Сонгуулийн санал хураалт болж ирэх дөрвөн жилд улс төрийн ямар нам, хүчин төрийн эрхийг барих нь хорь гаруй хоногийн дараа тодорхой болох гэж байна. Ингээд УИХ-ын сонгуулийн 1. 2. 3 дүгээр тойрог буюу Архангай аймагт нэр дэвшигчдийн хэн нь хэн бэ гэдгийг хамтдаа сонирхоцгооё. Тус тойрог нь гурван мандаттай. Мэдээж гол тулаан Ардчилсан нам, Монгол Ардын намаас нэр дэвшигчдийн хооронд болно. Ардчилсан нам тус тойрогт туршлагатай улс төрчдөө илгээж буй бол Монгол Ардын нам залуусаа явуулжээ.

Архангай аймагт эрх баригч Ардчилсан намаас

УИХ-ын дэд дарга Р.Гончигдорж

УИХ-ын гишүүн Эдийн засгийн хөгжлийн сайд асан Н.Батбаяр

УИХ-ын гишүүн Д.Ганхуяг нар нэр дэвшиж байгаа бол тэдний эсрэг

Монгол Ардын намаас

Тус намын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Ж.Мөнхбат

Уул, уурхайн дэд сайд асан Г.Тэмүүлэн

Архангай аймгийн засаг дарга асан Ё.Баатарбилэг нар өрсөлдөхөөр болжээ. 

Тус тойрогт өнгөрсөн дөрвөн сонгууль дараалан Ардчилсан нам ялалт байгуулсан түүхтэй. Харин энэ жил архангайчууд ямар сонголт хийх нь олны анхаарлыг ихээхэн татаж байна. Нэгдүгээр тойрогт өрсөлдөгч шинэ хүмүүс УИХ-ын нэгдүгээр тойрог буюу Архангай аймгийн Булган Их тамир, Өндөр-Улаан, Тариат, Хангай, Цахир, Чулуут, Жаргалант сумдад Ардчилсан намаас Уул уурхайн сайд асан УИХ-ын гишүүн Д.Ганхуяг нэр дэвшиж байгаа бол түүний өрсөлдөгчөөр МАН-аас Уул уурхайн дэд сайд асан Г.Тэмүүлэн өрсөлдөх гэж байна. УИХ-ын гишүүн Д.Ганхуягийн хувьд Баянзүрх дүүргээс хоёр дараалан УИХ-д сонгогдож байсан. Харин энэ удаагийн сонгуулиар Архангай аймаг руу явжээ. Тэрбээр энэ жил намын жагсалтаар УИХ-д сууна хэмээн ихэд итгэлтэй байсан гэдэг. Тиймдээ ч өнгөрсөн дөрвөн жил тойргоо услалгүй хаяж дүүрэгтээ дорвитой ажлыг хийгээгүй байна. Баянзүрх дүүрэгт ажил хийгээгүй учраас хуучин тойрогтоо эргэж очих нүүргүй болж. Архангай руу явж байгаа нь энэ. Харин түүний өрсөлдөгч Г.Тэмүүлэнгийн хувьд Эрдэнэт үйлдвэрийн захирлаар ажиллаж байсан Ч.Ганзоригийн хүү. Ч.Ганзориг нь Архангай аймгийн улирдлагаар ажиллаж байсан тус нутгийн хүн юм. Тэгэхээр Г.Тэмүүлэн аавынхаа ажиллаж амьдарч байсан нутагт өрсөлдөх гэж байна. Г.Тэмүүлэнг МАН-ын залуу, чадалтай боловсон хүчнүүдийн нэг гэгддэг билээ. УИХ-ын гишүүн Д.Ганхуяг, Г.Тэмүүлэн нарын хэн, хэн нь Архангай аймгийн угшилтай ч гэсэн архангайчууд тэднийг УИХ-ын гишүүн Н Батбаяр, Р.Гончигдорж, МАН-ын Ерөнхий нарийн бичгийи дарга Ж.Мөнхбат нар шиг сайн мэдэхгүй. Тэгэхээр хоёулаа Архангайд “шинэ” хүмүүс гэсэн үг юм.

