Герман улс дахь Монголын оюутны холбоо байгуулагдаад гурван жилийг үджээ. Энэ хугацаанд тус улсад суралцах хүсэлтэй олон оюутан холбоонд хандаж, юуг хэрхэн бэлдэх талаар мэдээлэл өгөх хүсэлт хүргүүлжээ. Тиймээс холбооноос тэдгээр оюутан залууст мэдээлэл хүргэх, Герман улсад хэрхэн суралцах талаар танилцуулга хийсэн юм. Энэ үеэр тус холбооны тэргүүн Б.Маргадтай ярилцсанаа хүргэе.
-Засгийн газрын тэтгэлэг болон тухайн улсын их сургуулиудын тэтгэлэгт хамрагдахад боломж хэр байдаг юм бэ?
-DAD хэмээх Германы эрдмийн солилцооны байгууллага байдаг. Манай улсад салбар нь байдаг юм билээ. Жилд ойролцоогоор 100-200 орчим оюутан залуусыг зуучилж суралцуулдаг гэсэн. Хичээвэл тэтгэлэг авах боломж их бий. Хамгийн гол нь холбогдох мэдээллүүдийг сайн судлах хэрэгтэй.
-Сургалтын төлбөрийг хөнгөлөхөөс гадна тэтгэлэг байдаг. Герман улс хэд орчим төгрөгийн тэтгэлэг олгодог юм бол?
-Аль чиглэлээр сурвал тэдэн төгрөгийн тэтгэлэг олгоно гэсэн журам байдаг. Гэхдээ бакалавраар суралцаж байгаа бүх оюутанд тэтгэлэг олгохгүй. Харин магистрын ангийн оюутнуудад тодорхой хэмжээний тэтгэлэг олгодог.
-Ер нь гадаад улс руу суралцахаар CV бөглөж байгаа оюутнууд гол төлөв юун дээр алддаг вэ?
-Герман улсын Засгийн газрын тэтгэлгийн хувьд илүү нарийн стандарттай байдаг. Бичихдээ ч юм уу бага зэргийн алдаа гаргахад тэтгэлэг авах боломж буурдаг юм. Тиймээс цахим сүлжээтэй сайн харилцаж, эрж хайж, өөрийгөө бэлдэж, боловсруулах хэрэгтэй. Хамгийн гол шалгуур нь хэл байдаг. Германд суралцах хүсэлтэй дийлэнх оюутнуудын хувьд герман хэлний ямар ч түвшний мэдлэггүй байдаг. Эх орондоо тодорхой түвшний мэдлэгтэй болоод очвол эдийн засаг, нөгөөтэйгүүр цаг хугацаанд хэмнэлттэй. Ялангуяа анх очоод орон сууц, хоол хүнсээ өөрөө бэлдэхээс эхлээд хүндрэл их гарна. Тиймээс харилцааны түвшний хэлний мэдлэг хэрэгтэй. Энэ бүрт өөрийгөө эхнээс нь бэлтгэх хэрэгтэй гэж боддог юм. Бусад оюутанд зөвлөхөд хэрэв тус улсад суралцахаар зорьсон бол В2 түвшин хүртэл Монголдоо сураараа гэж хэлье.
-Герман улсад суралцахаар төлөвлөж буй оюутнууд хэдий үеэс бэлтгэж эхлэх ёстой вэ?
-Герман руу сурахаар төлөвлөсөн үеэсээ жилийн өмнө сонирхож байгаа сургууль, очих байршил зэргийг сайн судлах хэрэгтэй. Дараагийн гол зүйл нь виз байдаг. Сурах виз зарим хүмүүсийнх нь зургаан сар хүлээгддэг бол заримынх нь хэд хоноод гарчихдаг юм. Тиймээс жилийн өмнөөс эхлэн явах бэлтгэлээ сайтар базаах шаардлагатай байдаг.
-Яг ямар чиглэлээр гол төлөв тэтгэлэг олддог юм бол?
-Эдийн засаг, анагаах ухаан, уул уурхай, техникийн чиглэлээр оюутан залуусыг тэтгэлэгт их хамруулдаг юм билээ.
-Гадаадад суралцаж байгаа оюутнууд ар гэрээсээ мөнгө авахаас илүүтэй цагийн ажил хийхийг илүүд үздэг юм шиг санагддаг. Тэгэхээр Германд сурангаа цагийн ажил хийх боломжтой юу?
-Герман улсад суралцаж буй оюутан залуусын 80 орчим хувь нь хичээлийн гадуур цагийн ажил хийдэг. БНХАУ-д оюутнууд цагийн ажил хийхийг хориглодог бол энд хуулиар зөвшөөрдөг юм. Тухайлбал, долоо хоногийн 20 цаг ажиллаж болдог. Мөн цалин хөлсний хувьд ч боломжийн.
-Герман улсад хэчнээн монгол оюутан суралцдаг юм бэ. Оюутнууд дунд асуудал гарган буцаж байсан тохиолдол бий юу?
-Яг хэдэн оюутан суралцаж байгаа талаарх нарийн тоо Элчин сайдын яаманд байдаггүй юм байна лээ. Ойролцоогоор 1000-2000 орчим оюутан байдаг гэсэн. Оюутнууд асуудал гаргасан талаар ганц нэг юм сонсогддог. Гэхдээ хувь хүний нууц болохоор тэр бүр олон нийтэд ил байдаггүй.
-Берлин дахь Монголын оюутны холбоо хэзээ байгуулагдсан юм бэ?
-2016 онд байгуулагдсан. Анх 20 гишүүнтэйгээр үйл ажиллагаагаа эхэлж байсан бол одоо 60 орчим гишүүнтэй болсон. Манай холбоо руу Герман улсад хэрхэн суралуах талаар оюутан залуусаас их ханддаг. Тиймээс тэдний хүсэлтийг нэгтгэн багц мэдээлэл хүргэх зорилго тавин ажиллаж байна. Мөн тус улсад төрж өссөн маш олон монгол хүүхдүүд байдаг. Тэдэнд зориулж эх хэл, өв соёлыг нь таниулан мэдүүлэх, сургах зорилгоор монгол хэлний курс явуулдаг. Өнгөрсөн оны хувьд Герман дахь мэргэжил эзэмшигч болон Оюутны холбоо хамтран Элчин сайдын яамны дэмжлэгтэйгээр залуучуудын анхдугаар чуулга уулзалтыг зохион байгуулсан.
-Оюутнуудын хувьд холбооноос зохион байгуулж буй үйл ажиллагаанд хэр идэвхтэй оролцож байна.
-Оюутны холбооны хувьд сард нэг удаа хуралддаг. Мөн жилд нэг удаа удирдах зөвлөлийн хурлаа явуулж, тэргүүнээ сонгодог юм. Оюутнуудын хувьд ямар нэг асуудал, бэрхшээл гарлаа гэхэд өмнө нь Элчин сайдын яам руу ханддаг байсан бол одоо холбоо руу ханддаг болж байна. Бид хичээлийнхээ зав зайгаар бусдадаа туслах, суралцах хүсэлтэй оюутнуудад мэдлэг, мэдээлэл өгөх зэргээр сайн дурын ажлыг хийдэг.
-Германд амьдрахад өртгийн хувьд хэр байдаг вэ?
-Герман руу очихдоо 10 мянга орчим евро банкинд байршуулсан байх шаардлагатай байдаг. Энэ нь тухайн оюутаны жилийн хоол хүнс, бусад хэрэгцээнд нь зарцуулдаг юм. Уг байршуулсан мөнгөнөөсөө сар бүр тодорхой хэмжээний мөнгө авч болдог.
Б.Лхам
