“I Love Mongolia”-т нэгдсэн манай сурвалжлах баг Өмнөговь аймагт ажиллах явцдаа тус аймгийн Нэгдсэн эмнэлэгтэй танилцаж, холбогдох мэдээллүүдийг авлаа.  Даланзадгад сумын Нэгдсэн эмнэлгийн тухайд улсынхаа 3 сая дахь иргэнийг өлгийдөж авсан төдийгүй, аймгийнхаа 60 дахь иргэнээ эсэн мэнд өлгийдөн аваад байгаа аж.

Аймгийн засаг даргын тамгын газрын эрүүл мэнд, спортын мэргэжилтэн М.Цэндсүрэн:  Шинэ төрөх эмнэлэгтээ Монгол Улсын 3 сая дахь иргэн, нутгийнхаа 60 мянга дахь иргэнийг өлгийдөн авсан.

-Өмнөговь аймгийн хүн ам сүүлийн үед хурдацтай нэмэгдэж байгаа. Үүнтэй холбоотой иргэдэд эрүүл мэндийн тусламж үзүүлэх тал дээр ямар ажлууд хийж байна?
-Өмнөговь аймагт уул уурхайн салбар эрчимтэй хөгжиж байгаа. Энэ хүрээнд суурин хүн ам, хөдөлгөөнт хүн ам нэмэгдэж байна. Суурин хүн ам 60 мянгад, Оюутолгойд ажилладаг хөдөлгөөнд хүн ам 100 мянга гаруй болсон байгаа. Үүнийг дагаад эмнэлгийн тусламжийн ачаалал нэмэгдэж байгаа. Тиймээс ачааллыг багасгах, хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, үйлчилгээний чанарыг сайжруулах тал дээр арга хэмжээ авч ажиллаж байгаа.

Ханбогд, Цогтцэций суманд шинээр байгуулаад ажиллаж байсан бөгөөд Засгийн газрын тогтоолоор хоёр сум дундын эмнэлгийн бүсийн оношлогоо эмчилгээний төв болгон өргөтгөөд ажиллаж байна. Өмнөговь аймагт 77 улсын болон хувийн хэвшлийн эрүүл мэндийн байгууллага ажиллаж байгаа. Үүнд 750 гаруй эмч ажиллаж байна. Энэ эмнэлгийн тусламжийн чанар хэмжээг дээшлүүлэх шинэ технологийг нэвтрүүлэх тал дээр эрүүл мэндийн шинэчлэлийн хөтөлбөрүүд хэрэгжүүлж байна.

-Эмнэлгийн техник, тоног төхөөрөмжөөр хэр хангагдаж чадаж байна?
-Аймгийн Засаг даргын 2013-2016 оны мөрийн хөтөлбөрт Өмнөговь аймгийн иргэд маань Өмнөговьдоо эмнэлэг, эрүүл мэндийнхээ тусламжийг авдаг байя гэсэн зорилт дэвшүүлээд энэ хүрээнд технологийн шинэчлэлийг хийж байгаа. Тухайлбал, орон нутгийн төсвөөс 8.1  тэрбум төгрөг, улсын төсвөөс 13.1 тэрбум төгрөг хөрөнгө оруулалтыг тоног төхөөрөмжид оруулсан.  Ерөнхийдөө Улаанбаатар луу явах иргэдийн тоо өнгөрсөн жилээс 38 хувиар буурсан. Энэ бол иргэд маань орон нутагтаа эмнэлгийн нарийн мэргэжлийн эмчилгээнд хамрагдаж чадаж байгааг харууж байна.

-Танай орон нутгийн хувьд иргэдийн ямар өвчнөөр зонхилон өвдөж байна?
-Өмнөговь аймагт  амьсгалын замын өвчин зонхилдог. Говийн хуурайшилтай агаар, уул уурхайн тоосжилттой холбоотой. Мөн зүрхний судасны өвчлөл их.

