Өнгөрсөн сараас хэрэгжиж эхэлсэн найман хувийн хүүтэй орон сууцны зээлээр далимдуулан гэр бүлийн бизнес хийгчид гарч ирж байрны үнийг хөөрөгдүүлж байна гэсэн мэдээлэл бидэнд ирлээ.

Арилжааны 14 банкаар хийгдэж буй тус зээл нь анх бага дунд орлоготой хүмүүст зориулагдаж гарсан. Гэтэл урьдчилгаа төлбөр өндөртэйгээс болж иргэд уг зээлд өргөн хүрээтэйгээр хамрагдаж чадахгүй байгаа. Учир нь өнөөдөр  бага дунд орлоготой иргэдийн маш цөөхөн хувь нь байрны урьдчилгаа болох 30-40 сая төгрөгийг бэлнээр өгч орон сууцандаа орох чадалтай байгаа юм. Тэгэхээр сарын хэрэгцээний мөнгөө арай ядан хүргэж байгаа залуу гэр бүлүүдээс "май" гээд 30-40 сая төгрөг өгөх нь цөөхөн.

Өнөөдрийн байдлаар энэхүү орон сууцны хөнгөлттэй зээлийг 1670 иргэн авсан гэсэн албан ёсны тоо баримт байна. Харин дээрх иргэдийн нилээдгүй хувь нь найман хувийн хүүтэй орон сууцны зээлийг далимдуулан хувийн бизнесээ цэцэглүүлж байна гэж  эх сурвалж бидэнд мэдээлсэн юм. Үүнийг ч сүүлийн үед нотариатын газрууд байр зарах иргэдийн оочерт их дарагдаж байгаагаас харж болох юм.

 Тодруулбал, найз нөхөд, хамаатан саднаараа хамтран шинээр ажил эхлүүлэх эсвэл эрхэлж буй бизнесээ өргөжүүлэх мөн бас бус юманд мөнгийг хэрэглэхийн тулд байруудаа бие биенийхээ нэр дээр шилжүүлэн хуурамч гэрээд хийж зээл авч байгаа аж. Өөрөөр хэлбэл найз нөхөд, ах дүү хамаатан садан нар хоорондоо наймаа хийсэн гэсэн хуурамч гэрээ хийж  найман хувийн зээлд хамрагдан мөнгийг нь хамтарч ашиглаж байна гэсэн үг юм.

Хамгийн гол нь энэ мэт ах дүүгийн наймаа гэр бүлийн бизнесээс болж зах зээл дээрх байрны үнэ улам өсч байгаа юм.  Тухайлбал өнгөрсөн жил Улсын их дэлгүүрийн ойролцоо хоёр өрөө байр 70 сая төгрөгийн үнэтэй байсан бол одоо 130 сая төгрөгийн ханштай болсон байна. Харин 40 мянгатын нэг өрөө байр 40 сая төгрөг байсан одоо 70 сая төгрөг болсон  байна. Ах дүү, хамаатан садан, найз нөхөд нэгнийхээ нэр дээр байраа шилжүүлсэн болж улсаас их хэмжээний мөнгө авч суугаа эдгээр нөхдийн ард байрны үнэ хэдэн дахн зохиомлоор өсч байна.

Цааглаад найман хувийн зээлийг дагаж эдийн засгийг унагаасан энэ далд үйлдэл нь улсын эдийн засагт сөргөөр нөлөөлж эхэлж байгааг эдийн засагчид ярьж байна. Уг нь Барилга хот байгуулалтын яам, ОССК, ШӨХТГ хамтран байрны үнэнд нэг бүрчлэн хяналт шалглат хийн хөөсрөлт байгаа үгүйг нь тогтоож үнийг нь бууруулна гэж байсан ч хэлсэн ажлаас нь нэг ч хэрэгжиж эхлээгүй байна. ШӨХТГ-ын дарга О.Магнай “Орон сууцны үнэнд шалгалт хийхэд байрны үнэ айхтар үнэтэй биш байна лээ” гэж саяхан ярьж явсан. Хоёр өрөө байр 100 сая хол гарсан төгрөгийн үнэтэй байхад ШӨХТГ-ын дарга "айхтар үнэтэй биш байна" гэж ярьж болох уу. Эсвэл байрны одоогийн үнэ О.Магнай даргад тийм их хэмжээний мөнгө биш юм уу.

Ямартай ч байрны үнийг зохиомлоор өсгөж байгаа энэ мэт бизнес хийгчид болон байрны ченжүүдэд даруй арга хэмжээ авахгүй бол улсын эдийн засаг доройтож, иргэдэд хүндрэл учрахаар байна.

Орон сууцны найман хувийн хүүтэй зээлд  Засгийн газар Чингис бондоос эхний ээлжинд 800 тэрбум төгрөг оруулж төслийг хэрэгжүүлж байгаа. 2012 оны байдлаар манай улсын нийт хүн амын 23,8 хувь, Улаанбаатар хотын хүн амын 40 хувь нь орон сууцанд, үлдсэн хэсэг нь гэр хороололд амьдарч байгаа гэсэн судалгаа байдаг аж. Орон сууцны эрэлт, нийлүүлэлтийг дэмжих, санхүүжилтийн тогтвортой тогтолцоог бий болгох, иргэдийг орон сууцжуулах зорилгоор эл журмыг баталсан гэдэг ч энэ бүгдийг замбараагүй болгож хүмүүс цаагуур чинь их байна.