Монголын урлагийн ертөнцөд данстай гэр бүлийн нэг нь найруулагч Ц.Хүсэлбаатарынх. Түүний аав гавьяат жүжигчин Ё.Цогийг танихгүй хүн ховор. Мөн хань жүжигчин С.Өлзийхүүгийн бүтээсэн тайз, дэлгэцийн дүрүүдийг үзэгчид андахгүй. Энэ гэр бүлийн отгон жүжигчин нь Х.Баярмаа. Тэр удахгүй нээлтээ хийх аавынхаа найруулсан “Аюултай харилцаа” кинонд тогложээ. Тус бүтээл болоод амьдралынх нь талаар найруулагч Ц.Хүсэлбаатартай ярилцсанаа хүргэе.

-Удахгүй нээлтээ хийх “Аюултай харилцаа” киноны зохиолыг та өөрөө бичсэн үү. Ер нь энэ бүтээл хэр удаж байж үзэгчдэд хүрэхэд бэлэн болоод байна вэ?
-Кино зохиол бичих санаа төрснөөс хойш жилийн ойгоороо бүрэн хэмжээний бүтээл болон үзэгчдэд хүрэх гэж байна. Т.Амар, Нямдулам нартай хамтарч энэхүү кино зохиолыг бичсэн. Киног хийхийн тулд дүрийг маань амилуулж чадна гэж бодсон уран бүтээлчдийг цуглуулсан. Тэд ч миний урмыг хугалсангүй. 

-УДЭТ-ын жүжигчин Г.Отгонцэцэгийг яагаад гол дүрд тоглуулах болов?
-Г.Отгонцэцэг бол сэтгэлийн олон өнгө гаргаж чаддаг жүжигчин. Тиймээс ч гол дүрд тоглуулсан, манай уран бүтээлийг ч гэсэн чимж өгсөн байх.

-“Аюултай харилцаа” ямар төрлийн уран бүтээл вэ?
-Монголоор түгшүүрт кино гэх байх. Ер нь бол триллер төрлийн уран бүтээл болсон. Гэр бүлийн ариун нандин бүхнийг хамгаалах нь чухал гэсэн мэссэжийг киногоор дамжуулан үзэгчдэд хүргэхийг хүссэн. Хайр дурлалын хувьд нэгэнт сонголтоо хийсэн бол үнэнч бай. Үнэнч бус байдлаас үүдээд маш олон эмгэнэлт үйл явдал гарч, муу үр дагавар авчирдгийг энэхүү киногоор дамжуулан ойлгуулахыг зорьсон. Мөн нэгэнт ийм байдалд хүрсэн бол нэг нэгнээ уучилж, өнгөрөөх ёстой. Үнэхээр чи хэн нэгэнд хайртай л юм бол хайртай хүнээ битгий алд гэсэн санаа ч энэхүү бүтээлд бий.

-Сүүлийн үед дэлгэцийн бүтээл олноор гарч тэр хэрээрээ кино ертөнц өрсөлдөөнтэй болж байна. Энэ өрсөлдөөнд ялагдахгүй байх гол зүйл нь уран бүтээлийн чанар болов уу?
-Тэгэлгүй яахав. Бидний хэлэх гэсэн санааг үзэгчид ойлговол зорилго маань биелж байна гэсэн үг. Ер нь хэн ч өөрийнхөө хийсэн бүтээлийг муу гэж хэлэхгүй. Би ч гэсэн киногоо сайн бүтээл болсон гэж бодож байна.

-Гэр бүлийнхээ хамгийн отгон жүжигчнийг кинондоо тоглуулжээ. Охин тань дүрээ таны санасанд хүртэл бүтээж чадав уу?
-Миний охин ер нь л хүлээцтэй, тайван хүн байгаа юм. Мөн урлагийн удамтай болохоор төрөлхийн авьяастай байх гэж бодсон. Бас туслах дүр гэж гололгүй сайн амилуулаарай гэж хүссэн. Би Х.Баярмаагаа чадах байх гэж бодсон. Чадаж байна лээ. Бодвол өвөө, ээжээсээ өвлөсөн төрөлхийн авьяас байдаг юм байлгүй. /инээв/ Хэцүү гэж бодож байсан хэсгүүдэд чадлаараа сайн тоглосон гэж бодож байна.

