УИХ-ын чуулганы үдээс хойших хуралдаанаар Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих тухай хуулийн төслийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг хийв.
2008 оны Татварын өршөөлийн тухай хуулийг зарим этгээдийг албан татвар, нийгмийн даатгалын өр, төлбөрийн тодорхой хувиас болон эрүү, захиргааны хариуцлага, эрүүгийн ялаас нэг удаа чөлөөлөхтэй холбогдсон харилцааг зохицуулах зорилгоор боловсруусан. Энэхүү хуулийн дагуу 4621 татвар төлөгч 8145 тайлан ирүүлж, 748 иргэн, хуулийн этгээд шинээр татвар төлөгчөөр бүртгүүлсэн. Улмаар 4.5 их наяд төгрөгийн орлогод ногдох 431.6 тэрбум төгрөгийн татварыг Татварын өршөөлийн хуульд хамруулсан байна.
Энэ удаагийн Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих тухай хуулийн төслийг баталснаар илрээгүй байсан орлого, хөрөнгө ил гарч, тэдгээрийг хууль ёсны бүртгэл хяналтад оруулж, цаашид хууль тогтоомжийн дагуу татвар ногдох боломжтой болно. Мөн татварын суурь өргөсөх, санхүүгийн болон татварын хуурамч тайлангуудыг аливаа хүү торгуульгүйгээр залруулж, зөв гольдрилд оруулах чиглэлээр бодитой үр дүн гарна хэмээн Хууль зүйн сайд Д.Дорлигжав хууль санаачлагчийн илтгэлдээ дурьдав.
Хэлэлцэж буй асуудалтай холбогдуулан УИХ-ын гишүүн С.Бямбацогт, “Эдийн засгийн ил тод байдлын тухай хуулийг дэмжихгүй байна. Энэ хууль Үндсэн хуульд заасан хүн бүр хуулийн өмнө эрх тэгш байна гэснийг зөрчиж байна. Энэ хуульд албан татвараа төлөөгүй, хөрөнгө орлогоо нуун дарагдуулсан хэргээ ТЕГ болон АТГ-т мэдүүлсэн аж ахуйн нэгж, хуулийн этгээдийг хуулийн хариуцлагаас нэг удаа чөлөөлнө гэж заасан байна. Шударгаар татвараа төлж байгаа хүмүүсийг хэрхэн дэмжих вэ гэдэг заалт алга. Хөрөнгөө нуусан хүмүүс татвар төлөх үү. Эдгээр хүмүүсийг нийгэмд ил тод зарлах уу” хэмээн асуув. Түүний асуултад Хууль зүйн сайд Д.Дорлигжав, “Заавал хэвлэлийн хурал хийгээд нийтэд зарлаад байх шаардлагагүй. Харин энэ талаар мэдээлэл авахыг хүссэн хүн АТГ, ТЕГ-т хандаж болно. Шударгаар татвараа төлж байгаа хүмүүсийг урамшуулах асуудал бол Эдийн засгийн өршөөлийн тухай хуульд орох байх” гэсэн хариулт өгөв.
Мөн УИХ-ын гишүүн Ч.Хүрэлбаатар, “Эдийн засгийн ил тод байдлын тухай хууль бол татварын өршөөлийн тухай хууль юм. Зөвхөн хууль баталснаас хойших хугацаанд татвараа өргөн мэдүүлсэн хүмүүсийг л хамруулах юм уу. Тиймээс энэ хууль батлагдахаас өмнө далд байсан эд хөрөнгө нь илэрч, хуулийн байгууллагад шилжсэн хүмүүсийг өршөөх ёстой” гэлээ.
Хууль зүйн сайд Д.Дорлигжав, “Энэ хуулийг татварын өршөөлийн хуультай хольж болохгүй. Энэ хууль далд байсан хөрөнийг ил болгох зорилготой. Ил болсон хөрөнгөөс авах ёстой татвараас нэг удаа чөлөөлөх тухай хууль юм. Уг хуулийг энэ оны долдугаар сарын 01-нээс аравдугаар сарын 01-ны хооронд хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байна” гэв.
Түүчнлэн УИХ-ын гишүүн Х.Тэмүүжин, “Монгол Улсыг авч явж байгаа аж ахуйн нэгжүүдийг төр дэмжих ёстой. Гэхдээ энэ хуулийг Эдийн засгийн өршөөлийн хуультай хамт батлах хэрэгтэй. Тэгэхгүй бол эдийн засгийг эрчимжүүлэх алхам дутуу болно. Энэ хоёр хуулийг хамт батласнаар аж ахуйн нэгжүүдийг бүрэн дэмжих боломж бүрдэх юм” гэлээ.
Ийнхүү санал хураалт явуулахад хуралдаанд оролцсон гишүүдийн 66 хувь дэмжиж, анхны хэлэлцүүлэгт бэлтгүүлэхээр Төсвийн байнгын хороонд шилжүүлэв.
