УИХ-ын дарга, Ардчилсан намын дарга З.Энхболд, өнөөдөр /2016.06.17/ Өвөрхангай аймагт ажиллаж, иргэд сонгогчидтой уулзалт хийлээ. Уулзалтын эхэнд УИХ-ын дарга, Ардчилсан намын дарга З.Энхболд Өвөрхангай аймагт УИХ-ын сонгуулийн 20 дугаар тойрогт нэр дэвшиж буй Д.Жаргалд амжилт хүсч, үг хэллээ.
Өвөрхангай аймагт УИХ-ын сонгуулийн 20 дугаар тойрогт нэр дэвшигч Д.Жаргал нь аж үйлдвэрийн салбарт 34 жил тасралтгүй ажилласан бөгөөд энэ хугацаандаа тус салбарын хөгжилд үнэтэй хувь нэмрээ оруулж ирсэн. Тэрээр Москвад хүнсний технологийн сургууль төгсөж ирснээс хойш Өвөрхангай аймагтаа ажиллаж байгаа. Энэ жил эмэгтэйчүүдээ дэмжиж байгаа учраас ирэх дөрвөн 4 жилд УИХ-д Арвайхээрчүүдийгээ төлөөлж, ажиллаж чаднаа гээд нэр дэвшүүлэхээр шийдсэн юм. Энэ жил нам бүр 16 эмэгтэй нэр дэвшигчдийг сойж байна. Мөн энэхүү тойрогт “Баялаг бүтээгчдийг дэмжих холбоо”-ны ерөнхийлөгч Ч.Даваабаяр нэр дэвшиж байсан ч тэрээр эмэгтэй нэр дэвшигчээ дэмжиж нэрээ татсанд түүнд бид талархаж буйгаа илэрхийлье. УИХ-ын сонгуулийн 21 дүгээр тойрогт нэр дэвшигч С.Дэмчиг нь Өвөрхангай аймагт намын Залуучуудын холбооны удирдлагаар ажиллаж байсан. Тэрээр өнгөрсөн хугацаанд Ардчилсан намын бүлгийн ажлын албаны дарга хийж, мэргэжлээрээ тогтмол өсч буй боловсон хүчин бөгөөд хууль тогтоох түвшинд чамбай ажиллаж чадах учраас бид Өвөрхангай аймагт илгээсэн. Харин УИХ-ын сонгуулийн 19 дүгээр тойрогт Ардчиллын партизан Н.Батцэрэгийгээ илгээлээ. Тэрээр нутаг орноо гэсэн сэтгэлтэй туршлагатай хүн улс төрч бөгөөд орон нутгийн ундны усны асуудлыг шийдвэрлэх болон аймаг, орон нутгийн бусад асуудлаар идэвхтэй ажиллаж буй улс төрч гэлээ.
Үүний дараа тэрээр өнгөрсөн 4 жилд хийсэн ажлаа тайлагнаж, мөн ирэх 4 жилд хийх ажлын мөрийн хөтөлбөрийн талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгөв.
Тэрээр хэлэхдээ, 2012 онд Ардчилсан нам олуулаа болж, засгийн эрх барьж эхлэх тэр үед дэлхийн зах зээл дээр уул уурхайн гаралтай түүхий эдийн үнэ огцом буурсан. Энэ нь манай улсын эдийн засагт шууд нөлөөлсөн. Иймээс ганц тулгууртай эдийн засгийг олон тулгууртай болгох ажлуудыг эхлүүлж, бид суурийг нь тавьж чадлаа. 2012-2016 онд бид мөнгөний бодлогын шинэчлэл хийж, 8 болон 5 хувийн ипотекийн зээлийг иргэдэд олгож, малчдад 10 хувийн малчны зээл, гэрийн хороололд амьдарч буй иргэдэд “Сайн хашаа” хөтөлбөрийн 5 хувийн зээлийг олгох зэргээр иргэд рүү хандсан олон чухал ажлуудыг хэрэгжүүлж чадсан, цаашид ч үргэлжилнэ. Амаргүй дөрвөн жилд амжуулсан 10 ажлын хувьд, 1680 үйлдвэрийн төслийг дэмжиж, үйлдвэржилтийг эрчимжүүлж, эхлэлийг тавилаа. Мөнгөгүй байсан бол хаанаас санхүүжилтээ олж байв гэсэн асуулт гардаг. Үүнийг Засгийн газрын бонд, Чингис бондоос санхүүжүүлж, зээл олгосон. Би эдгээр үйлдвэрүүдээр амралтын өдөр бүр буюу Бямба гараг бүр ажиллаж байв. Гэтэл би Бямба гараг бүр эдгээр үйлдвэрүүдээр орвол надад 10 жил шаардагдахаар тийм хэмжээний олон тооны үйлдвэрүүд үүд хаалгаа нээсэн байсныг онцлох хэрэгтэй гэв.
