Ажиллаж, амьдрах эрх чөлөөг бид хаанаас эрж олох учиртай вэ? Сэтгүүл зүйн эрх чөлөө энэ хүрээд дуусаж байгаа нь гашуун үнэн юм. Эх сурвалжтай байх, эх сурвалжаа хамгаалах, эрэл хайгуул хийх, баримтаа амилуулах, ганц үзгээр болоод ганц асуултаар бүхнийг өөрчилж чадах эрх чөлөөний төгсгөлд “мэргэжлээрээ ажиллаж болохгүй” гэх хана хэрэм босож ирлээ. 

Н.Өнөрцэцэгийн хувьд сэтгүүл зүйг өөр түвшинд буюу цахим сэтгүүл зүйг хөгжүүлж чадсан нь, түүгээрээ монголын нийгэмд тэсрэлт хийж чадсан нь дэгс зүйл бус. Дуртай ч, дургүй ч үүнийг хүлээн зөвшөөрөхөөс аргагүй байж мэднэ.

Өнөөдрийн үүсээд буй нөхцөл байдал тулааны талбарт буй нэг хүнийг олон талаас нь жадалсан үйл явдал болж байна. Үнэнийг нээхийн тулд худлыг туулах ёстой болох тийм харанхуй, түгшүүрт зам сэтгүүлчийг тосож байх магадтай. Энэ бол бултах аргагүй ч юм шиг хэрнээ тойрох боломжгүй намаг юм. Намагт шигдэж үлдэх, намгаас гарах гэж тэмүүлэх нь хувь хүний сонголтын асуудал болж байна.

Хүн бүрд давах ёсгүй ёс суртахууны хэм хэмжээ бий. Гэхдээ сэтгүүлчийн хувьд зарчмаа баримтлан тэрхүү ёс суртахууныг туулж гарахаас өөр боломжгүй ч юм шиг. Чимээгүй байж болох сонголт бүгдийн өмнө нээлттэй. Гэвч өөрийнхөө дотор хорьж буй тэр дуу хоолой юуны төлөө вэ гэдэг чухал юм. Нэг сэтгүүлчийг цаазын тавцанд гаргаад бусдад нь харуулж байгаад “хороох” харгис аргыг өнөөгийн систем бүхэлдээ харуулж байна.

Тэгвэл өдгөө сэтгүүлч хүн юу хийх ёстой вэ. Соён гэгээрүүлэх, мэдээлэх гээд олон зүйлийг ярьж болно. Гагцхүү мэдээлэх нь сэтгүүлчийг эрсдэлд оруулах бол “номхон” амьдрах хэрэгтэй болох нь.

Заригийн Өнөрөө гэж танигдсан нэгний эцсийн зогсоол юу байв гэдгийг шүүх шүүж байна. Сэтгүүлчийн эсрэг ажиллаж буй хуультай улсад хэн сэтгүүлч болж, нохойд зуугдах яс болох вэ дээ… 

М.Жаргал