Хүрээлэн буй орчны олон хүчин зүйл хүний эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлдөг. Тухайлбал, хэт их дуу чимээ хүний хүний сонсголыг гэмтээхээс гадна хэд хэдэн өвчний суурь шалтгаан болдог аж. Энэ талаар НЭМҮТ-ийн Орчны эрүүл мэндийн албаны эрдэм шинжилгээний ажилтан Д.Оюунчимэгтэй ярилцлаа.

-Дуу чимээний бохирдол гэж юуг ойлгох вэ?

-Дуу шуугианы бохирдол нь хотжилт үүссэнтэй холбоотойгоор үүсдэг үзэгдэл гэж үздэг. Тухайлбал, үйлдвэржилт, автомашин, техник хэрэгслээс гарч байгаа дуу чимээ заасан хэмжээнээс хэтэрсэн шугмыг бохирдол гэж үздэг юм. Улсын хэмжээнд дуу шуугианы бохирдол ихтэй газар нь Улаанбаатар хот гэж хэлж болно. Учир нь хүн амын тоо төлөвлөсөн хэмжээнээс хэт их. Уг нь дуу чимээний бохирдлын стандарт хэмжээ өглөөний 07.00-23.00 цаг хүртэлх хугацаанд дунджаар  60 децибелээс хэтрэхгүй байх ёстой. Гэвч нийслэлийн хэмжээнд өдрийн цагийн хэмжээ 67 децибел байна. Энэ стандарт хэмжээг эрүүл мэндийн нөлөөллийг тооцож гаргадаг. Түүнээс хэтэрсэн байна гэдэг нь эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлөх нь гарцаагүй.  

-Энэ нь хүний биед хэрхэн нөлөөлөх вэ?

-Мэдээж хүний биед хор уршигтай. Дуу шуугианы бохирдлоос үүдэн сэтгэл санаа хямрахаас гадна бухимдал үүсгэх эх үндэс нь болдог. Улмаар физилогийн хэвийн үйл ажиллагаанд нөлөөлж нойргүйдэх зэрэг эрүүл мэндийн өөрчлөлтүүд үүсдэг юм. Тухайлбал, хоол боловсруулах систем, зүрх судас, төв мэдрэлийн үйл ажиллагаанд нөлөөлөх эс үүсвэр болно. Түүнчлэн дан ганц нийслэл гэлтгүй төмөр зам болон төв, автомашин дагасан орчмуудад орон сууцны хорооллуудад амьдардаг хүн амын дунд энэ өвчлөл ихсэх хандлагатай байна.

-Иргэд гэрээсээ гараад тухайлбал, замын хөдөлгөөнд оролцохоос эхлээд уур уцаартай болж эхэлдэг. Дуу чимээний бохирдлоос сэргийлэх боломжтой юу?

-Нэгдүгээрт, ажил, амралтын цагаа зөв тохируулах, амралтын өдрүүдэд шуугиан багатай газар аялж зугаалж байх хэрэгтэй. Мөн дуу шуугиан ихтэй газарт ажилладаг бол чихэвч зүүж өөрийгөө хамгаалах, ачаалал ихтэй газраас хол явах хэрэгтэй. Уг нь бол төр засгийн зүгээс иргэдийнхээ амгалан тайван байдлыг хангахын тулд замын хажуугаар бут, сөөг тарьж дуу шуугианыг шингээх, өндөр шуугиантай газруудад замын хаалт хийж тусгаарлах арга хэмжээ авч байх ёстой л доо.

-Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас энэ шалтгааны улмаас жилд 1.5 сая хүн сонсголын бэрхшээлтэй болж байна гэсэн судалгаа гаргажээ. Манай улсын хувьд ямар байна вэ?

-Зарим хүнд цочир мэдрэмж төрүүлж цаашлаад чихний хэнгэрэг цоолох аюултай байдаг. Учир нь өндөр настай болон бага насны хүүхдийн бие организм их эмзэг байдаг юм. Тиймээс өөрийн сонсож чадах дуу чимээнээс хэтэрсэн дуу чимээ сонсох үед чихний үйл ажиллагааг гэмтээх аюултай. Тухайлбал, хоёр жилийн өмнө замын хажуугаар явж байсан хүүхэд машины дуут дохионоос цочирдон сонсгол нь муудсан асуудал гарч байсан. 

Мөн залуус, өсвөр насныхны дунд чихэвчний хэрэглээтэй холбогдуулан сонсголын бэрхшээл их гарч байна. Тиймээс тодорхой хэмжээ, хугацаатайгаар зөв зохистой хэрэглэхийг анхааруулж байна.

Б.Лхам