Мөн 82 мянган өрх өнгөрсөн 4 жилд орон сууцанд орж, 3405 км авто зам тавигдсан. 573 мянган хүн ажилласан жилээ нэмэгдүүлсэн байна. Үүнээс УИХ-ын дарга, Ардчилсан намын дарга Ипотекийн зээлийг дэлгэрүүлэн ярилаа. 1921-1996 он хүртэлх 75 жилийн хугацаанд нийт 100 мянган өрх орон сууцанд орж байсан бол сүүлийн 4-хөн жилд 84 мянган өрх орон сууцанд орж, тус салбарт ажиллах боловсон хүчний тоо 96 мянгад хүрээд байна. Мөн бид аймаг бүрт 1000 айлын орон сууц хөтөлбөрийг хэрэгжүүлсэн. Өвөрхангай аймагт л гэхэд 831 орон сууц ашиглалтад орсон байна гэлээ. Зээл авснаараа зам тавьж, барилга барьж, улс эх орноо хөгжүүлэх их ажлыг хийж амжууллаа. Гэтэл МАН зээл авах нь буруу, дэмий зам тавьж, зээл авлаа гэж шүүмжлээд байгаа. Гэтэл зээл авахгүйгээр бид өнгөрсөн 4-н жилийн хугацаанд зам тавихгүй бахь байдгаараа байх байлаа. Ер нь бол бид хөгжлийг хурдасгаж чадсан. МАН зам тавих нь ашиггүй гээд байдаг гэтэл тэр замаар хүн бүр явж байгаа, иргэн бүрт үр өгөөжөө өдөр тутам өгч байгаа. Өнгөрсөн хугацаанд манай намын санаачилгаар тавьсан замуудыг өмнө нь ийм л байсан мэт бодож байгаа. Гэтэл Улаанбаатар хотын зам өнөөдөр ямар түвшинд хүрсэн байгаа, хөгжил хир хурдацтай явж байгааг иргэн бүр харж байгаа гэлээ.
Үүний дараа УИХ-ын дарга, Ардчилсан намын дарга З.Энхболд Ардчилсан намаас дэвшүүлсэн “Монгол Хүн 2020” хэмээх хөтөлбөрийн үргэлжлэл болох шинэ мөрийн хөтөлбөрийн гол агуулгыг танилцуулав. Ирэх дөрвөн жилд Ардчилсан нам экспортыг идэвхжүүлэн ажиллана. Экспортын чиг баримжаатай аж үйлдвэр, ХАА-н салбарын эрчимтэй хөгжил, монгол хүний бүтээмжийг өсгөнө, орлогыг хоёр дахин нэмэгдүүлнэ гэсэн гол агуулгыг хэрэгжүүлэхийн тулд “Таван сайн” хөтөлбөрийг танилцуулав. Эдгээр зорилтуудаас сайн малчин, сайн оюутан, сайн хашаа зэрэг хөтөлбөр хэдийнээ хэрэгжээд эхэлсэн.
З.Энхболд: Бид хийж чаддаг болсон!
Харин цаашид сайн бизнес, сайн экспорт гэсэн хөтөлбөрийг хэрэгжүүлнэ. Сайн бизнес бол бизнесийн моргейж юм. Жишээ нь, эхний ээлжинд Улаанбаатар хотын орон сууцны нэгдүгээр давхарт худалдаа эрхэлж буй жижиг, дунд бизнес эрхлэгчдийг дэмжинэ. Бизнес эрхлэгч үл хөдлөх хөрөнгөө барьцаалан 5 хувийн хүүтэй зээлийг авах боломж бүрдэнэ. Харин сайн экспортын хувьд, үйлдвэржилтийг хот хөдөөгүй, орон даяар эрчимтэй өрнүүлж, ЭКСПОРТЫГ ЭН ТЭРГҮҮНД тавих бөгөөд уул уурхайн бус экспортыг 2 дахин нэмэгдүүлнэ гэлээ. Монголчууд бид түүхийгээр нь зардаг коксжих нүүрсийг боловсруулж бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэнэ. Биднийг хадаасаа ч хийж чаддаггүй гэдэг хүмүүс бий. Гэтэл бид хадаас байтугай Япон Улсын чанарын шаардлагыг хангасан нарны панель үйлдвэрлэж байна. Бид хийж чаддаг болсон хэмээн УИХ-ын дарга хэллээ. Удахгүй Япон Улс руу олон мянган залуусыг дадлагажигчаар илгээнэ. Япон Улстай бид Эдийн засгийн түншлэлийн хэлэлцээрийг байгуулсан. Япон Улс руу 1000 инженерийг илгээх ажил эхэлсэн байгааг УИХ-ын дарга хэллээ. Мөн Монголчууд Японд машины эд анги үйлдвэрлэж байна. Өнөөдрийн байдлаар 1500 монгол залуус Японд дадлагажигчаар ажиллаж байна. Тэд 3 жил японд ажиллаж эргээд эх орондоо ирээд машины эд ангиа үргэлжлүүлэн үйлдвэрлэн, тухайн бүтээгдэхүүнээ гадаад орнууд руу экспортлох боломжтой болно гэлээ. Үүний тулд л монгол залуусаа японд мэргэшүүлж, дадлагажуулах гээд байгаа гэв.
