Улсын Их Хурлын Төсвийн байнгын хорооны өнөөдрийн /2015.01.23/ хуралдаан 10 цаг 10 минутад 52.6 хувийн ирцтэй эхэлж Монгол Улсын 2015 оны төсвийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг дагалдан өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүдийн анхны хэлэлцүүлгийг хийлээ.
Хуралдааны эхэнд Улсын Их Хурал дахь АН-ын болон МАН-ын бүлгийн дарга нар хуулийн төслүүдтэй холбогдуулан бүлгийн зүгээс гаргасан саналуудаа татан авч буй тухай мэдэгдэв.
Бүлгийн дарга нарын мэдэгдлийн дараа хуулийн төслүүдийг байнгын хороо болон чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцүүлэх бэлтгэл хангах үүрэг бүхий Төсвийн байнгын хорооноос байгуулагдсан ажлын хэсгийн бэлтгэсэн зарчмын зөрүүтэй саналуудаар санал хураалт явуулсан.
Ажлын хэсгийн ахлагч Улсын Их Хурлын гишүүн Д.Ганхуяг санал хураалт дуусахад, нэмж өөрчлөх хуулийн төслүүдээ дараагийн хэлэлцүүлгээр чамбайруулаад хэлэлцье, харин дээрх хуулиудаас зарчмын зөрүүтэй санал гараагүй хуулийн төслүүдийг анхны хэлэлцүүлгээр нь батлах санал гаргаж байгаа тухайгаа хурал даргалагчид хэлсэн. Дэгийн дагуу түүний саналаар санал хурааж хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх дэмжсэнээр нэгдсэн хуралдаанд хэлэлцүүлэхээр тогтлоо.
Үүний дараа Онцгой албан татварын тухай болон Ашигт малтмалын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслүүдийн анхны хэлэлцүүлгийг хийв. Татварын ерөнхий хууль, Төлбөр тооцоог үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр гүйцэтгэх тухай хуулиар Монгол Улсад татварыг төгрөгөөр ногдуулж, төлөхөөр заасан байдаг ч Онцгой албан татварын тухай хуулиар бүх төрлийн согтууруулах ундаа, тамхи, автобензин, дизелийн түлш, суудлын автомашин болон төлбөрт таавар, бооцоот тоглоомын үйл ажиллагаанд ашиглагдаж байгаа техник хэрэгсэл, тоног төхөөрөмжид онцгой албан татварын хэмжээг ам.доллараар, Ашигт малтмалын тухай хуулиар тусгай зөвшөөрлийн төлбөрийн хэмжээг ам.доллараар тогтоосон нь өнөөг хүртэл мөрдөгдөж байгаа юм. Энэ нь ам.долларын ханш өсөх үед аж ахуйн нэгжүүдийн татварын ачаалал нэмэгддэг бол ханш буурах үед төсвийн орлогын эх үүсвэрт сөрөг нөлөө үзүүлж нөхцөлийг бий болгоод байгаа аж.
Түүнчлэн хуулийн төсөл батлагдан гарснаар валютын зохиомол эрэлтийг бий болгохоос сэргийлж, төгрөгийн ханшийг тогтвортой байлгахад эерэг нөлөө үзүүлнэ хэмээн тооцжээ.
Хэлэлцэж буй хуулийн төсөлтэй холбогдуулан гишүүд ажлын хэсгийн гишүүдээс асуулт асууж тодруулга хийсэн юм. Ц.Даваасүрэн гишүүн, онцгой албан татварын ам.доллароор илэрхийлсэн зардлыг хэрхэн тооцож буй тухай тодруулж, татвар тооцохдоо тухайн жилийн төсөвт тооцсон дундаж ханшаар жил бүр шинэчлэн тогтоож байх талаар санал гаргасан ч гишүүд дэмжээгүй юм. Гишүүд асуулт асууж, саналаа хэлсэний дараа Б.Болор гишүүний гаргасан зарим зарчмын зөрүүтэй саналаар санал хураалт явуулж, хэлэлцүүлгийн талаарх санал дүгнэлтийг чуулганы нэгдсэн хуралдаанд танилцуулахаар шийдвэрлэлээ.
Хуралдааны төгсгөлд төсвийн тодотгол батлагдсантай холбогдуулан бодлогын түвшинд авах арга хэмжээний талаар Засгийн газарт чиглэл өгөх тухай Улсын Их Хурлын тогтоолын төслийг хэлэлцэх болоход гишүүд, зарим бодлогын шинжтэй чиглэлүүдийг боловсруулах шаардлагатай байна гээд хэлэлцэхийг дахин хойшлуулсан юм хэмээн Улсын Их Хурлын Тамгын газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах хэлтэс мэдээлэв.
Хуралдааны эхэнд Улсын Их Хурал дахь АН-ын болон МАН-ын бүлгийн дарга нар хуулийн төслүүдтэй холбогдуулан бүлгийн зүгээс гаргасан саналуудаа татан авч буй тухай мэдэгдэв.
Бүлгийн дарга нарын мэдэгдлийн дараа хуулийн төслүүдийг байнгын хороо болон чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцүүлэх бэлтгэл хангах үүрэг бүхий Төсвийн байнгын хорооноос байгуулагдсан ажлын хэсгийн бэлтгэсэн зарчмын зөрүүтэй саналуудаар санал хураалт явуулсан.
Үүний дараа Онцгой албан татварын тухай болон Ашигт малтмалын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслүүдийн анхны хэлэлцүүлгийг хийв. Татварын ерөнхий хууль, Төлбөр тооцоог үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр гүйцэтгэх тухай хуулиар Монгол Улсад татварыг төгрөгөөр ногдуулж, төлөхөөр заасан байдаг ч Онцгой албан татварын тухай хуулиар бүх төрлийн согтууруулах ундаа, тамхи, автобензин, дизелийн түлш, суудлын автомашин болон төлбөрт таавар, бооцоот тоглоомын үйл ажиллагаанд ашиглагдаж байгаа техник хэрэгсэл, тоног төхөөрөмжид онцгой албан татварын хэмжээг ам.доллараар, Ашигт малтмалын тухай хуулиар тусгай зөвшөөрлийн төлбөрийн хэмжээг ам.доллараар тогтоосон нь өнөөг хүртэл мөрдөгдөж байгаа юм. Энэ нь ам.долларын ханш өсөх үед аж ахуйн нэгжүүдийн татварын ачаалал нэмэгддэг бол ханш буурах үед төсвийн орлогын эх үүсвэрт сөрөг нөлөө үзүүлж нөхцөлийг бий болгоод байгаа аж.
Түүнчлэн хуулийн төсөл батлагдан гарснаар валютын зохиомол эрэлтийг бий болгохоос сэргийлж, төгрөгийн ханшийг тогтвортой байлгахад эерэг нөлөө үзүүлнэ хэмээн тооцжээ.
Хуралдааны төгсгөлд төсвийн тодотгол батлагдсантай холбогдуулан бодлогын түвшинд авах арга хэмжээний талаар Засгийн газарт чиглэл өгөх тухай Улсын Их Хурлын тогтоолын төслийг хэлэлцэх болоход гишүүд, зарим бодлогын шинжтэй чиглэлүүдийг боловсруулах шаардлагатай байна гээд хэлэлцэхийг дахин хойшлуулсан юм хэмээн Улсын Их Хурлын Тамгын газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах хэлтэс мэдээлэв.
