Улсын циркийн хувьчлалын асуудал багагүй асуудлыг үүсгэж эхэллээ. Тодруулбал, ШӨХТГ-аас өнгөрсөн нэгдүгээр сарын 14-ний өдөр баталсан удирдамжийнхаа дагуу “Аса консалтинг” буюу Аса цирк компанид өрсөлдөөний болон хэрэглэгчийн эрх ашгийн хууль тогтоомжид нийцсэн эсэх дээр хяналт шалгалтыг хийжээ. Улмаар тэд дээрх хоёр хууль тогтоомжийг зөрчсөн болох нь тогтоогдсон байна.

 ТӨХ-ны 2008 оны долдугаар сарын 17-ны өдрийн 352 дугаар тогтоолоор Улсын циркийг хувьчлах тогтоол гарсан байдаг. Ингэхдээ ТӨХ тухайн үеийн Болосрол соёл шинжлэх ухааны яам болон “Аса консалтинг” компанийн хооронд байгуулсан Улсын циркийг худалдах, худалдан авах гэрээнд   Улсын циркийн урлагийн мэргэжлийн удирдлага үйл ажиллагааны чиглэлийг өөрчлөхгүйгээр зориулалтын дагуу  ажлуулах нөхцөлтэйгээр хувьчилсан байгаа юм.  Гэвч өдгөө Аса цирк бизнесменүүдийн мөнгө олох хэрэгсэл болжээ.

Энэ талаар ШӨХТГ-ын дарга О.Магнайгаас зарим зүйлийг тодрууллаа.

-“Аса консалтинг” ХХК-ийн хувьчлал хууль зөрчсөн талаарх мэдээлэл гарах боллоо. Танай шалгалтаар яг ямар зөрчлүүд илэрсэн бэ?
- “Аса консалтинг” ХХК нь өөрийн байгууллагын нэрийг 2011 оны дөрөвдүгээр сарын 25-ны өдөр “Рояал Плаза” ХХК болгон өөрчилж үйл ажиллагаагаа явуулсан байгаа. Түүнчлэн, “Рояал Плаза” ХХК нь өөрийн 100 хувийн хөрөнгө оруулалттай үндэсний циркийн урлагийг хөгжүүлэх, циркийн урын санг баяжуулах үйл ажиллагааны чиглэл бүхий Монгол Үндэсний цирк компанийг үүсгэн байгуулсан байгаа юм.

-Тус компани циркийг анх ямар байдалтай байхад нь хувьчилж авсан бэ?
-Хувьчлахаас өмнө цирк багагүй хөрөнгөтэй байсан. Үүнийгээ “Аса консалтинг” ХХК –д ч хүлээлгэн өгсөн байдаг. Тухайлбал, Улсын циркийн төрийн өмчит төсөвт байгууллага байсан. Хоёрдугаар, обьектийн байршил Сүхбаатар дүүрэгт 2-р хороо Олимпийн гудамж гээд улсын бүртгэл, регистерийн дугаартай, эзэмшил газар нь 35666 метр квадрат, ажилчдын тоо  136, барилга байгууламжынх нь хэмжээ 7823 метр квадрат байсан. Мөн мал, амьтадыг ч хүлээлгэн өгсөн байгаа. Тодруулбал, циркийн мал 41 байсан байгаа юм.