Мөн Өвөрхангай аймгийн иргэд, сонгогчдод Ардчилсан намаас хийж, хэрэгжүүлэх “Ахиулан хийх ажил”-уудаа танилцуулав. Эдгээр ажлуудад, гадаадад биш монголдоо эмчлүүлдэг болох, 20000 айлыг түрээсийн орон сууцанд оруулах, хөгжлийн зүтгэх хүч болсон БАЯЛАГ БҮТЭЭГЧДЭЭ дэмжиж, Монгол хүний үнэ цэнийг нэмэгдүүлэх, гадаад орнуудад мэргэжилтэй боловсон хүчин бэлтгэх зэрэг ахиулан хийх ажлуудаа танилцууллаа.
Энэ үеэр Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Эрүүл мэнд, спортын сайд С.Ламбаа Өвөрхангайчуудад хандан үг хэллээ. Тэрээр энэ жил маш чухал сонгуулийн жил. Бидэнд Үндсэн хуулиар олгогдон эрхээ эдлэхдээ маш хариуцлагатай хандах өдөр ойртож байна. УИХ-ын даргын танилцуулгын үндсийн үндэс нь “Эрүүл Монгол хүн” юм. Эрүүл Монгол хүний төлөөх хөтөлбөрөө бид 2020 он хүртэл төлөвлөж бичсэн. Бид “Эрүүл Монгол хүний” төлөөх энэхүү хөтөлбөрөө 2012 онд бичиж байсан. Монголд 8 жилийн алсын хараатай мөрийн хөтөлбөрөө бичсэн, хэрэгжүүлж буй нам байхгүй. Ардчилсан нам бол үнэхээр сэтгэдэг, хийдэг нам. Үүний төлөө гутлынхаа улыг цоортол явж, ардчиллаа дэмжиж ирсэн олон хүн бий. Ардчилсан нам бол тэдний төлөө ажиллаж чаддаг, хийж чаддаг нам. Мөн салбарын сайдын хувьд хэлэхэд, Аймаг бүрт эрүүл мэндийн үйлчилгээг ойртуулж, эмнэлэг, эмнэлэгийн үйлчилгээг авчрахад анхны том шинэчлэлийг Ардчилсан нам хийж байна. Бид өнгөрсөн хугацаанд Эрүүл мэндийн даатгалын тухай хуулийг баталсан. Энэ хуулиар та бүхэн өндөр өртөгтэй оношилгоо, эмчилгээг гэр бүлийн гишүүд үнэ өртгийн хувьд дарамтгүйгээр, эрүүл мэндийн даатгалын сангаас олгогдохоор болж байгаа. Ардчилсан нам юм хийхийн төлөө зүтгэлтэй нам. Та бид эрүүл мэндийн салбарын шинэчлэлээс үр шимийг нь их хүртэнэ. Өвөрхангай аймгийн хувьд тоног төхөөрөмжийн шинэчлэл, боловсон хүчний чадавхаараа сайн үзүүлэлттэй аймаг. Цаашид Япон Улсад дадлагажигч илгээх ажлын хүрээнд эмч, сувилагч нарыг илгээж өгөөч хэмээн би УИХ-ын дарга, Ардчилсан намын даргад хүсэлт тавиад байгаа хэмээн хэллээ.
