Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газраас ажлын хэсэг гарч, 21 аймагт үйл ажиллагаа явуулж буй уул уурхайн компаниудаас 281 компанийг шалгасан байна. Ашигт малтмал, газрын тосны газраас 1751 тусгай зөвшөөрлийг олгосноос 123 тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч тогтмол үйл ажиллагаа явуулдаг. Харин 159 нь үйл ажиллагаагаа явуулахаар бэлтгэж байгаа бол 561 аж ахйн нэгж ажлаа эхлүүлэхээр бэлтгэл ажлаа хийж байна. Олборлолтын үйл ажиллагаа явуулаагүй тусгай зөвшөөрөл 908 бий. Одоогоор урьдчилсан дүн гарсан учир үүнтэй холбогдуулан МХЕГ-ын Байгаль орчин, геологи, уул уурхайн хяналтын газрын дарга Н.Батбаяраас тодрууллаа.
-Ерөнхий газраас шалгалт хийлээ. Ямар зөрчил голчлон илэрсэн бэ?
-Тусгай хяналт шалгалтаар 592 зөрчил илрүүлснээс 90 орчмыг нь газар дээр нь арилгуулсан. Мөн 28 компанийн үйл ажиллагааг түр зогсоосон. Уул уурхайн компаниудын хувьд бичиг баримтын зөрчил, ус ашиглах дүгнэлт гаргуулаагүй, гэрээ байгуулаагүй, орчин бохирдуулсан, ил уурхайн аюулгүй ажиллагааны дүрмийг зөрчсөн гэх мэт нийтлэг зөрчил илэрсэн. Зөрчил гаргасан 25 аж ахуйн нэгж байгууллагад 224.5 сая төгрөг, найман нөхөрлөлд 3.9 сая төгрөгийн торгууль ногдуулсан. Мөн 291.2 грамм алтыг төрийн хяналт шалгалтын тухай хуульд үндэслэн хураан авч улсын өмч болгосон. Зургаан зөрчилд Зөрчлийн тухай хуульд заасны дагуу хэрэг үүсгэн прокурорын байгууллагад хүргүүлсэн.
-Химийн бодис ашиглах тохиолдол олширсон гэх яриа байна. Энэ тохиолдолд тусгай зөвшөөрөл цуцлах үндэслэл болох уу??
-Болно. Өөрөөр хэлбэл, химийн хорт бодис ашиглаж байгаль орчинд хор хөнөөл учруулсан, төлөвлөгөөт шалгалтад илэрсэн зөрчлийг хоёр сарын дотор арилгаагүй тохиолдолд тусгай зөвшөөрлийг цуцална. Ашигт малтмал газрын тосны газар уул уурхайн олборлолт явуулах зөвшөөрлийг олгох болон цуцлах эрх нь тэдэнд бий. Уул уурхайн тусгай зөвшөөрлийг 20 жилээр цуцалдаг. Байгаль орчны холбогдох хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийг ханган ажилладаггүй, олборлолт явуулсан талбайд нөхөн сэргээлтийн ажлыг бүрэн хийдэггүй. Түүнчлэн дахин үйл ажиллагаа явуулдаг аж ахуй нэгжид хүлээлгэх хариуцлагыг өндөрсгөж тусгай зөвшөөрөл дахин олгохгүй байх хууль эрх зүйн орчинг бүрдүүлэх тал дээр арга хэмжээ авна.
Монгол Улсын Засгийн газрын 2006 оны 137 дугаар тогтоолоор батлагдсан журмын дагуу газрын хэвлийн нөхөн сэргээлтийн эрх бүхий мэргэжлийн байгууллагуудад тавих шаардлагыг өндөрсгөж хариуцлагатай болгох хэрэгтэй. Аж ахуйн нэгж байгууллагад байгаль орчны мэргэжлийн байгууллагын эрх олгох журамд өөрчлөлт оруулахад анхаарна.
Г.Эрдэнэ
