Польш улсын Варшавын их сургууль нь улсдаа нэгдүгээрт жагсдаг бөгөөд элсэлтийн шалгалт нь өрсөлдөөн ихтэй болдогоороо алдартай. Тэгвэл тус сургуульд Хүрээлэн буй орчны хамгаалалтын мэргэжлээр 127 сурагч өрсөлдсөнөөс О.Намуун нь нэгдүгээр байранд шалгарсан юм. Багаасаа англи хэл судалсан тэрбээр "Орхон" дунд сургуулийг онц дүнтэй төгссөн, манай улсын шилдэг сурагчдын нэг. Ингээд түүнтэй цөөн хором ярилцсанаа хүргэе.

-Польш Улсын Варшавын их сургуулийн элсэлтийн шалгалтад нэгдүгээр байр эзэлсэн гэсэн. Баяр хүргэе. Энэ сургуульд элсэхийн тулд хэдий хэр хугацаанд бэлтгэсэн бэ?

-Жилийн өмнө TOFEL-ийн шалгалт өгөхөд 97 оноо авсан юм. АНУ-д тэтгэлгээр суралцахын тулд шүү дээ. Гэтэл 20 хувийн л тэтгэлэг олдсон. Үлдсэн төлбөрөө хувиасаа гаргах гэтэл 150 сая төгрөг шаардлагатай болсон. Энэ хэмжээний мөнгө олох хэцүү шүү дээ. Тиймээс Засгийн газраас зарласан бусад тэтгэлэгт хөтөлбөрийг судлахад Польш Улсад суралцах хөтөлбөр дунд миний сонгосон мэргэжил байсан юм. Ингэж эхлээд анкет бөглөөд тэнцсэн. Үүний дараа математик, англи хэлний шалгалт өгсөн. Энэ шалгалтад тэнцсэний дараа англи хэл дээр ярилцлага өгсөн. Энэ шалгалтад 17 хүүхэд тэнцсний нэг нь би. Биднийг мэргэжил, мэргэжлээр нь хувааж, хоёр хотод хуваарилж, польш хэлний бэлтгэлд хамруулсан. Польш хэл дээр математик, мэдээлэл зүй, хими, физик гээд бүх хичээлээ үзэж, шалгалт өгөх ёстой. Энэ шалгалтуудаа бүгдийг нь онц дүнтэй өгсөн.

-2-5 гэсэн системтэй гэл үү?

-Тийм. Хэлний бэлтгэлийн сургуулиа төгсөх үедээ Варшавын их сургуульд элсэх хүсэлтэй байгаагаа багш нар та хэлсэн. Тэгэхэд “Гадныхан байтугай дотоодын төгсөгчид ч элсэхэд хэцүү байдаг. Чи чадахгүй байх” гэсэн. Энэ үгийг сонсоод "Заавал чадна" гэж бодсон. Би нэлээд шартай л даа. Шарандаа өдөр бүр тасралтгүй бэлтгэл хийгээд шалгалт өгтөл тэнцсэн. Хэлний бэлтгэлийн сургуулийнхаа шилдэг сурагч болсноос гадна англи хэлний хөтлөгч болсон. Бас зургаан орны төгсөгчдөөр хийсэн кинонд тоглосон. Англи, франц, хятад, орос, монгол, испани гэсэн зургаан орны шилдэг төгсөгчдийн тухай кино л доо. Үүнд эх орноо төлөөлж тоглосон.

-Польш хэлний бэлтгэлд хэр удаан хамрагдсан юм бэ?

-2018 оны аравдугаар сараас судалсан. Би "Орхон" дунд сургуулийн төгссөн. Энэ сургуульд англи хэлийг маш сайн заадаг. Дээр нь гэр бүлийнхэнтэйгээ гаднын улсад аялалаар их явдаг байсан. Тэр үед ээж маань “Чи англи хэл хоёр жил үзсэн. Бид хөтөч авахгүй. Чи орчуулга хийнэ шүү” гэж хэлсэн. Эхлээд “Автобусны буудал хаана байдаг вэ” гэх зэргээр энгийн зүйл асуудаг байсан бол яваандаа илүү сайжирсан.

-Хэддүгээр ангиасаа гэсэн үг үү?

-Дөрөвдүгээр ангид байхаасаа. "Орхон" сургуулийн удирдлагууд сурагчдаа маш дэмжиж ажилладаг. Гаднын багш нарыг урьж ажиллуулахаас гадна давтлага сайн өгдөг нь бас нөлөөлсөн.

-Хүүхэд, залуусын англи хэлний мэдлэг дээшилж байна. Чиний туршлагаас харахад хэл сурахад юуг анхаарах ёстой вэ?