Үүний дараа Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар, Гавьяат тамирчин, Асашёрюү Дагвадорж Арвайхээрчүүддээ хандан үг хэлэв.Тэрээр хэлэхдээ, Ардчилсан намын хийж байгаа бүтээж байгаа мөрийн хөтөлбөрийг та бүхэн сая сонслоо. Эдгээр ажлууд бүгд бодитой ажлууд байгаа. Жишээ нь, үе үеийн Ерөнхий сайд нарын хийж чадаагүй Монгол Улс болон Япон Улсын хоорондын Эдийн засгийн түншлэлийн хэлэлцээрийг Ардчилсан намын Засгийн газрын тэргүүн асан Н.Алтанхуяг, Ерөнхий сайд Ч.Сайханбилэг болон УИХ-ын дарга, Ардчилсан намын дарга З.Энхболд нарын хүчин чармайлтаар, Ардчилсан намын үед баталж чадсаан. Энэ бол асар чухал хэлэлцээр болсон хэмээн онцлон тэмдэглэв. Мөн Өвөрхангайчууд та бүхэн мэднэ. Малын буян их гэж бид ярьдаг. Тиймээ, малын буян үнэхээр их. Жишээ нь, өмнө нь ашиглагддаггүй байсан гүүний эхэсээр маш сайн чанарын гоо сайхны бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж байна. Гүүний эхэсийг ашиглаж, эцсийн бүтээгдэхүүн хийх нь эргээд малчиддаа ашигтай бид бүгдэд хэрэгтэй юм байна гэж би бодсон. Бид малын түүхий эдээ ашиглан, нэмүү өртөг шингэсэн эцсийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэвэл монголчуудын орлого нэмэгдэнэ. Ажлын байр нэмэгдэнэ, бид илүү бүтээлч болно хэмээн тэрээр онцлов. Мөн сая Ардчилсан намын дарга ярьсан, дадлагажигч ажилтнууд гаргах хөтөлбөрийн талаар. Үүнийг хар ажил хийх гэж байгаа мэтээр ойлгож огт болохгүй. Япон Улсад хэл сурна, техник технологи сурна, аливаа салбарт ажиллах том боловсон хүчний бааз манай улсад үүсэх юм. ийм л боломжтой, асар чухал ажлыг Ардчилсан нам мөрийн хөтөлбөртөө тусгасан гэлээ.
Уулзалтын төгсгөлд Өвөрхангай аймгийн иргэд, сонгогчид сонирхсон асуултаа асууж тодруулав. Аймгийн иргэд Япон Улсад дадлагажигч илгээх хөтөлбөр, орон сууцны 8 хувийн ипотекийн зээлийн талаар, тэтгэвэрийн зээлийн хүүг бууруулах боломжийн талаар тус тус асуулт асуув. Мөн сүүлийн үед хэвлэлээр байнга “Өр” гэдэг асуудлыг ярьж байна. Энэ талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгөөч гэлээ. УИХ-ын дарга, Ардчилсан намын дарга З.Энхболд хариулахдаа, “Өр” гэдэг асуудлыг МАН-ын зүгээс өдөр бүр, сүүлийн жилүүдэд тогтмол ярьж шүүмжилж байгаа. Өр гэдэг бол төлж чадахгүй зээлийг л өр гэдэг. Өнөөдөр орон сууцанд орсон 84 мянган хүн бүгд өртэй юу, зээлтэй юу ? Шууд 100 сая төгрөгийн байр худалдан авч, орон сууцанд иргэн бүр орж чадахгүй. Иймээс л бид ипотекийн зээлээр иргэдээ орон сууцжуулж байна. Дэлхий нийт ипотекийн зээлээс илүү сайн арга, сайн санааг олж чадаагүй байна. Бидэнд МАН-ынханы яриад байгаа шиг өрөнд ороод балраад байгаа зүйл огт байхгүй. МАН-ын шүүмжлээд байгаа “Өр” гээд байгаа зүйл чинь хувийн компаниудын авсан зээл гэх мэт үйлдвэрлэлийн зээлүүд ч бас тодорхой хувь нь бий. Энгийн жишээ татахад, Дорж банкнаас зээл авахад Доржийн зээлийг хэн төлөх үү? Дорж өөрөө л төлнө. Доржийн өмнөөс улс төлөхгүй. УИХ-д ер нь МАН-ын өр зээлтэй хувийн компанийн захирлууд орох гэж тэмүүлэхээ болих хэрэгтэй. Ямар сонирхол хүсэлтэйгээр УИХ-д орох гээд байдаг юм. Хувийн компанийн зээлээ төлүүлэх санаа агуулаад байдаг юм уу. тэгээд үүнийгээ бид өртэй гэж ойлгуулаад байдаг уу, ингэж болохгүй хэмээн хэллээ гэж Ардчилсан намын сонгуулийн штабаас мэдээллээ.
