбөр, 672 куб метр модон материал, хоёр автомашин, долоон хөрөө зэргийг хураан авсан. Мөн 20 хэрэгт эрүүгийн хэрэг үүсгэхээр цагдаагийн байгууллагат шилжүүлсэн. 2003 оны зөрчилтэй харьцуулахад  өнгөрсөн жил хяналтын фостууд тогтмол ажилласнаар илрүүлэлт хоёр дахин нэмэгдсэн. Өнгөрсөн 2013 онд 1012 зөрчил илрүүлж байсан бол өнгөрсөн онд 2360 зөрчил илэрсэн байгаа.

-Орон нутгийн удирдлагууд хууль бус мод бэлтгэх явцад оролцдог гэсэн?
-Эрх бүхий албан тушаалтанд эрүүгийн хэрэгт холбогдсон  тохиолдол байхгүй байгаа. Гэхдээ орон нутгийн Иргэдийн хурлаас гаргаж байгаа шийдвэр нь хуульд нийцэхээргүй байгаа. Тухайлбал, арчилгаа цэвэрлэгээ хийхдээ мэргэжлийн байгууллагуудад  үйлдвэрлэлийн зориулалтаар мод бэлтгэх эрх олгож, тухайн жилдээ мод бэлтгэх хувиарлалтыг батлаж байна.  Мөн аймаг орон нутгийн Иргэдийн хурлаас орон нутгаасаа мод модон материал гаргахгүй байх гэх мэт шийдвэрүүд нь хууль бус мод бэлтгэх үйлдэл болж байгаа учраас бид энэхүү шийдвэрийг хүчингүй болгох асуудлыг холбогдох газарт нь хүргүүлсэн.

-Ер нь аль аймаг хамгийн их хууль бус мод бэлтгэгдэж байна вэ?
-Сэлэнгэ аймгийн Хүдэр сум Иргэдийн хурлынхаа шийдвэрээр  арчилгаа цэвэрлэгээ хийхдээ мэргэжлийн байгууллагуудад  үйлдвэрлэлийн зориулалтаар мод бэлтгэх эрх хувиар батлаж өгсөн байсныг  илрүүлсэн. Үүнийг хуулийг дагуу шийдвэрлүүлэхээр ажиллаж байна.

-Цаашид хулгайн модны хэргийг таслан зогсоох тал дээр  ямар ажлууд хийх вэ?
-Бид иргэдийн оролцоог хяналтанд татан оролцуулах залшгүй шаардлага байгаа. Тухайн орон нутагт оршин сууж байгаа иргэдийг урамшуулах чиглэл болон эзэмшүүлэх чиглэлийн ажил хийнэ. Тухайлбал, ногоон бүсүүдийг нөхөрлөлүүдээр хамгаалуулах мөн хяналтыг тогтмолжуулах ажлуудыг хийнэ. Ингэснээр хууль бус мод бэлтгэх ажиллагааг таслан зогсоох бүрэн боломжтой юм. Мөн хуулиар олгосон эрхий албан тушаалтан биш иргэдийн ойролцоог хяналт шалгалтанд татан оролцуулж,  иргэдийн мэдээллийг үнэн зөвөөр урамшуулах шаардлагатай юм.

-Хяналт тогтмол биш сул байна гэж ойлголж болох уу?
-Хяналтыг сул байна гэж үзэж болохгүй. Хяналтыг тогтмолжуулах хэрэгтэй. Ер нь байгаль хамгаалагч, улсын байцаагч нарын ажлыг идэвхижүүлж ажиллах нөхцөлөөр хангах хэрэгтэй байгаа юм.