Ази, Номхон Далайн Бүсийн орнуудын Татварын мэргэшсэн зөвлөхүүдийн холбооны 2018 оны ээлжит олон улсын татварын чуулган есдүгээр сарын 11-14-ны өдрүүдэд Улаанбаатар хотод анх удаагаа зохион байгуулагдаж байгаа билээ.

Уг олон улсын чуулганыг Татварын мэргэшсэн зөвлөхийн нийгэмлэг зохион байгуулж байгаа бөгөөд Сангийн Яам, Татварын ерөнхий газар дэмжиж ажиллаж байгаа аж.

Энэ талаар Татварын мэргэшсэн зөвлөлийн Тамгын газрын дарга Г.Хишигзул “Монгол улсын Татварын ерөнхий зөвлөхийн нийгэмлэг тус чуулганыг Монголд зохион байгуулах эрхийг 2016 онд авсан. Бид өнөөдөр чуулганыг амжилттай зохион байгуулж байна. Энэ чуулганы сэдэв нь татвараас зайлсхийхийн эсрэг ерөнхий дүрэм буюу татварын суурийг багасгах замаар ашиг шилжүүлэхийн эсрэг BEPS хөтөлбөрийн практик ач холбогдол, олон улсын туршлагын талаар ярилцаж байна. Татварын ерөнхий зөвлөхийн нийгэмлэг өнөөдөр 1300 гаруй гишүүнтэй, 40 компанитай, 19 аймагт салбар үйл ажиллагаагаа явуулдаг мэргэжлийн төрийн бус байгууллага юм. Манай нийгэмлэг Сангийн яам, татварын ерөнхий газартай хамтарч гэрээ байгуулаад ажилладаг” хэмээн ярив.

Ази, Номхон Далайн Бүсийн орнуудын Татварын мэргэшсэн зөвлөхүүдийн холбоо буюу АТОСА нь бүс нутгийн 13 улсын 19 мэргэжлийн байгууллагуудыг эгнээндээ нэгтгэсэн томоохон байгууллага юм. Уг холбооны олон улсын татварын чуулган жил бүр гишүүн орнуудад нь зохион байгуулагддаг бөгөөд энэ жил анх удаагаа Монгол улсад “АОТСА 2018 Моngolia” нэртэйгээр зохиогдож байгаагаараа онцлог юм.

Чуулга уулзалт “Татварын глобалчлал Монголд” уриан дор явагдаж байгаа бөгөөд чуулганд гадны 300 гаруй, дотоодын 200 гаруй төлөөлөгчид цуглаж дэлхийн хэмжээний нэр хүндтэй илтгэгч нар олон улсын туршлага, практикийн талаар хэлэлцэж байна.

Мөн тэд Татвараас зайлсхийхийн эсрэг ерөнхий дүрмийн түүх, Татварын суурийг гажуудуулж, ашиг шилжүүлэхийн эсрэг хөтөлбөрийн хүрээн дэх хөгжил, шинэ өөрчлөлтүүд,

-Татвараас зайлсхийхийн эсрэг ерөнхий дүрмүүд болон улс орнуудын ялгаатай байдал,

 -Татвараас зайлсхийхийн эсрэг ерөнхий дүрмүүд болон татвар төлөгчийн эрх,

-Татвараас зайлсхийх явдлын кэйсүүд болон Татвараас зайлсхийхийн эсрэг ерөнхий дүрмүүдийн хөгжил гэсэн дөрвөн үндсэн дэд  хэлэлцүүлэг явуулж байгаа юм.

Татварын мэргэшсэн зөвлөл (ТМЗ)-ийн ерөнхийлөгч Т.Алтанзаяа “Татвараас зайлсхийх гэдэг нь хуулийг дагаж мөрдөхгүйгээр тухайн хуулийг гажуудуулж байгаа алхмыг хэлдэг. Манай улсын хувьд Татвараас зайлсхийх алхмууд бий гэдгийг хэн хэнгүй мэдэж байгаа. Ер нь бол үүний эсрэг дүрмийг хуулиндаа тусгаад хуулиа дагаж мөрдөхийг нийт татвар төлөгчдөө ойлгуулах, энэ системийг бий болгох талаар бид хэлэлцэж байна. Олон улсын байгууллага, эдийн засгийн хамтын ажиллагааны байгууллагаас гаргасан ВЕРS арга хэмжээнд дэлхий нийтээрээ нэгдэж байна. Одоогоор 140, 150 орон нэгдсэн. Монгол улс энэ арга хэмжээнд нэгдэхээ илэрхийлээд, нэгдээд явж байна. Бидний хэлэлцүүлгийн хамгийн гол агуулга нь GAAR буюу татвараас зайлсхийхийн эсрэг ерөнхий дүрмийг хуульчилж дагаж мөрдөх юм. Сая илтгэгч маань “Европын холбоо татвараас зайлсхийх дүрмийг дагаж мөрдөхийг уриалсан, энэ дүрэмд орж байгаа гэсэн” гэж хэллээ. Азийн орнуудаас Энэтхэг, Хонконг зэрэг улс GAAR-ын дүрмээ батлаад мөрдөөд явж байна” гэлээ.

Мөн ТМЗН-ийн Тамгын газрын дарга Г.Хишигзул “Энэ чуулган нь манай улсад өндөр ач холбогдолтой юм. Европын Татварын зөвлөхүүдийн холбоо, Ази Номхон Далайн Татварын зөвлөхийн холбоо, Баруун Африкийн Татварын зөвлөхүүдийн холбоо нэгдэж дэлхийн холбоог байгуулж байгаа, “Улаанбаатарын тунхаг бичиг”-ийг мөн өчигдөрхөн үзэглэсэн. Энэ бол бидний хувьд баярт үйл явдал. Үүнээс гадна дэлхийн нэр нөлөө бүхий илтгэгч нараас манай улсын татварын мэргэшсэн зөвлөхүүд мэдээлэл авч байна гэдэг бол энэ чуулганы өндөр үр дүн, ач холбогдол гэж харж байгаа. Манай чуулганд Австралийн Их сургуулийн профессор Ричарт Кревер, Японы эрдэмтэн Наказата гэх зэрэг нэр хүндтэй илтгэгч нар оролцож байгаад баяртай байна” хэмээн ярилаа.

Татвараас зайлсхийхийн эсрэг ерөнхий дүрмийн ач холбогдлын талаар ТМЗН-ийн Зөвлөх үйлчилгээний менежментийн хорооны дарга Р.Хишигнэмэх “Үндэстэн дамнасан корпорацууд бүрэн татвараа төлж байна уу гэдэгт олон нийт эргэлзээтэй байдаг. Тэд компаниудыг татвараас зайлсхийж байна хэмээн их ярьдаг. Энэ асуудал дээр өнөөдөр дэлхийн улс орнууд нэгдэж, нэгдсэн бодлогоор дэлхий нийтээр татвараас зайлсхийх эсрэг ерөнхий бодлого явагдаж байгааг ярилцаж байна. Улс орон бүр  татвараас зайлсхийх эсрэг хууль журмыг тусгаад дүрэм боловсруулж оруулдаг. Харин Монгол улсад хамгийн сүүлд танилцуулсан Татварын багц хуульд татвараас зайлсхийхийн эсрэг дүрмийг тусгасан байна. Хэрвээ энэ хууль батлагдах юм бол татвараас зайлсхийхийн эсрэг тэмцдэг дүрэмтэй болно гэсэн үг. Татварын хуульд ийм дүрэмтэй болсноор татвараас зайлсхийх оролдлого эрс багасна” гэлээ.  

Р.Хишигжаргал