-Таныг ч гэсэн жүжигчнээр ажиллаж байсан гэж сонссон. Ер нь багаасаа л аавыгаа дагаж тайзан дээр гарсан байх?
-Ухаан орсон цагаасаа театр, чуулгаар аав, ээжийгээ дагаж явж өссөн. Аав маань Ардын дуу бүжгийн чуулгад их бүрээчин байсан. Намайг сугавчилчихаад, их бүрээн дээрээ мордуулчихсан, бүрээ үлээхээр гичиг нь хүрээд “Ход, ход” инээдэг хүүхэд байсан гэж аавтай хамт ажилладаг ах, эгч нар ярьдаг юм. Миний өсгөсөн ээжийг Д.Дулам гэдэг. Ээж маань Ардын дуу бүжгийн чуулгын хувцасны эрхлэгч, оёдолчин байв. Ээжийн өрөөнд суухаар гоё, гоё бүжигчин эгч нар орж ирнэ. Тэгэхээр би тэднийг хараад урлаг гэж ямар гоё байдаг юм бэ гэж боддог байлаа. Гэрт ч гэсэн урлагийн хүмүүс ирнэ. Өссөн орчин маань ийм байсан болоод ч тэрүү миний амьдрал анхнаасаа л урлагтай салшгүй холбоотой байсан юм шиг санагддаг. Манай эмээ өвөө хоёр маань хүртэл дуу хуурт дуртай хүмүүс байсан. Хоёр буурай маань намайг өсгөсөн болохоор би гэдэг хүн сүсэг бишрэлтэй, өвгөжүүр ааштай хүүхэд байсан. Магадгүй гэр бүлийнхэн маань бүгд урлагт хайртай байсан болохоор надад урлагтай холбоотой хүн болохоос өөр сонголт байгаагүй. Гэхдээ би багш болох гэж үзсэн юм. Багшийн техникумын орос хэлний багшийн ангийг төгссөн хүн шүү дээ.

-Уучлаарай, таныг төрүүлсэн ээж тань өөр хүн байсан юм уу?
-Миний төрсөн ээж Говь-Алтай аймгийн Дарви сумын харьяат Б.Дашхүү гэдэг эмэгтэй байсан. Ээж минь бурхан болоод жил болох гэж байна даа. Аав ээж хоёр маань бага залуу насандаа амьдралын эрхээр хоёр тийшээ болсон. Харин намайг долоо настай байхад аав маань өсгөсөн ээжийг маань надтай танилцуулсан юм. Түүнээс хойш таван жилийн дараагаас “Ээж ээ” гэж дууддаг болсон. Ээж маань 2005 онд бурхан болсон. Үйлэнд уран, дуу цөөтэй, аавыг минь хайрладаг хүн байж билээ.

-Та хэдийд найруулагч болсон юм бэ?
-1995 онд найруулагч болсон. Түүнээс өмнө 1985 онд Багшийн сургууль төгссөнийхөө дараа цэргийн алба хаасан. Цэргийн алба хаахаас өмнө 1983 онд рок Р.Мөнхсайхан, Б.Жаргалсайхан, У.Уранчимэг нартай Москвагийн кино урлагийн дээд сургуульд шалгалт өгөөд тэнцсэн ч багшийн мэргэжил хэрэгтэй гээд намайг явуулаагүй. Тэр үед надад Доржсамбуу багш “Сургуулиа төгссөний чинь дараа жүжигчнээр ажилд авъя” гэж амласан. Тэгээд Багшийн техникум төгссөний дараа Соёлын яамнаас УДЭТ-т жүжигчнээр ажиллах томилолт ирсэн. Тэгж л би жил гаруйн хугацаанд жүжигчнээр дагалдан хийгээд цэрэгт явсан юм. 1988 онд халагдаж ирээд театрт үргэлжлүүлэн ажилласан. Тухайн үед Монгол телевизийн уран сайхны удирдагч, программын найруулагч хийж байсан Энхжаргал багштай танилцаж, багш шавь барилдсан. Багш маань л намайг найруулагч болж болох талаар анх хэлсэн хүн дээ. Ингэж найруулагч болсноос хойш 25 жил өнгөрч дээ. Би Энхжаргал багшдаа дандаа баярладаг. Шавь нарынхаа төлөө гэсэн сэтгэлтэй сайн хүн байсан. Одоо шавь нар нь бүгд л сайн сайхан явж байна.

-Цэрэгт явахаас өмнө уран бүтээлд тоглосон уу. Тухайн үед өөрийгөө таниулаагүй хүнд жүжигчнээр ажиллах хуваарь ирэхгүй болов уу?
-Ямар юмных нь уран бүтээлд тоглох байхав дээ. Юу, юугаа ч мэдэхгүй л байсан шүү. Намайг Театр урлагийн сургуульд ороход шалгалтад бэлтгэсэн хүн маань Хүүхэлдэйн театрын жүжигчин, ард түмний гавьяат Сэсээр гэж хүн байлаа. Багш маань аавын дотны найз байв. Тиймээс л надад жүжигчний эрдэм заасан хэрэг.