-Ярьж чадахгүй гэж ичих хэрэггүй. Зөв, буруу байсан ч яриад л байх хэрэгтэй. Би их шартай. Чадахгүй зүйл гарвал хийж чаддаг болтлоо давтдаг. Үүнээс гадна би өөрийгөө их азтай гэж боддог. Гэр бүлийнхэнтэйгээ аялалаар их явдаг байсан маань хэл сурахад маш их дэмжлэг болсон. Дээр нь багш нар их дэмжсэн. Гэхдээ TOFEL өгөхөөр бэлтгэж байхдаа их гутарч байсан.

-Яагаад?

-"Орхон" сургуульд суралцаж байхад шилдэг таван хүүхдийг сонгож, америкийн ЭЕШ бэлтгэсэн юм. Би өөрийгөө нөгөө дөрвөөсөө илүү гэж бодтол зарим нэг хичээлдээ тааруу дүн авах, эсвэл тэднээс дутуу юм шиг мэдрэмж төрдөг болсон. Яг тэр үед өөртөө итгэхээ больж, сэтгэлээр их унасан. Уг нь өөртөө их итгэлтэй хүн л дээ. Гэтэл яагаад ч юм бэ, сэтгэлээр их унасан. Дээр нь англи багш маань нутаг буцсан учир хэлний дадлага хийх хүн олдохгүй байсан. Найзуудтайгаа англиар ярих гэхээр “Чи монголоороо ярьсангүй. Хэлбэрдлээ” гэдэг байсан нь бас нөлөөлсөн болов уу. Азаар “5000 төгрөгөөр ярианы дадлага хийх боломжтой” гэсэн зар интернэтээс олсон. Яг энэ үеэс “Би англи хэлэндээ сайн юм байна. Зөвхөн өөрийгөө бүрэн илэрхийлж чаддаггүй юм байна” гэдгээ ойлгосон.

“Хүн босохын тулд нэг удаагийн уналт хэрэгтэй” гэсэн үг байдаг даа. Тэр үе миний уналтын үе байсан байх.

Үүнээс гадна англи хэл дээр ярилцлагын тэмцээн болсон юм. Нийт долоон хүүхэд оролцоод эндээс шилдэг таван сурагчид шагнал өгөхөөр болсон юм. Амьхандаа маш сайн бэлтгэж орсон хэрнээ шагнал авч чадаагүй. Тэр үеэс хойш өөрийгөө хурцалдаг болсон. Би өөрийгөө дутуу байна гэж бодох л юм бол тэр зүйлдээ анхаарлаа хандуулж давтдаг. Өөр юунд сатаардаггүй. Энэ зан маань их нөлөөлсөн болов уу. Польшид хэлний бэлтгэлд сууж байх үед ч гэсэн иймэрхүү зүйл тохиолдож байсан. Монголд байхдаа химийн хичээлдээ маш сайн байсан. Олимпиадад ч оролцож байлаа. Польшид очтол химийн хичээлийнхээ явцын шалгалтаа дунд өгсөн. Энэ үед “Би яагаад ийм муу дүн авчихав” гэж бодсон. Тэгээд зөвхөн химийн хичээлдээ төвлөрч хийсээр байгаад онц авсан. Дагаад польш хэл ч сайжирсан.  

-Варшавын их сургуульд хэдэн орны төгсөгчид шалгалт өгсөн юм бэ?

-30-аад орны хүүхдүүд шалгалт өгсөн. Энэ сургуульд манай улсаас 20-иод оюутан суралцдаг юм билээ. Голчлон байгаль орчин, эрүүл ахуйн чиглэлээр суралцдаг гэсэн.  

-Чи байгаль орчны аюулгүй байдлаар суралцана гэсэн үү?

-Тийм.

-Энэ чиглэлээрээ ажиллах уу?

-Ажиллахын хувьд жаахан өөрчлөх байх. Ер нь бол байгаль орчинд суурилсан хүний эрхийн зүтгэлтэн болно гэж боддог. Экологийн тэнцвэрт байдлыг хангах замаар хүний эрхийг хамгаалах гэх юм уу даа.

-Танай дүү бас тэтгэлэгээр суралцахаар болсон гэж сонссон?

-Тийм. Унгар Улсын тэтгэлэгт тэнцсэн. Би энд нэг зүйл хэлж болох уу.

-Бололгүй яах вэ.

-Ээждээ, бас эмээдээ маш их хайртай шүү. Та хоёртоо маш их баярлалаа гэдгээ хэлмээр байна. Учир нь тэдний маань хичээл зүтгэлийн ачаар би ийм боломжийг олж авсан. Тиймээс "Та нарынхаа ачийг охин нь хариулахын төлөө сайн суралцах болно оо" гэдгээ хэлье.

Г.Алимаа