Эзэн Чингис хааны  мэндэлсэн өдөр энэ жил арваннэгдүгээр сарын 5-нд тохиосон. Харин энэ өдрийн өмнөх өдрийн оройхон нэгэн мэдээлэл хэвлэлээр гарсан нь “Чингис хаан”-ы музейн захирал, Соёлын сайд асан академич С.Чулууныг баривчилсан тухай байлаа. Түүнийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 25.3 болон 25.5-д зааснаар Соёлын биет өвийг завших, үрэгдүүлэх, хууль бус худалдааг зохион байгуулах, зуучлах асуудлаар эрүүгийн хэрэг үүсгэн шалгаж байгаа гэсэн мэдээлэл хэвлэлээр гарсан юм. С.Чулууныг Соёлын сайдаар томилогдсон цагаас эхлээд л түүнийг түүхийн баримт бичгийг гаднынханд зарсан гэсэн мэдээллүүд гарах болсон. Харин энэ удаагийн баривчилгаа нь Чингис хааны алтанг зоосыг бусдад худалдахыг завдсантай холбоотой гэж эх сурвалжууд мэдээлсэн билээ. Түүнийг баривчлах үеэр гэртээ түүхийн үнэт олдворуудыг хууль бусаар хадгалж байсан нь ил болсон гэгдэж байгаа. Ийм нэгэн хэргийн талаар хэн, юу хэлснийг онцолъё.

МУИС-ийн багш, түүхч Д.Анхбаяр:Энэ засаг С.Чулуунд хариуцлага хүлээлгэж чадвал түүхчид бид талархах болно хэмээгээд С.Чулууны Хятадад шилжүүлэн өгсөн 640 мянган хуудас архивын бичиг дэлхийд Хятадын Орон нутгийн түүх гэсэн ангиллаар каталогижин хүрч байгааг дэлгэжээ. Тэрбээр, “Зөөлөн хүчний бодлого ингэж явдаг юм. АНУ-ын Конгрессын номын санд С.Чулууны Хятадад шилжүүлж өгсөн 640 мянган хуудас архивын баримтын номыг ын ХЯТАДЫН ОРОН НУТГИЙН ТҮҮХ гэсэн ангиллаа, Хүрээг Хятадын зүгээр л нэг хошуу хэмээн тайлбарлан каталогижуулжээ” гэсэн юм. Д.Анхбаяр түүхч өөрийн твиттэр хаягаараа хүргэсэн энэ мэдээллээ АНУ-ын Конгрессын номын сангийн каталогийн хуудсаар баримтжуулсан байв.

МУИС-ийн багш, антропологич Г.Мөнх-Эрдэнэ:С.Чулууныг яллаж байж л тэр их хэмжээний, цорын ганц, ховор баримтыг буцаан авах боломжтой. Чадахгүй бол Хятадууд ямар юм бичиж, бидний түүхийг гуйвуулахыг хүлээх үлдлээ...гээд Ч.Чулууны хамтардаг Хятадын хил хязгаарын түүх, газар зүйн хүрээлэн нь өмнө нь Солонгосын түүхийг гуйвуулсан талаар БНСУ-ын Гадаад хэргийн яам эсэргүүцэл бичиж байсныг дурджээ. Түүний мэдээлснээр Хятадын хил хязгаарын түүх, газар зүйн хүрээлэнгийн “Зүүн хойд Ази” төслийг БНСУ-ын Гадаад хэргийн яам “түүх гуйвуулсан” хэмээн буруутгадаг ажээ.

УИХ-ын гишүүн Ч.Ундрам: УИХ-ын Байнгын хорооны хурал дээр Ч.Ундрам гишүүн С.Чулуунд холбогдох хэргийн талаар Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Х.Нямбаатараас асуув.  Тэрбээр, ”Монгол Улсын 1725-1911 он хүртэл 200 орчим жилийн түүхтэй “Хүрээ сан хөмрөг” гэх архивыг БНХАУ-ын байгууллагад зарсан байна. Тэр нь хэвлэгдээд ном болоод гарчихсан. АНУ-ын Конгрессын номын санд Хятадын Орон нутгийн түүх гэсэн ангилал дор Хүрээг Хятадын зүгээр л нэг хошуу гэсэн байдлаар гуйвуулан буулгаад үүнийгээ дэлхийд сурталчилж байна” гэсэн билээ.

Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Х.Нямбаатар: Чин гүрний үед хамаарах архивын ховор баримт бичгийг гадаад улсад зарсантай холбоотой асуудал дээр эрүүгийн хэрэг үүсгэгдээд шалгагдаж байгаа. Холбогдох албан тушаалтныг өнгөрсөн долоо хоногт ялллагдагчаар татсан. Яг энэ хэрэг дээр эрүүгийн хэрэг үүсгэн шалгаж байгаа. Яг хэргийн талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгөх боломжгүй.

Эрүүгийн хуулийн Тусгай анги Хорин тавдугаар бүлэг Соёлын өвийн эсрэг гэмт хэрэг

25.3 Соёлын биет өвийг завших, үрэгдүүлэх

1.Соёлын биет өвийг завшсан, үрэгдүүлсэн бол хоёр мянга долоон зуун нэгжээс арван дөрвөн мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл зургаан сараас гурван жил хүртэл хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах, эсхүл зургаан сараас гурван жил хүртэлх хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ.

25.5 Соёлын биет өвийн хууль бус худалдааг зохион байгуулах, зуучлах

1.Соёлын биет өвийн худалдааг хууль бусаар явуулсан, зуучилсан бол таван мянга дөрвөн зуун нэгжээс хорин долоон мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл нэг жилээс таван жил хүртэл хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах, эсхүл нэг жилээс таван жил хүртэл хугацаагаар хорих ялаар шийтгэнэ.

2.Энэ гэмт хэргийг зохион байгуулалттай гэмт бүлэг үйлдсэн бол хоёр жилээс найман жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ.

О.Балдан-Очир