-Тэгвэл хувьчлахад байсан эдгээр зүйлс одоо байна уу?
- “Рояал Плаза” ХХК нь Монгол үндэсний цирк компанийн эхлэн явуулж буй циркийн урлагийн үйл ажиллагаа болон циркийн барилга байгууламжийн ашиглалтыг 2013-2014 хооронд өөрчлөгдсөн байгаа. Тухайлбал, өнөөдрийн байдлаар эзэмшил газрын хэмжээ 24269 метр квадрат, циркийн ажилчдын тоо 61, барилга байгууламжийн хэмжээ 4823, мал амьтад байхгүй болсон байдалтай байгаа.  Циркийн тоглолтын хэмжээ жилд дунджаар 21 гэсэн тоог өөрсдөө гаргаж өгсөн. Циркийн барилгын нэг, хоёрдугаар корпусыг циркийн болон соёл урлагийн үйл ажиллагааны чиглэлээр ашигладаг байхад нэгдүгээр корпусын зарим хэсгийг баяр ёслол тэмдэглэлт өдрүүдэд үзэсгэлэн худалдааны зориулалтаар аж ахуй эрхэлж албан байгууллагуудад түрээсэлдэг болсон. Циркийн барилгын 3, 4, 6-р корпус, гадаад талбайн зарим хэсгийг аж, ахуй нэгж иргэдэд циркийн бус зориулалтаар түрээслэн ашиглуулдаг болсон байгаа.

Мөн  циркийн зүүн талын талбайг иргэн Ганболдод автомашины зориулалтаар түрээслэн ашиглуулж байсан. Харин зургаадугаар корпусын хэсгийг тээврийн хэрэгслийн бүртгэл хийх зориулалттай  “Авто тээврийн үндэсний төв”,  Тээврийн хэрэгслийн дугаарын үйлдвэр, Даатгалын байгууллага, Машины сэлбэг хэрэгслийн худалдаа эрхлэгч болон банкны үйл ажиллагаа эрхлэгчдэд  түрээсэлсэн байна.

Циркийн барилгын 4, 5 дугаар корпусыг компьютер тоглоомын газар, компьютерийн хэрэгсэл худалдаалах дэлгүүр, ресторан, бичиг хэргийн худалдаа явуулах зэргээр зориулалтын бусаар түрээсэлж ашиглуулжээ.

Циркийн барилгын 3 дугаар корпусыг бүхэлд нь үндэсний хөрөнгө оруулалтын банкинд ашиглуулсан байна.

-Эдгээрээс гадна, шалгалтаар ямар зөрчлүүд илэрсэн бэ?
-Улсын циркийн мэргэжлийн удирдлага, үйл ажиллагааны чиглэл өөрчлөгдөөгүй боловч циркийг хувьчилж авах үндэслэл болон улсын циркийн 2007-2011 онд хөгжүүлэх стратеги, бизнес төлөвлөгөөнд тусгагдсан жил бүр хийгдэх циркийн урлагийн тоглолтын хэмжээнд хүрэхүйц тоглолт хийгдээгүй. Циркийн ажилчдын тоо 65-аар хасагдсан. Үүгээр зогсохгүй циркийн сургуулилттай мал, амьтан үгүй болсон зэрэг нь хувьчлахаас өмнөх циркийн үйл ажиллагааны төсөвийг бууруулсан гэх үндэслэлтэй байна. Энэ нь төрийн болон орон нутгийн өмчийн тухай хуулийн 65-р заалтын 4 дэх хэсгийн “Нийгмийн салбарын өөрчлөлт шинэчлэлд хувьчлалын үйл ажиллагааг дараах зарчмыг баримтална” гэснийг зөрчжээ. Тодруулбал, энэ заалтад үйлчилгээ, үйл ажиллагааны хүрсэн  түвшинг бууруулахгүй байх. Ажилчдад учрах эрсдлийг бууруулахгүй  байх гэсэн байдаг. Хоёрдугаарт, Улсын циркийн хувьчилж авсан Рояал Плаза” ХХК нь циркийн барилга байгууламж, эзэмшил газрын дийлэнх хэсгийг дээр дурдсанчлан циркийн урлагийн үйл ажиллагааны зориулалтаар бус бусдад ашиглуулж байгаа үйлдэл нь төрийн болон орон нутгийн өмчийн тухай хуулийг зөрчиж байгаа юм.

-Эл компанид хариуцлага тооцох боломж бий юу. Ямар шаардлага хүргүүлж байгаа вэ?
- Хуулиуд зөрчсөн учир албан шаардлага өнөөдөр хүргүүлж байна.