УИХ дахь Ардчилсан намын бүлэг өчигдөр ээлжит хуралдаанаа хийж хэд хэдэн  асуудлыг хэлэлцсэн юм. Хэлэлцэж шийдвэрлэсэн асуудлынхаа талаар өнөөдөр Ардчилсан намын бүлгийн дарга Д.Эрдэнэбат, дэд дарга С.Одонтуяа  нар мэдээлэл хийлээ.


Бүлгийн хуралдааны эхэнд Сонгуулийн тухай хуулийн төслийг хэлэлцсэн юм. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн өргөн мэдүүлсэн Засгийн газрын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийн хүрээнд Сонгуулийн тухай хууль зайлшгүй хөндөгдөж буй гэдгийг бүлгийн дарга Д.Эрдэнэбат мэдээллийнхээ эхэнд онцлов. Засгийн газрын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийн хүрээнд Засгийн газрын гишүүн нь парламентаас гадна сонгогдохыг заасан. Тиймээс Засгийн газрын гишүүнээр сонгогдох хүний  улс төрийн болон төрд ажилласан туршлага зэргийг харгалзан үзэхээс эхлүүлээд олон зүйлийг Сонгуулийн тухай хуульд тусгаж өгөх шаардлага үүсч байгаа гэдгийг тэрбээр хэллээ.  

Мөн энэхүү хуулийн төсөлд иргэд эрүүл ухамсартай сонголт хийх сонголтыг Сонгуулийн тухай хуульд шигтгэх, ард иргэдийн хуваагдлыг багасгах, асар өндөр сонголтоор сонгууль хийдэг тогтолцоог өөрчлөх. Үндсэн хуультай харшлахгүйгээр сонголт хийдэг болох, ингэхдээ өмнө гаргасан амжилтаасаа ухрахгүй түүнийгээ хамгаалсан Сонгуулийн хуулийг баталж гаргах ёстой гэх байр суурийг бүлгийн гишүүд илэрхийлсэн тухай УИХ дахь Ардчилсан намын бүлгийн дарга Д.Эрдэнэбат хэлэв. Өөрөөр хэлбэл нэг төр, нэг сонгууль гэдэг зарчмаар явна. Дөрвөн жилд нэг удаа сонгууль хийдэг зүйл рүү явах хэрэгтэй  Төрийн сонголтыг сонгуулиар хийнэ. Нутгийн өөрөө удирдах ёсны байгууллага нь төрийн институт мөн эсэхийг үзэх шаардлага байна гэж Ардчилсан намын бүлгийн гишүүд санал нэгджээ. Үүнээс гадна сонгуулийн  системийн хувьд хоёр жилийн өмнө болсон УИХ-ын сонгууль нь холимог хувилбараар буюу гишүүдийн 48 нь тойргоос, 28 нь намын нэрээр сонгогдсон. Тэгвэл пропорцианаль элемент оруулсан хувилбараасаа ухрахгүй болж өгвөл 38:38 руу орохын төлөө зорино гэх тайлбарыг мөн тэрбээр хэлж байсан юм.

Бүлгийн хуралдаанаар хэлэлцсэн хоёр дахь асуудал нь Улс төрийн намуудын тухай хуулийн төсөл. Иргэдийн эрүүл, ухамсартай сонголт хийж, санал өгөх болоцоог уг хуулиар бүрдүүлж өгөх ёстой гэдгийг нэн тэргүүнд Ардчилсан намын бүлгийн гишүүд онцолсон тухай Ардчилсан намын бүлгийн дарга хэллээ. Тус хуулийн төсөлтэй холбогдуулан УИХ-ын сонгуульд суудалгүй намыг татан буулгадаг болох тухай асуудлыг нэлээд чухалчилсан. Одоо үйлчилж байгаа хуулиар улс төрийн намыг байгуулахад 800 хүний гарын үсэг цуглуулдаг, энэ нь хэтэрхий цөөн байна гэдэгт бүлгийн гишүүд санал нэгдсэн байна.  Түүнчлэн өнөөдрийн байдлаар Монгол үйл ажиллагаагаа явуулж буй 20 гаруй нам байдаг. Гэтэл  сонгууль дөхөхөөр улс төрийн шантааж хийхээс өөр бусад хэлбэрээр үйл ажиллагаа явуулдаггүй. Зарим нэг нам нь даргаасаа өөр гишүүнчлэл байдаг эсэх нь эргэлзээтэй байдаг. УИХ-ын сонгуульд хоёроос дээш удаа оролцож парламентад суудал авч чадаагүй бол тухайн улс төрийн намыг татан буулгах, сонгууль болохоор улстөржиж, амь ордог улстөрийн намуудыг цэгцлэхэд дээрх шалгуур  үр дүн дагуулна гэж бүлгийн гишүүд үзжээ. Түүнчлэн  улс төрийн намуудын гишүүнчлэлийн тухайд  хатуу гишүүнчлэлтэй байх эсэх асуудлыг ч тодорхой болгох, үзэл баримтлалыг хэрхэн суулгах, нам нь хэдэн настай байх, улстөрийн намуудад тавигдах шалгуур гээд олон заалтыг төсөлд тусгаж буй аж. Үүнээс гадна  улс төрийн нам нь орон нутагт улс төрждөггүй байх, аймаг, сум, дүүргийн ИТХ-ын төлөөлөгч нь иргэдээсээ сонгогддог байх, түүнд улс төрийн намууд оролцдоггүй болох зэрэг заалтыг Улстөрийн намуудын тухай хуульд суулгаж өгөх зүй ёсны шаардлага тулгарч байна гэдгийг бүлгийн гишүүд үзжээ.


Бүлгийн хуралдаанаар хэлэлцсэн сүүлийн асуудал нь Эрүүл мэндийн даатгалын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөл. Уг төслийн талаар Ардчилсан намын бүлгийн дэд дарга С.Одонтуяа сэтгүүлчдэд мэдээлэл өгсөн юм. Иргэд эрүүл мэндийн даатгалаа төлдөг ч хувь хүний халааснаасаа гаргаж байгаа зардал 45 хувь байдаг гэсэн судалгаа гарсан аж. Энэ нь иргэд эрүүл мэндийн даатгал төлсөн хэр нь санхүүгийн давхар эрсдэлд орж байдаг учраас энэ байдлаас хамгаалах хэрэгтэй. Даатгал төлж байгаа бол тусламж үйлчилгээгээ хангалттай авах шаардлагатай. Тиймээс иргэн эмчлүүлэх эмнэлэг, эмчээ өөрөө сонгодог тогтолцоо руу явна  гэдгийг тэрбээр хэллээ.  Түүнчлэн урамшууллын хэд хэдэн заалтыг хуулийн төсөлд тусгасан байна.Тухайлбал, өрхийн нэг гишүүн даатгалын сангийн зарцуулалт хэмжээнээсээ хэтэрсэн бол өрхийн гишүүдийнхээ аль нэгнээс нөхөн авч болно.

Мөн даатгалын сангаас хоёроос дээш жиил хэрэглээгүй бол иж бүрэн оношлогоо, үзлэгт хамруулах, даатгуулагч өөрөө хүсэх юм бол чийрэгжүүлэх  үйлчилгээнд хамруулах юм байна.