-Хулгайчийг зарлаагүй хэрнээ хохирогчийг хорьж болох уу-

Монголд 24 жил хууль ёсны дагуу амьдарсан Турк улсын иргэн Вейсел Акчайг гэрийнх нь гаднаас хулгайлсан ноцтой хэрэг гараад яг нэг сарын хугацаа өнгөрч байна. Хүний эрхийг дээдэлдэг, хууль ёсыг сахидаг, ардчилсан оронд бол ийм хэрэг олон нийтийн хийгээд төрийн хараанаас мултрах учиргүй юм. Гэвч МАН засгийн эрх барьж буй энэ үед хараанаас нь мултраад зогсохгүй, Монголд хүний эрх хүчний байгууллагуудын өмнө мөхөсдөж байгаа ноцтой баримт бидэнд олдлоо.

Энэхүү баримтыг дэлгэхийн өмнө “Улаанбаатар Эмпати” сургуулийн захирал Вейсел Акчайг хэн хулгайлах гэж завдав, хэний захиалгаар энэ хэрэг хийгдэв гэдгийг олон нийт одоог хүртэл мэдэж чадаагүй байгааг тодотгох нь зөв биз ээ. Гагцхүү Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Ц.Нямдорж л “Вейсел Акчайг хулгайлсан явдалд тагнуулын байгууллага оролцсон гэх хардлага бий” гэж мэдэгдсэн. Өөрөөр Монгол Улс энэ хэргийн эзэн, захиалагч нь хэн болохыг зарлаагүй байна!!!.

Хэрэв Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдын хардлага үнэн бол тагнуулын байгууллага нь Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн шууд удирдлагад ажилладаг гэдгийг сануулъя. Бас цааш нь лавшруулбал БСШУС-ын сайдын мэдэгдэл Засгийн газар энэ хэрэгт ямар нэгэн сэжмээр холбогдож байж болзошгүй гэх хардлагыг төрүүлж байна. Учир нь, ХБНГУ-ын хөрөнгө оруулалттай “Улаанбаатар Эмпати” сургуулийг Туркийн эрх баригчидтай тохиролцон Монголд шилжүүлж авах асуудлыг судалж байгаа гэдгийг тэр мэдэгдсэн. Эзнийг нь хууль бусаар хулгайлах оролдлого бүтэлгүйтээд нэг ч сар болоогүй байхад сургуулийг нь төр дээрэмдэж авах ажиллагаа эхэлсэн гэдгийг Засгийн газрын гишүүн илчиллээ.

УИХ-д 65 суудалтай, Засгийн эрхийг дангаараа барьж буй МАН хүний эрхийг ноцтой зөрчиж байгаа дараагийн баримт бол “Улаанбаатар Эмпати” сургуулийн захирал Вейсел Акчайг “хорьжээ”. Эх сурвалжуудын мэдээлснээр Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн дагуу Турк улсын иргэн Вейсел Акчайд Монголын хүчний байгууллагынхан таслан сэргийлэх арга хэмжээ авсан байна. Тодруулбал,  Монгол Улсаас гарах эрхийг нь түр түдгэлзүүлж, нэг ёсондоо хилийн хориг тавьжээ.

Тэгвэл Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд зааснаар бол сэжигтэн, яллагдагчид л таслан сэргийлэх арга хэмжээ авдаг бөгөөд нэг хэлбэр нь хилийн хориг байдаг. Уг хуулийн 14.5 дугаар зүйлийн 14.5.1-д зааснаар “Яллагдагч эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд саад учруулахгүй байх, түүнийг дахин гэмт хэрэг үйлдэхээс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор тогтоосон газар, нутаг дэвсгэрээс гарч явах, Монгол Улсын хилээр гарахыг хязгаарлах, тодорхой газар очих, тодорхой хүнтэй уулзахыг хориглох, тогтоосон замаар зорчихыг яллагдагчид даалгаж, хязгаарлалт тогтоох таслан сэргийлэх арга хэмжээг авах эсэхийг прокурорын саналыг үндэслэн шүүх шийдвэрлэнэ” гэж заасан байдаг. Гэтэл хулгайлагдсан хүн нь Вейсел Акчай. Тэр бол хохирогч. Ийм атал Монголын хүчний байгууллагууд хохирогчийг “хорьсон” байна.

Монгол Улсын нутаг дэвсгэр дээр хүн хулгайлах ноцтой хэрэг үйлдэгдчихээд байхад хэрэгтнийг нь бариагүй хэрнээ хохирогчид нь хилийн хориг тавих нь хүний эрхийг дээдэлсэн хэлбэр мөн үү. Эрх баригч МАН энэ асуултад тодорхой хариулт өгөх ёстой байх!!! Учир нь манай зарим улстөрчид, эрх мэдэлтнүүд хэн нэгнээс мөнгө авчихсан, тэр дагуугаа ийм ажиллагаа хийгээд байгаа юм биш биз гэсэн хардлага ч гарч ирэхийг үгүйсгэхээргүй нөхцөл байдал үүсч мэдэх нь. Мөнгө өгөх сонирхолтой хүн байгаа бол мөнгө авах сонирхолтой хүн ч байж л таарна шүү дээ. Нийтлэлч Баабар нэгэнтээ “Түрэгийн түрүүний элчин сайд намайг элчин дээрээ урьж түрэг сургуулийг хаах, захирлыг нь баривчлан шилжүүлэхэд тусалбал хувь хүний минь хувьд багагүй мөнгөөр урамшуулан шагнана гэж гуйж байлаа. Намайг юм бичиж олон түмний толгойг эргүүлж өгөөч гээд буй хэрэг л дээ” гэж олон нийтийн сүлжээгээр мэдэгдэж байсан ч удаатай юм. Бодох л зүйл!!!

А.Болдбаатар