“Жаст”-ын хэмээн овоглогддог Ш.Батхүү гэгч этгээд “Эрдэнэт” үйлдвэрийг барьцаанд тавьж ӨАБНУ-ын “Стандарт” банкаас 140 сая ам доллар залилж авсан талаарх мэдээлэл 2013 онд ил болж шуугиан тарьсан билээ. Энэ талаар эргэн сануулвал “Жаст” группийн ерөнхийлөгч Ш.Батхүүгийн гэгдэх хэрэг 2013 оны наймдугаар сард Монголын нийгмийг шуугиулсан. Монголын “Саалийн үнээ” гэгддэг уулын баяжуулах “Эрдэнэт” үйлдвэр, УБТЗ-аар барьцаалан “Стандарт” банкны Өмнөд Африк дахь салбараас 140 сая ам.доллар залилсан гэх хэрэг юм. 2009 онд зээлсэн 140 сая ам.долларын асуудал 2013 онд сөхөгдөж, Монгол Улсын төсвийн ихэнх хувийг бүрдүүлдэг “Эрдэнэт” үйлдвэрийг банкны барьцаанд тавьсан нь тодорхой болж байв. Түүнийг “Эрдэнэт” үйлдвэр, УБТЗ-ыг барьцаалаад онц их хэмжээний мөнгө зээлсэн гэдгийг хууль хяналтынхан болоод холбогдох газрууд 2013 он хүртэл огт мэдээгүй байсан билээ. Өмнөд Африкийн “Стандарт” банк Монгол Улсын Засгийн газраас 140 сая гаруй ам.доллар нэхэмжилсэн албан тоотыг 2013 онд илгээсэн байдаг. Тэр нь “Жаст” группийн захирал Ш.Батхүү Уулын баяжуулах “Эрдэнэт” үйлдвэрийг барьцаалж, Өмнөд Африкийн “Стандарт” банкнаас их хэмжээний мөнгө зээлээд эргэж төлөөгүйтэй холбоотой өрийн бичиг байсан. Албан тоотод манай Засгийн газрыг 140 сая ам.долларын өрийг барагдуулаагүй тохиолдолд Арбитрын шүүхэд хандана хэмээн “Стандарт” банкнаас мэдэгдэж байсан. Тэр үүднээс “Стандарт” банкны нэхэмжлэлтэй маргаан Арбитрын шүүхээр хэлэлцэгдэж Монгол Улс ялагдчихаад байгаа. Арбитрын шүүхийн шийдвэрийн дагуу “Эрдэнэт” үйлдвэрийн зээлийн үлдэгдэл болох 51 сая ам доллар болон бусад төлбөр нийлээд нийтдээ 102 сая ам доллар төлөх ёстой болсон. Уг төлбөрийн хүү, алданги өдөр бүр өссөөр байгаа бөгөөд сард 700 мянга орчим ам доллараар нэмэгдсээр байгаа юм. Уг нь Арбитрын шүүхэд давж заалдах боломжтой ч Монгол Улс энэ эрхийг авч чадалгүй ялагдчихаад байгаа билээ. Хэдийгээр давж заалдах эрх авлаа ч гэсэн Арбитрын шүүхийн шийдвэр нэгэнт гарсан л бол ялах магадлал бараг л байдаггүй талаар мэргэжлийн хүмүүс учирлаж байгаа. Ийнхүү Арбитрын шүүх дээр Монгол Улс ялагдчихсан болохоор дээрх төлбөрийг нэн яаралтай төлөх ёстой болоод байгаа юм. Харин уг төлбөрийг хурдан төлж барагдуулахгүй бол хүү, алданги нь өдрөөс өдөрт нэмэгдэж байдал улам л муудах нь тодорхой болчихоод байна. Хэрэв сайн хуульчдын баг бүрдүүлж “Стандарт” банктай төлбөрийн хүү, алдангийг зогсоох талаар хэлэлцэн тохиролцож чадвал өдрөөс өдөрт нэмэгдэж байгаа хүү, алдангийг зогсоож болох талтай гэдгийг зарим улстөрчид, хуульчид ярьж байгаа юм.

Ийнхүү хэдхэн эрх мэдэлтэн, “Жаст”-ын гэх Ш.Батхүү нарын дур зоргоороо авирласнаас болж Моннгол Улс 250 тэрбум төгрөгийг “Стандарт” банкинд зайлшгүй төлөх ёстой болчихоод байгаа юм.

Д.Түвшин