УИХ дахь МАН-ын бүлэг өнөөдрийн хуралдаанаараа энэ долоо хоногт байнгын хороо, чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцэх хуулийн төслүүдийн талаар хэлэлцсэн байна. Тодруулбал, Ард нийтийн санал асуулга явуулах тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл, Ард нийтийн санал асуулга явуулах тухай УИХ-ын тогтоолын төсөл, Сонгуулийн хуулийн өөрчлөлттэй холбоотой дагалдах хуулиуд, Халх голд чөлөөт бүс байгуулах 75-р тогтоолыг хүчингүй болгох хуулийн төслүүдийн талаар хэлэлцэж байр сууриа нэгтгэжээ.

Тус бүлэг Сонгуулийн хуульд өөрчлөлт оруулахыг дэмжиж байгаа аж.  Харин УИХ-аар хэлэлцэх эсэх нь шийдэгдсэний дараа амьдралд хэр нийцсэн эсэхийг нягталж, сонгуулийг шударга явагдахад шаардлагатай өөрчлөлтүүдийг оруулахад анхаарна гэлээ.

Тус бүлгийн дарга С.Бямбацогт ярихдаа “Ард нийтийн санал асуулга явуулж холбогдох хуулийг өөрчилнө. Үүнийхээ дараа Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулна гэж эрх баригчид ярьж байгаа. Сонгууль болохоос зургаан сарын өмнө Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулж болохгүй гэж хуулинд заасан байдаг. Тэгэхээр энэ оны арванхоёрдугаар сарын 31-ны өдрөөс өмнө ҮХ-д өөрчлөлт оруулна гэсэн үг. Харин арванхоёрдугаар сарын 31-ны өдөр хүртэл 40 гаруй хоногийн хугацаа байна. Энэ хугацаанд бүхэл бүтэн дөрвөн хуулийг өөрчилж амжих уу гэдэг нь эргэлзээтэй. Ард нийтийн санал асуулгын хуулиа өөрчилж байтал жинхэнэ санал асуулгаа явуулах товыг гаргана. Энэ нь хэзээ явагдах вэ. Ард нийтийн санал асуулгад шаардагдах 5 тэрбум төгрөгийг хаанаас гаргах вэ? Өвлийн хүйтэнд санал асуулга явуулах нь хэр зохимжтой вэ гэх мэт олон асуулт байна. Богино хугацаанд явуулбал Үндсэн хуульд ямар шаардлагаар өөрчлөлт оруулах ёстой гэж үзэж байгаа юм. Үндсэн хуулийн өөрчлөлтэй танилцах хугацаа байна уу. Энэ мэт асуудал байгаа учраас Ард нийтийн санал асуулга явуулах тухай хуульд өөрчлөлт оруулах, Ард нийтийн санал асуулга явуулахыг МАН-ын бүлэг дэмжихгүй байгаа” гэж хэлэв.

Мөн Ард нийтийн санал асуулгыг сонгуулийн санал тоолох хар машинаар явуулахыг дэмжихгүй гэлээ.

Бүлгээр хэлэлцсэн дараагийн асуудал нь Халх голд чөлөөт бүс байгуулах 75-р тогтоолыг хүчингүй болгох хуулийн төсөл байна. Энэ талаар тус бүлгийн дэд дарга Н.Номтойбаяр “Уг асуудлыг МАН-ын бүлэг хэлэлцээд хоёр саналыг гаргалаа. Нэгдүгээрт, Халх голд чөлөөт бүс байгуулах 77-р тогтоолыг хүчингүй болгох нь зүйтэй гэдэг саналд нэгдсэн. Хоёрдугаарт, Дорнод аймагт Хүнс, хөдөө аж, ахуйн салбараа дэмжих нь зүйтэй. Гэхдээ Чөлөөт бүсийн тухай хуулиар биш илүү боловсронгуй төсөл хөтөлбөрөөр явуулах ёстой гэж шийдвэрлэсэн” гэв.

Үүний дараа сэтгүүлчдийн сонирхсон асуултад хариуллаа.

- Санал асуулга явуулахгүйгээр Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах асуудлыг УИХ өөрөө хэлэлцээд аль нэг тийш нь шийдэх нь зүйтэй гэж үзэж байна уу?

- Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах зайлшгүй шаардлага бий. Гэхдээ Үндсэн хуулинд өөрчлөлт оруулах боломж маань сар гаруй хугацаагаар хэмжигдэж байгаа энэ үед зохимжгүй байна. Сар гаруйн хугацаанд эх болсон хамгийн том хуулиндаа яарч өөрчлөлт оруульал бушуу туулай борвиндоо баастайн үлгэр болно. Ард нийтээсээ асууж байж Үндсэн хуулиндаа өөрчлөлт оруулъя гэвэл дөрвөн хуулийг өөрчлөх шаардлагатай болно. Өөрсдөө дур мэдээд оруулъя гэвэл Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах журмын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах асуудлыг ярина. Тэгэхээр хугацаа маш давчуу байна.

- Сонгуулийн тухай хуулийн төслийг хугацаанд нь амжиж батална гэж харж байна уу?

- Сонгуулийн нэгдсэн хууль боловсруулах үүрэг бүхий ажлыг хэсгийг УИХ-аас 2013 онд байгуулсан. Р.Бурмаа гишүүний ахалсан уг ажлын хэсгийн боловсруулсан хууль нь Сонгуулийн нэгдсэн хууль юм. Гэвч үндсэн хуулиар орон нутгийн сонгууль, парламентын сонгуулийг нэг хуулиар явуулах боломжгүй. Сонгуулийг нэг өдөр явуулъя гэж байгаа юм. Энэ ч мөн бэрхшээлтэй. Энэ мэт хүндрэлтэй асуудлууд бий. УИХ-ын гишүүн Су.Батболдын нарын санаачилсан хууль нь өнөөдрийн хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж буй сонгуулийн хуулинд тодорхой өөрчлөлтүүдийг оруулахаар байгаа. Сонгуулийн саналыг гараар тоолдог болъё гэх мэт өөрчлөлтийг оруулахаар байгаа юм. Үүнийг хурдан хугацаанд шийдвэрлээд явах боломжтой.

- Хятадаас зээлэх 1 тэрбум зээлийн зарцуулалтад МАН-ын бүлэг ямар байр суурьтай байгаа вэ?

- Зээлийн ерөнхий хэлэлцээрийг зөвшилцөхийг байнгын хороогоор дэмжсэн. Зээлийн ерөнхий хэлэлцээр хийгдэнэ. Үүний дараа тусгайлсан хэлэлцээрүүд хийгдэнэ. Энэ үед ямар төслүүдэд зарцуулагдах асуудлыг ярина. Тухайлбал Эгийн голын усан цахилгаан станц нь анх 300 сая долларын төсөвт өртөгтэй байсан. Гэтэл төсөвт өртөг нь нэмэгдэж 800 гаруй сая доллар болж УИХ-д орж ирлээ. Энэ өртөг нь бодитой эсэхийг нухацтай хэлэлцэнэ. 

Т.Хулан