-Аав тань хэр хатуу хүн бэ. Таны хийсэн бүтээлийн талаар шүүмж хэлэх үү?
-Манай аав чинь хачин зөөлөн хүн шүү дээ. Ердөөсөө хүнд хатуу үг хэлдэггүй. Залуудаа догшин,ширүүн байсныг нь би мэддэг юм. Залуудаа Улаанбаатарыг бужигнуулдаг атамануудын нэг байсан. Өөрөө ч залуудаа бокс тоглож явсан болохоор Ази тивийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцох багийнхантайгаа хамт явж байв. Гэхдээ л би ухаан орсон цагаасаа аавыг хүнтэй ширүүн харилцаж байгааг ер олж хараагүй. Харин ч хүнтэй маргахгүй, наргианч, зөөлөн хүн байгаа юм шүү дээ, миний аав. Хүмүүс аавд маань их хайртай байдаг. Аавын маань хэлсэн нэг үг ерөөсөө санаанаас гардаггүй. Аав нэг удаа намайг хүүхэд дээрэлхэж байгааг харчихаж л дээ. Тэгээд тэр үед “Миний хүү, их муу хүн л өөрөөсөө дорой, ядуу хүнийг дээрэлхдэг юм” гэсэн. Тэр үг нь надад их нөлөөлсөн.

-Гавьяат жүжигчин Ё.Цогийн хүү гэдэг таны тодотгол болчихлоо. Тийм учраас энэ бахархал болсон тодотголыг зөв газар дуудуулахын төлөө хичээдэг байх?
-Би аавынхаа нэрийг хугалахгүй юмсан гэж боддог юм. Аавдаа тусалж, гийгүүлж чадахгүй ч буруу газар аавынхаа нэрийг дуудуулчихгүй байх юмсан гэж боддог. Аавын нэр алт шүү дээ. Би энэ хүнээр нэрлүүлж яваадаа бахархдаг.

-Та эхнэртэйгээ хэрхэн танилцаж байв?
-Бид хоёр чинь танилцаад долоо хоноод л хамтран амьдарсан хүмүүс. Одоо “Ямар хурдан гэрлэчихсэн юм бэ” гэж бодохоор бид хоёр чинь хар багаасаа нэгнээ таньдаг байсан юм билээ. Бүр нэг газар өссөн. Өвөө эмээ, аав ээжүүд маань нэг нэгнээ сайн таньдаг байсан. Тэгэхээр цаанаасаа л учрах ёстой байсан юм шиг санагддаг. Тиймээс л танилцаад удаагүй хамтран амьдарсан байх. Гэхдээ би түүнээс өмнө амьдрал зохиож байсан. Миний том хүүг Учрал гэдэг. Одоо “Star” телевизэд хөтлөгч хийж байна. Хүүгийн маань ээж сувилагч мэргэжилтэй байсан. Бид таарч тохироогүй болохоор салсан. Түүний дараа би хүнтэй гэрлэнэ гэж боддоггүй явлаа. Тэгж яваад С.Өлзийхүүтэй танилцсан даа.

-Та хоёр хэдэн хүүхэдтэй билээ?
-Бид хүү, охинтой. Охин маань жүжигчний мэргэжил сонголоо. Харин хүү маань өөр зүйл сонирхдог юм шиг байна лээ.

-Та өнгөрсөн жил ачтай болсон. Ач тань одоо том болж байна уу?
-Би ач дээрээ очиж чадаагүй л байна. Тэгж байгаад очно гэсээр яваад жил өнгөрчээ. Ач маань ой хүрчихлээ. Ойн баяр дээр нь очъё гэсэн чинь энэ киноны ажлаас болоод бас л амжсангүй. Хүн гэдэг амьтан өөрийгөө өршөөх дуртай юм даа. Өөрийгөө өршөөсөөр байтал ач хүү маань намайг өршөөхөөргүй болж байх шиг байна. Ер нь өвөө болохоор сонин мэдрэмж төрдөг юм байна лээ. Анх Учралыг төрөхөд “Аавын дүү” гэж дуудаж баларсан. /инээв/ Түүн шиг өвөө болсон гэхээр бас л өөр зүйл мэдрэгдсэн.

-Учралтай хэр ойр байдаг вэ?
-Нэг их ойр байж чаддаггүй юм аа. Тэгэхдээ миний хүү их сайн хүү. Ээжийгээ зовоолгүй, сайн явж байна. Миний хүү чинь сая телевизийнхээ шилдэг ажилтан болсон. Би хүүгээ сайн явахыг нь хараад бахархаж л суудаг юм.