Европын холбооны орнуудын удирдагчид ирэх долоо хоногт Брьюсселд Грекийн өрийн асуудлаар яаралтай хурал хийнэ. Грекийн хувь заяаг шийдэх энэхүү хурлын өмнөхөн Европын удирдагчид Грекийг шамдуулж эхэлсэн байна. Тухайлбал, Францын Ерөнхийлөгч Франсуа Олланд “Грек Евро бүсэд үлдэхийг хүсвэл бүх зүйлээ хийсэн байх шаардлагатай” хэмээн анхааруулжээ.
Грекийн Ерөнхий сайд Алексис Ципрас Олон улсын Валютын сангаас зээлсэн 1.6 тэрбум еврог эргүүлэн төлж чадахгүйд хүрэхээс сэргийлсэн төлөвлөгөөг санал болгоод байгаа юм. Хэдий энэ мөнгийг анх зээлэхдээ Грек 2015 оны 6 сард төлж дуусгана хэмээн амласан ч одоо нэгэнт хугацаандаа төлж чадахгүйд хүрснээ хүлээн зөвшөөрөөд байгаа юм. Харин Европын холбооны зүгээс Грекийг өрөө төлөхгүй бол Европын холбооноос хасч, үндэсний мөнгөн тэмдэгтийг нь хасах асуудал яригдана хэмээн шавдуулж байна.
Европын хороо, Олон улсын Валютын сан, Европын Төв банкууд Грект дараагийн авралын тусламжийн зээл болох 7.2 тэрбум еврог олгох эсэх асуудлыг таван сарын турш хэлэлцсэн ч шийдэлд хүрээгүй байгаа юм. Эдгээр зээлдүүлэгчид Грекийг эдийн засгийн шинэчлэлийн төлөвлөгөөгөө танилцуулах ёстой хэмээн шаардаж байгаа ч Алексис Ципрасын засгийн газар хангалттай төлөвлөгөө гаргаж өгөөгүй хэмээн шүүмжилж байна.
Харин Ерөнхий сайд Алексис Ципрас эдийн засгийн шинэчлэлийн төлөвлөгөөний "сүүлийн" хувилбараа гаргасан байна. Тиймээс яаралтай хурал зарласан бөгөөд маргааш олон улсын 3 зээлдүүлэгчтэй Брюссельд уулзахаар болжээ. Энэ нь ирэх долоо хоногийн даваа гарагт болох евро бүсийн 18 орны удирдагчдын уулзалтын өмнө болж буй чухал ач холбогдолтой уулзалт билээ.
Хэрвээ Алексис Ципрасын “харилцан ашигтай” хэмээн тодорхойлж буй саналыг олон улсын зээлдүүлэгчид хүлээн зөвшөөрвөл Грекийг Евро бүсэд үлдэхэд нөлөөлөх гол түлхүүр болох юм.
Алексис Ципрасын маргааш танилцуулах төлөвлөгөөг Грекийн хамгийн том банк Лоука Кацели “сэтгэл мэдрэлийн өвчтэй хүнийх шиг” хэмээн шүүмжилсэн бөгөөд уг яаралтай уулзалт үр дүнг хүрэхгүй хэмээн буруутгажээ.
Зээлдүүлэгчид Афинийг шинэчлэлийн төлөвлөгөөндөө өнгөрсөн хоёрдугаар сараас хойш олгоогүй тэтгэмж, тэтгэврүүдийг хязгаарласан хугацааг сунгаж, НӨАТ-ийг нэмэгдүүлэхийг хүсч байгаа юм. Гэвч Грекийн эрх баригчид ард иргэд нь энэхүү хомс байдалд тэсэхгүй хэмээн маргаж байсан. Харин яаралтай хурал зарлахад хүргэсэн “сүүлчийн” төлөвлөгөөнд Алексис Ципрас дээрх хоёрын аль байр суурийг дэмжсэн нь тодорхойгүй байна.
Грекийг Евро бүсээс хасахыг эсэргүүцэгчид өргөн жагсаал хийсэн байна. Өчигдөр Афин хотод олон мянган хүн жагсч, Алексис Ципрасын засгийн газрын үйл ажиллагааг дэмжиж буйгаа илэрхийлжээ. Түүнчлэн Грекийн зээлдүүлэгчдийн өмнөх хоёр авралын зээлийг олгохдоо тавьсан хэмнэлтийн арга хэмжээг хэтэрхий “харгис” хэмээн шүүмжилсэн байна.
Энэхүү жагсаал зөвхөн Афин ч бус Брюссель, Амстердам хотуудад болсон байна.
Грек олон улсын зээлдүүлэгчтэй хийх маргаашийн уулзалтаар тохиролцоонд хүрч чадах эсэх дээр олон улсын ажиглагчид дараах дүгнэлтийг гаргажээ.
Хувилбар 1. Тохиролцохгүй. Грекийн эдийн засгийн төлөвлөгөөг сайшаахгүй бөгөөд Олон улсын Валютын сан, Европын Төв банкны зээлийг эргүүлэн төлж чадахгүйд хүрнэ. Ингэснээр Европын Төв банк Грекийн банкуудын үйл ажиллагаа болон хөрөнгө зарцуулалтыг хянахад хамтарна.
Хувилбар 2. Грек зээлдүүлэгчидтэй тохиролцох бөгөөд, цаашид өрөө төлөхийг оролдох болно. Ингэснээр долоо хоногийн дараа болох хуралд Евро бүсээс хасагдахгүй үлдэнэ.
Хувилбар 3. Тохиролцоонд хүрэхгүй боловч талууд үл зөвшилцлөө хэлэцээрээр шийднэ. Ингэснээр Грек долоо хоногийн дараа түр хугацаанд Евро бүсэд үлдэх эрх олж авна.
Д.Идэр
www.24tsag.mn