-Эмнэлгийн байгууллагад тулгамдаж байгаа асуудал бий юу?
-Эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний чиглэлээр тоног төхөөрөмжийг нэлээн суурилуулсан. Мөн эмнэлгүүдийг цахимжуулах ажилд анхаарч байна. Мөн тоног төхөөрөмжөөс гадна эмч мэргэжилтнүүдийг мэдлэг боловсролыг сайжруулах зайлшгүй шаардлага гарч байгаа.  Бидний хувьд гадаадад эмч нарын мэргэжлийг дээшлүүлэх сургалтанд хамрагдаж байна.

Нарын мэргэжлийн боловсон хүчин зүрхний өнгөт эхо, аймгийн эрүүл мэндийн газараа тодорхой чиглэлийн эмч нар авч ажлуулах шаардлага тулгарч байгаа. Цаашлаад сувилагч нарыг нэмэгдүүлэх шаардлага байгаа.

-Эмнэлгийн барилга дээр тулгамдаж буй асуудал бий юу?
-Орон нутгийн эмнэлэгт 600 сая төгрөгний бүрэн их засварыг хийсэн. Бүсийн оношлогооны төвийн дэргэд 50 ортой төрөх эмнэлэг шинээр ашиглалтанд орсон. Тухайн эмнэлэгт Монгол Улсын 3 сая дахь иргэн төрж, мөн энэ дөрөвдүгээр сард манай Өмнөговь аймгийн 60 мянга дахь иргэн төрсөн. Ханбогд, Цогтцэций суманд төрөх эмнэлэг баригдсан байгаа. Бид бүх сумынхаа эмнэлгүүдийг түшиглэж Оюутолгойтой хамтарч эмч, багш  нарын байрыг барьсан.

Эрүүл мэндийн газрын орчны эрүүл мэндийг хариуцсан мэргэжилтэн Ц.Одгэрэл: Уурхай хөгжсөн сумдаас металл илрэх тохиолдол бий.

-Говь нутгийн хүн ам хэр зэрэг баталгаатай хүнс хэрэглэж байгаа вэ?. Усны чанарыг сайжруулах тал дээр ямар ажлууд хийж байна?
-Манай аймгийн хэмжээнд нэгдсэн шугамаар эх үүсвэрээсээ ус авдаг учир усны аюул харьцангуй гайгүй.  Аймгийн хэмжээнд гурван гүний худаг ашиглаж байгаа. Энэ гурав стандартын шаардлага хангасан эрүүл ахуйн бүсэд бий.

Даланзадгад сумын хэмжээнд усны аюулгүй байдал гайгүй. Харин уурхай хөгжсөн сумдуудад усны аюулгүй байдлын шинжилгээ хийхэд янз бүрийн металл илрэх тохиолдлууд байгаа. Энэ дээр эрүүл мэндийн газар холбогдох газруудтай хамтарч ажиллаж судалгаа хийдэг. Нийгмийн эрүүл мэндийн газрын судалгаагаар уурхайтай долоон суманд хүнцэл илрээгүй. Харин фотор, цайр дутагдсан гэх судалгаа гарсан.

-Эдгээр шинж тэмдгүүд илрэхээр ямар хор нөлөөтэй вэ?
-Фотор дутагдахаар бага насны хүүхдүүдийн шүд цайрч, үүрэх, цоорох өвчнийг ихэсгэдэг. Мөн хүмүүсийн ил гардаг хэсэг цайрын дутагдлаас болж хуурайшдаг.

Усан сангууд маань шүүлтүүр тавьж, эрдэсжүүлж байна гээд байдаг. Харин бид ямар элементээр нь эрдэсжүүлэх вэ гэдэг дээр өнөөдрийн сургалтыг хийж байна. Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагууд яг энэ тал дээр хамтарч ажилладаг.

Өмнө нь бид долоон суманд усны аюулгүй байдлын төлөвлөгөө боловсруулсан.  Долоон сум маань усны аюулүй байдлын төлөвлөгөөг боловсруулж хэрэгжүүлж байгаа.

-Уурхайн бүсүүдэд юу нөлөөлж буйгаас усны аюулгүй байдал алдагддаг вэ?
-Уурхайтай сумдад тоосжилт их байдаг. Тэгэхээр ус тоосжилтоор бохирддог. Мөн ус ховордож хүнд металл илэрдэг. Гэхдээ ноцтой хэлбэрт хүрээгүй байгаа.

Д.Ундрах /24tsag.mn/