УИХ-ын хоёрдугаар тойрог буюу аймгийн товийг 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 дугаар баг, Төвшрүүлэх, Цэнхэр сумдад Ардчилсан намаас УИХ-ын гишүүн, Эдийн засгийн хөгжлийн сайд Н.Батбаяр Монгол Ардын намаас тус аймгийн засаг дарга асан Ё.Баатарбилэг нар өрсөлдөх гэж байна. УИХ-ын гишүүн Н.Батбаярын хувьд Архангай аймагт дараалан ялалт байгуулсан түүхтэй. Харин энэ удаа ялалтаа бататгаж чадах уу гэдэг нь олны анхаарлыг ихээхэн татаж байна. Түүнийг Монголын эдийн засгийг элгээр нь мөлхүүлсэн гол буруутнуудын нэг гэгддэг. Чингис бондыг гаднаас зээлж түүнийгээ үрэн таран хийсэн нь түүний нэр хүндийг өнгөрсөн дөрвөн жилд хангалттай унагасан Чингнс бондын мөнгөөр Архангайд "Гудамж төслийг явуулсан гэдгээрээ нүүр тахалж мэдэх юм. Сүүлийн үед бөөгийн шашны үүднээс бүх зүйлийг тайлбарлаж иргэдийн инээдийг барж яваа. Хамгийн сүүлд гэхэд л "Ерөнхий сайд асан Н.Алтанхуяг нэрээ сольж болсон юм чинь өр гэдэг нэрийг өглөг болгон өөрчилж УИХ-ын бүх бичиг баримтад энэ нэрээр нь ярьж, бичиж хэвшүүлье” гэх уриалга гаргаж гишүүдийн уурыг хүргэж амжсан. Түүний өрсөлдөгч Ё.Баатарбилэг мөн Архангайн унаган хүүхэд. Тус аймгийн Засаг даргаар ажиллаж байсан 2012 оны сонгуулиар Архангайд өрсөлдөж одоогийн Сангийн сайд Б.Болорт ялагдаж байжээ. МАХН-ын дарга Н.Энхбаярыг Ерөнхийлөгч байх үед Улс төрийн бодлогын зөвлөхөөр нь ажиллаж байсан түүннйг Архангай аймгийн Засаг даргаар ажиллаж байхдаа дорвитой хийсэн ажилгүй гэж нутгийнхан нь шүүмжилдэг. Түүний хувъд Н.Батбаярыг ялж гарна гэдэг хэцүүхэн даваа. Учир нь Н.Батбаяр Архангайдаа л дархлагдсан хүн.

УИХ-д дархлагдсан хүмүүсийн нэг болох УИХ-ын гишүүн Р.Гончигдорж энэ удаа нутагтаа өрсөлдөхөөр очиж байна. Монголын төрд түүний хашиж үзээгүй албан тушаал гэж бараг үгүй. Ер нь бол УИХ дахь хөгшчүүдийн нэг. Тиймээс ч улс төрийг орхиж тэтгэвэртээ гарах цаг нь болсон гэж иргэд шүүмжилдэг. Харин тэрбээр гандан буурахгүй залуустай өрсөлдөж дахин дөрвөн жил төр түшилцэхээр ажиллаж байна. Түүний өрсөлдөгч Монгол Ардын намын Epөнхий нарийн бичгийн дарга Ж.Мөнхбат. Ж.Мөнхбатын хувьд өнгөрсөн сонгуулиар Архангайд өрсөлдөж ялагдсан юм. Намынхаа их хурлын үеэр заалнаас нэрээ дэвшүүлэн олонхын саналыг авч Ерөнхий нарийн бичгийн дарга болж чадсан түүнийг дайчин залуу гэж тодотгож болно. Түүний хувьд Архангай аймагт төрж өссөн. Тус аймгийн нэгдүгээр 10 жилийн дунд сургуулийг төгссөн тэндээ танил ч сайтай, нэр хүнд нь өндөр. Архангайчууд түүнд Н.Батбаяраас дутахгүй “хайртай”.

Тэгэхээр энэ удаа түүнд итгэл хүлээлгэх өндөр магадлал ажиглагдаж байгаа юм. УИХ-ын дэд дарга Р.Гончигдорж, МАН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Ж.Мөнхбат нар УИХ-ын гуравдугаар тойрог буюу Архангай аймгийн Өгийнуур, Өлзийт, Хашаат, Хотонт, Цэцэрлэг, Эрдэнэмандал, Хайрхан, Батцэнгэл сумдад өрсөлдөх гэж байна.

Ийнхүү Архангай аймагт туршлагатай, дархлагдсан улс төрчдийн эсрэг залуучуул хүч үзэх гэж байна. Өнгөрсөн гурван сонгууль дараалан цэнхэртсэн Архангайгаас энэ удаа улаан, цэнхэр холилдсон төлөөлөл УИХ-д сууж магадгүй гэх таамаглалыг ажиглагчид хэлж байна.

Т.Хулан