“Ардчилсан Оюутны Холбоо”-ноос Үндсэн долоон асуулга бүхий албан шаардлагыг төрийн болон төрийн бус өмчийн бүх их, дээд сургуулиудын удирдлагуудад энэ  сарын 14-ний өдөр хүргүүлсэн билээ. Үүний дагуу Ардчилсан Оюутны Холбооны тэргүүн Н.Лхагвадоржоос зарим зүйлийг тодрууллаа. 

-Бүх их дээд сургуулиудад албан тоот илгээсэн гэсэн. Хэдэн сургуулиас хариу ирээд байна?

-Монгол Улсын хэмжээнд 96 их дээд сургууль үйл ажиллагаа явуулж байгаа гэсэн болов чиг энэ хичээлийн жилд дөрвөөс таван сургууль хоорондоо нэгдсэн гэсэн хариултыг өгсөн байна. .Бид бүх сургуульд албан тоотыг хүргүүлсэн боловч яг одоогийн байдлаар 35 сургуулиас албан ёсны албан тоотын хариу ирсэн байна. Энэ 35 сургуулиудад Монголын мянга мянган оюутан залуусын өмнөөс баярлаж байгаагаа хэлмээр байна.

-Танай холбооны тавьж буй шаардлагад сургалтын төлбөрийн талаар багтсан уу? Энэ талаар?

-Бидний долоон асуулгын хамгийн чухал сургалтын төлбөрийн нэмэгдлийн зорилго юу вэ гэсэн асуулт байсан. Тэгэхээр төрийн өмчийн бүх их дээд сургуулиуд болон хувийн их дээд сургуулиуд төлбөрөө нэмсэн байна. Зарим Их дээд сургуулиуд төлбөрөө нэмээгүй гэх мэдээллийг бидэнд өгсөн боловч бодит байдал дээрээ нэмсэн байгаа. Харин Их дээд сургуулиуд төлбөрөө нэмсэн байдлаа тайлбарлахдаа “оюутны хөгжлийг нэмэгдүүлэх, багш ажилчдын ур чадварыг сайжруулах,  сурч боловсрох орчинг сайжруулах, тэдэнд чиглэсэн төсөл хөтөлбөрүүдийг нэмэгдүүлэх, багш нарын цалинг нэмэгдүүлэх” гэх зэрэг ажлуудад зарцуулна гэсэн тайлбарыг өгсөн байгаа. Гэвч сургалтын төлбөр зөвхөн энэ жил нэмэгдэж байгаа асуудал биш ээ. Сургалтын төлбөр жилээс жилд нэмэгдсээр байгаа. Харин жилээс жилд нэмэгдсээр байгаа сургалтын төлбөр бидэнд үр өгөөжөө өгсөн үү гэвэл үгүй. Хоёрт сургалтын төлбөрөө нэмсэн бол багш нарын цалин нэмэгдэх үү гэдэг асуулт гарч ирж байгаа. Энэ асуултад зарим Их дээд сургуулиуд багш нарын ажлын үзүүлэлт, ачаалал, ажилласан жил , багш нарын ур чадварыг харгалзан үзэж шатлалтайгаар  нэмнэ гэсэн хариуг өгсөн байгаа.

-Багш нарын цалинг ямар сургуулиуд нэмнэ гэсэн бэ?

-Жишээлбэл Шинжлэх ухаан, технологийн их сургууль 10 хувиар, Этүгэн их сургууль 10-15 хувиар, Урлах эрдэм дээд сургууль 12-25 хувиар тус тус нэмнэ гэсэн байна. Мөн багш нарын цалинг нэмэхгүй ээ гэсэн сургуулиуд ч байна. Үүнд Монгол улсын их сургууль багтаж байна. Тус сургуулиас бидэнд “сургалтын төлбөрийн нэмэгдэл багш нарын цалинг нэмэхэд төсөвлөгдөөгүй” гэсэн хариуг өгсөн.

-Та нарын тэмцэл цаашдаа хэрхэн өрнөх вэ?

 Манай холбооноос наймдугаар сарын 15-наас хойш бүх их дээд сургуулиудтай холбоотой байгаа. Шулуухан хэлэхэд Их дээд сургууль гэдэг бол боловсролын салбарт үйл ажиллагаагаа явуулж, бүхэл бүтэн тусгаар тогтносон улсын ард иргэдэд боловсрол олгож байгаа томоохон ач холбогдолтой салбар юм. Их дээд сургуулийн зарим нэг удирдлагуудад уриалж хэлмээр байна. Ялангуяа албан тоот авахыг эрс эсэргүүцсэн “Наад тоотод чинь бид хариу өгөх шаардлагагүй гэж үзсэн” таван сургууль байгаа. Энэ таван сургууль дээр ардчилсан оюутны холбооны гишүүд дэмжигчид бид бүхэн хамтдаа очиж сургуулийн захирлаас албан ёсны асуултыг асууна. Тэр асуулт нь “Танай сургууль боловсролын салбарт юу нууж байгаа вэ” гэсэн асуулт байх болно. Ямартай ч бидэнд ирсэн 35 хариулт үнэнд нийцэхгүй байгаа. Тиймээс үндсэн хоёр субъект буюу Боловсролын яам тэр дотроо БСШУС-ын сайд Ц.Цогзолмаад албан тоотыг өнөөдөр хүргүүлж байгаа. Ялангуяа сургалтын төлбөрийн нэмэгдлийг үе үеийн сайдууд жил болгон төлбөр нэмэхгүй гэсэн үүргийг их дээд сургуулиудад өгсөн байдаг.

Тэгэхээр энэхүү албан тоотын агуулга болбол дотроо хоёр үндсэн агуулгатай. Нэгд “Сайд аа таны үгийг сонсдоггүй сургуулийн удирдлагууд хэрвээ байгаа бол тухай сургуулийн удирдлагууддаа төрийн бодлогыг хэрэгжүүлээч ээ. Сайдаа сонсдоггүй сургуулийн захирлууд байх уу. Аль эсхүл та өөрөө огцроод, өөр чаддагт нь ажлаа өгөөч ээ“ гэсэн. Хоёр  “Боловсролын сайд сургалтын төлбөрийг 10 хувиас дээш өсгөж болохгүй шүү гэсэн чиглэлийг өгсөн гэх мэдээлэл байна. Гэтэл таны 10 хувь өсгөөрэй гэсэн сургуулиуд 10-аас дээш хувьд өсгөсөн байна” гэсэн агуулга бүхий хоёр шаардлага хүргүүллээ. Улмаар Монголын бүх Их дээд сургуулиудын оюутны холбоод нэгдэж “Оюутны сургалтын төлбөрийн эсрэг түр хөдөлгөөн”-ийг байгуулахаар болоод байгаа. Ардчилсан Оюутны Холбоо, Их дээд сургуулийн оюутны байгууллагуудтай нэгдэж хөдөлнө гэдгээ албан ёсоор мэдэгдэж байна. Ирэх гурав дахь өдөр Их дээд сургуулийн холбоодын нэгдсэн хэвлэлийн бага хурал хийх болно.

Л.Сайнбаяр